Η κεταμίνη υπεύθυνη για ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας στους νέους – Πώς η κατάχρηση καταστρέφει την ουροδόχο κύστη
Σημαντική αύξηση των εισαγωγών σε νέους ηλικίας 16 έως 24 ετών με φλεγμονή της ουροδόχου κύστης που σχετίζεται με τη χρήση κεταμίνης καταγράφουν τα ουρολογικά τμήματα στην Αγγλία και την Ουαλία. Οι γιατροί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς το φαινόμενο φαίνεται να συμβαδίζει με την αυξανόμενη χρήση της ουσίας, ιδίως για ψυχαγωγικούς σκοπούς.
Όπως αναφέρει η Heba Ghazal, Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρμακευτικής, στο Πανεπιστήμιο Kingston, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο αριθμός ενηλίκων και εφήβων που εισήχθησαν πέρυσι σε θεραπεία για κατάχρηση κεταμίνης αυξήθηκε αισθητά σε σύγκριση με μόλις λίγα χρόνια πριν, επιβεβαιώνοντας μια τάση που προκαλεί έντονη ανησυχία στους ειδικούς.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η κατάχρηση κεταμίνης μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στο ουροποιητικό σύστημα. Μεταξύ των συχνότερων συμπτωμάτων περιλαμβάνονται η συχνοουρία, η νυχτερινή ούρηση, οι αιφνίδιες και επιτακτικές ανάγκες για ούρηση, η ακράτεια, η φλεγμονή, ο πόνος στην ουροδόχο κύστη ή στη μέση, καθώς και η παρουσία αίματος στα ούρα.
Σε πολλές περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα ώστε να δυσχεραίνουν σημαντικά την καθημερινή ζωή, ενώ δεν αποκλείεται να καταστούν μόνιμα, εάν η χρήση συνεχιστεί.
Από αναισθητικό σε ψυχαγωγικό ναρκωτικό
Η κεταμίνη εγκρίθηκε για πρώτη φορά το 1970 για ανθρώπινη χρήση ως αναισθητικό. Τα τελευταία χρόνια, έρευνες έχουν δείξει ότι σε χαμηλές δόσεις μπορεί να έχει αντικαταθλιπτική δράση. Παράλληλα, όμως, ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων τη χρησιμοποιεί εκτός ιατρικού πλαισίου, για ψυχαγωγικούς λόγους.
Πρόκειται για διασχιστικό ναρκωτικό, που προκαλεί αίσθημα αποκοπής από τον εαυτό και το περιβάλλον. Οι επιδράσεις του μπορεί να είναι παραισθησιογόνες, διεγερτικές και αναλγητικές και συνήθως διαρκούν από μία έως δύο ώρες.
Οι χρήστες εισπνέουν ή καπνίζουν κεταμίνη σε μορφή σκόνης, καταναλώνουν υγρή κεταμίνη ή τη διαλύουν σε ποτά. Η εισπνοή, σύμφωνα με τους ειδικούς, προκαλεί ισχυρότερες επιδράσεις και πιο έντονα συμπτώματα σε σύγκριση με την κατάποση.
Ανοχή, αυξημένες δόσεις και μεγαλύτερος κίνδυνος
Ένα από τα βασικά προβλήματα της κεταμίνης είναι ότι οι χρήστες αναπτύσσουν γρήγορα ανοχή. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται ολοένα και μεγαλύτερες δόσεις για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα, πιθανότατα επειδή ο οργανισμός και ο εγκέφαλος προσαρμόζονται ώστε να διασπούν πιο αποτελεσματικά την ουσία.
Στην πράξη, οι συχνοί χρήστες χρειάζονται συχνά διπλάσια ποσότητα από τους περιστασιακούς, γεγονός που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο σοβαρών βλαβών.
Βλάβη στην ουροδόχο κύστη: Πώς προκαλείται
Η συχνή χρήση υψηλών δόσεων κεταμίνης μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένη βλάβη στην ουροδόχο κύστη, το ουροποιητικό σύστημα και τα νεφρά. Σε ακραίες περιπτώσεις, η ουροδόχος κύστη ενδέχεται να χρειαστεί ακόμη και να αφαιρεθεί χειρουργικά.
Τα πρώτα καταγεγραμμένα περιστατικά κεταμίνης που επηρέαζαν την ουροδόχο κύστη αναφέρθηκαν στον Καναδά το 2007. Εννέα άτομα που έκαναν ψυχαγωγική χρήση εμφάνισαν σοβαρά προβλήματα και αίμα στα ούρα. Ακολούθησε μεγαλύτερη μελέτη στο Χονγκ Κονγκ, η οποία κατέγραψε αντίστοιχα συμπτώματα σε 59 άτομα που έκαναν χρήση κεταμίνης για διάστημα άνω των τριών μηνών.
Η κεταμίνη μεταβολίζεται στον οργανισμό και αποβάλλεται μέσω των ούρων. Κατά τη διάσπασή της, παράγονται χημικές ουσίες που μπορούν να βλάψουν σοβαρά την ουροδόχο κύστη. Όταν τα υποπροϊόντα αυτά παραμένουν σε επαφή με το ουροποιητικό σύστημα για μεγάλο χρονικό διάστημα, προκαλούν ερεθισμό και καταστροφή των ιστών.
Η ουροδόχος κύστη επηρεάζεται πρώτη, καθώς συγκρατεί τα ούρα για περισσότερο χρόνο. Στη συνέχεια μπορεί να προσβληθούν οι ουρητήρες (οι σωλήνες που συνδέουν τα νεφρά με την κύστη) καθώς και τα ίδια τα νεφρά.
Με την πάροδο του χρόνου, η ουροδόχος κύστη μπορεί να συρρικνωθεί και να χάσει την ελαστικότητά της, οδηγώντας σε έντονα ουρολογικά συμπτώματα. Οι ουρητήρες μπορεί να στενέψουν και να καμπυλωθούν, μια εικόνα που περιγράφεται συχνά ως «μπαστούνι», προκαλώντας συσσώρευση ούρων στα νεφρά, γνωστή ως υδρονέφρωση.
Παράλληλα, η κεταμίνη αυξάνει το οξειδωτικό στρες, καταστρέφοντας τα κύτταρα και οδηγώντας στον θάνατο των κυττάρων της ουροδόχου κύστης. Έτσι διασπάται η προστατευτική της επένδυση, καθιστώντας την κύστη διαπερατή, υπερευαίσθητη και επώδυνη.
Τα στάδια της βλάβης και οι διαθέσιμες θεραπείες
Η βλάβη της ουροδόχου κύστης από τη χρήση κεταμίνης εξελίσσεται σταδιακά.
Πρώτο στάδιο: Εμφανίζεται φλεγμονή της ουροδόχου κύστης. Συχνά μπορεί να αντιστραφεί με τη διακοπή της χρήσης και τη χορήγηση φαρμάκων, όπως αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά ή σκευάσματα που μειώνουν την επείγουσα ανάγκη για ούρηση και βοηθούν στην επούλωση της επένδυσης της κύστης.
Δεύτερο στάδιο: Η ουροδόχος κύστη αρχίζει να συρρικνώνεται ή να γίνεται δύσκαμπτη. Εκτός από τη φαρμακευτική αγωγή, μπορεί να απαιτηθεί πλύση της ουροδόχου κύστης. Μέσω καθετήρα, υγρό φάρμακο τοποθετείται απευθείας στο εσωτερικό της, επικαλύπτοντας την επένδυση και μειώνοντας τη φλεγμονή. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ενέσεις αλλαντικής τοξίνης για τη χαλάρωση της κύστης και τη μείωση του πόνου και της επιτακτικής ούρησης. Η πλήρης διακοπή της κεταμίνης παραμένει καθοριστική.
Τελικό στάδιο: Εγκαθίσταται μόνιμη βλάβη στην ουροδόχο κύστη και στα νεφρά. Εάν επηρεαστεί σοβαρά η νεφρική λειτουργία, μπορεί να προκύψει νεφρική ανεπάρκεια, καθιστώντας αναγκαία την αιμοκάθαρση ή ακόμη και χειρουργικές επεμβάσεις για την αποκατάσταση του ουροποιητικού συστήματος.
Φθηνή, προσβάσιμη και επικίνδυνη
Παρότι από το 2014 η κεταμίνη κατατάσσεται ως φάρμακο κατηγορίας Β, παραμένει ιδιαίτερα προσιτή. Σε ορισμένες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου κοστίζει μόλις 3 λίρες το γραμμάριο, γεγονός που διευκολύνει τη διάδοσή της, ειδικά στους νέους.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση γύρω από τους σοβαρούς κινδύνους της χρήσης κεταμίνης είναι κρίσιμης σημασίας για την πρόληψη μόνιμων και δυνητικά απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών.