Dry January: 1 μήνας χωρίς αλκοόλ έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία, επιβεβαιώνει μελέτη
Η ιδέα της προσωρινής αποχής από το αλκοόλ μπορεί να μοιάζει απλή, όμως τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να έχει ουσιαστικό και μετρήσιμο αντίκτυπο στην υγεία. Η καμπάνια «Dry January», που ξεκίνησε το 2013 από την οργάνωση Alcohol Change UK, καλεί τους συμμετέχοντες να απέχουν από το αλκοόλ για ολόκληρο τον Ιανουάριο, με στόχο την επαναξιολόγηση της σχέσης τους με την κατανάλωση.
Δώδεκα χρόνια μετά, το εγχείρημα έχει εξελιχθεί σε ένα παγκόσμιο φαινόμενο δημόσιας υγείας. Τον Ιανουάριο του 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Alcohol Change UK, περίπου 200.000 άνθρωποι παγκοσμίως δήλωσαν συμμετοχή στην πρόκληση, αριθμός που αποτυπώνει τη διαρκώς αυξανόμενη απήχηση της πρωτοβουλίας.
Τι γνώριζε ήδη η επιστήμη
Προηγούμενες μελέτες είχαν ήδη αρχίσει να σκιαγραφούν τα πιθανά οφέλη της συμμετοχής στο Dry January. Έρευνα που παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο του 2019 έδειξε ότι όσοι ολοκλήρωσαν τον μήνα χωρίς αλκοόλ ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα ενέργειας, βελτίωση του σωματικού βάρους και γενικότερη αίσθηση ευεξίας.
Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά παρέμεναν διάσπαρτα, χωρίς μια συνολική επιστημονική αποτίμηση της πραγματικής έκτασης των επιπτώσεων.
Η νέα μελέτη που έβαλε τα δεδομένα «στο μικροσκόπιο»
Αυτό ακριβώς επιχείρησε να καλύψει μια νέα συστηματική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Alcohol and Alcoholism. Οι ερευνητές ανέλυσαν 16 προηγουμένως δημοσιευμένες μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά πάνω από 150.000 άτομα που έλαβαν μέρος στο Dry January.
Η ανάλυση επικεντρώθηκε:
- στα δημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων,
- στις άμεσες και βραχυπρόθεσμες επιδράσεις της αποχής,
- αλλά και στο κατά πόσο ο Dry January επηρεάζει τη μακροπρόθεσμη κατανάλωση αλκοόλ.
«Η απόφασή μας να πραγματοποιήσουμε αυτή τη συστηματική ανασκόπηση προέκυψε από ένα σαφές ερευνητικό κενό», δήλωσε η Megan Strowger, PhD, κύρια συγγραφέας της μελέτης και μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Κέντρο Μελετών Αλκοόλ και Εξαρτήσεων (CAAS) της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown.
Όπως εξήγησε, από την έναρξή του στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2013, «η δημοτικότητα του Dry January έχει εκτοξευθεί παγκοσμίως, μετατρέποντάς το σε ένα τεράστιο φαινόμενο δημόσιας υγείας που τροφοδοτείται από τα μέσα ενημέρωσης και τη διαδικτυακή συζήτηση».
Ένας μήνας αποχής, πολλαπλές βιολογικές αλλαγές
Τα συμπεράσματα της ανασκόπησης είναι σαφή και πολυεπίπεδα. Οι συμμετέχοντες που απείχαν πλήρως από το αλκοόλ για 31 ημέρες ανέφεραν:
- βελτίωση της ποιότητας και της διάρκειας του ύπνου,
- καλύτερη διάθεση και ψυχική ισορροπία,
- ευκολότερη απώλεια βάρους,
- αυξημένα επίπεδα ενέργειας,
- βελτιωμένη ηπατική λειτουργία,
- μείωση της αρτηριακής πίεσης.
«Τα ευρήματα αυτά αποκαλύπτουν το ανεπαίσθητο αλλά σωρευτικό βάρος που επιβάλλει το αλκοόλ στην ψυχική και σωματική υγεία», τόνισε η Δρ. Strowger.
«Η αναθεώρησή μας δείχνει ότι ακόμη και ένα διάλειμμα ενός μήνα αρκεί για να καταγραφούν μετρήσιμες βελτιώσεις σε πολλαπλά συστήματα του οργανισμού. Αυτό είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό», πρόσθεσε.
Το Dry January ως “εργαλείο επαναβαθμονόμησης”
Πέρα από τα άμεσα βιολογικά οφέλη, η Δρ. Strowger υπογραμμίζει και μια λιγότερο ορατή αλλά κρίσιμη διάσταση: «Αυτή η βραχυπρόθεσμη παύση λειτουργεί ως ισχυρό εργαλείο επαναβαθμονόμησης. Δίνει στους ανθρώπους την ευκαιρία να αναλογιστούν τη σχέση τους με το αλκοόλ και να δημιουργήσουν πιο υγιή μακροπρόθεσμα πρότυπα κατανάλωσης».
Σύμφωνα με τα δεδομένα, πολλοί συμμετέχοντες συνέχισαν να πίνουν λιγότερο ακόμη και μήνες μετά το τέλος της πρόκλησης.
Γιατί τα ψηφιακά εργαλεία κάνουν τη διαφορά
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο της υποστήριξης. Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποίησαν εφαρμογές παρακολούθησης, καθημερινά email και μηνύματα κινήτρων είχαν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας.
«Η δύναμη της θέλησης από μόνη της σπάνια αρκεί για βιώσιμη αλλαγή», εξήγησε η Δρ. Strowger. «Τα ψηφιακά εργαλεία και οι διαδικτυακές κοινότητες προσφέρουν δομή, ανατροφοδότηση σε πραγματικό χρόνο, κίνητρο και κοινωνική υποστήριξη».
Τι βλέπουν οι γιατροί στην καθημερινή πρακτική
Η Rachel Rohaidy, MD, ψυχίατρος στο Ινστιτούτο Νευροεπιστημών του Μαϊάμι, επιβεβαιώνει ότι τα ευρήματα της μελέτης αντικατοπτρίζουν όσα παρατηρεί στους ασθενείς της.
«Πολλοί από όσους συμμετέχουν στο Dry January αναφέρουν αισθητές βελτιώσεις στη διάθεση, στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και στις οικογενειακές σχέσεις», σημείωσε. «Η αποχή από το αλκοόλ τους βοηθά να είναι πιο παρόντες και να βιώνουν μεγαλύτερη συναισθηματική διαύγεια».
Ο ύπνος στο επίκεντρο των οφελών
Στα ευρήματα που αφορούν τον ύπνο αναφέρθηκε και η Sarathi Bhattacharyya, MD, ειδικός ύπνου και ιατρική διευθύντρια του Κέντρου Διαταραχών Ύπνου MemorialCare στην Καλιφόρνια.
Όπως εξήγησε, το αλκοόλ, αν και αρχικά προκαλεί υπνηλία, διαταράσσει τον ύπνο REM, μειώνει τη συνολική διάρκεια του ύπνου και αυξάνει τις νυχτερινές αφυπνίσεις, ενώ μπορεί να επιδεινώσει παθήσεις όπως η υπνική άπνοια.
Πώς να προετοιμαστεί κανείς για τον Dry January του 2026
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η επιτυχία δεν εξαρτάται από την αυστηρότητα, αλλά από τη στρατηγική. Η Δρ. Strowger προτείνει εγγραφή σε επίσημα προγράμματα, χρήση εφαρμογών και συμμετοχή σε κοινότητες.
Η Δρ. Rohaidy δίνει έμφαση στην ανοιχτή επικοινωνία με φίλους και οικογένεια, καθώς και στον σχεδιασμό δραστηριοτήτων χωρίς αλκοόλ και τον εορτασμό μικρών οροσήμων.
Τέλος, η Δρ. Bhattacharyya υπενθυμίζει ότι το αλκοόλ δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως βοήθημα ύπνου και συστήνει αποχή τουλάχιστον τέσσερις ώρες πριν τον ύπνο.
Όπως καταλήγουν όλοι οι ειδικοί, σε περιπτώσεις δυσκολίας ή εθισμού, η αναζήτηση επαγγελματικής και ιατρικής βοήθειας παραμένει καθοριστικής σημασίας.