Το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου – Προτίμησαν να ανατιναχθούν παρά να παραδοθούν | Σαν σήμερα 9 Νοεμβρίου

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Σαν σήμερα, στις 9 Νοεμβρίου 1866, η Μονή Αρκαδίου στην Κρήτη γίνεται τόπος μιας από τις πιο αιματηρές τραγωδίες της ελληνικής ιστορίας. Εκατοντάδες άνθρωποι, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά, βρίσκονται πολιορκημένοι από οθωμανικά στρατεύματα. Όταν οι επιτιθέμενοι εισβάλλουν στο μοναστήρι, η πυριτιδαποθήκη ανατινάζεται, σκοτώνοντας πολιορκημένους και στρατιώτες. Το γεγονός θα μείνει γνωστό ως το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου και θα προκαλέσει διεθνή συγκίνηση.

Η Κρήτη βρίσκεται τότε υπό οθωμανική κυριαρχία. Τον Αύγουστο του 1866 έχει ξεσπάσει νέα επανάσταση, με βασικό αίτημα την ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Η Μονή Αρκαδίου, κοντά στο Ρέθυμνο, έχει μετατραπεί σε καταφύγιο αμάχων, αλλά και σε κέντρο οργάνωσης και ανεφοδιασμού των επαναστατών.

Στις αρχές Νοεμβρίου, περίπου 960 άνθρωποι βρίσκονται μέσα στο μοναστήρι, από τους οποίους μόλις 259 είναι ένοπλοι. Οι υπόλοιποι είναι κυρίως γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι και μοναχοί. Επικεφαλής της άμυνας βρίσκονται ο ηγούμενος Γαβριήλ Μαρινάκης και ο φρούραρχος Ιωάννης Δημακόπουλος.

Απέναντί τους παρατάσσονται πολυάριθμες οθωμανικές δυνάμεις, που έχει κινητοποιήσει ο Μουσταφά Πασάς, με συντριπτική υπεροχή σε άνδρες και οπλισμό.

Η πολιορκία και η ανατίναξη

Η επίθεση ξεκινά στις 8 Νοεμβρίου. Οι υπερασπιστές αποκρούουν τις πρώτες εφόδους, αλλά την επόμενη ημέρα τα οθωμανικά πυροβόλα καταφέρνουν να ανοίξουν ρήγμα στην οχύρωση της μονής. Οι στρατιώτες εισβάλλουν στον περίβολο και ακολουθούν σκληρές συγκρούσεις.

Γυναίκες και παιδιά αναζητούν προστασία στα κελιά και στην πυριτιδαποθήκη. Καθώς η κατάληψη της μονής είναι πλέον αναπόφευκτη, σημειώνεται η έκρηξη που θα περάσει στην ιστορία.

Η ανατίναξη σκοτώνει μεγάλο αριθμό ανθρώπων που είχαν καταφύγει εκεί, καθώς και στρατιώτες των επιτιθέμενων δυνάμεων. Οι βιαιότητες και οι σκοτωμοί συνεχίζονται και μετά την κατάληψη του μοναστηριού.

Ποιος ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη; Η ιστορική διαφωνία που έφτασε στη Δικαιοσύνη

Μία από τις λιγότερο γνωστές πλευρές του Ολοκαυτώματος είναι ότι δεν έχει εξακριβωθεί οριστικά ποιος πυροδότησε την έκρηξη.

Η περισσότερο διαδεδομένη εκδοχή αποδίδει την ανατίναξη στον Κωνσταντίνο (Κωστή) Γιαμπουδάκη, από το Άδελε Ρεθύμνου, ο οποίος φέρεται να έβαλε φωτιά στην πυρίτιδα για να αποτρέψει την αιχμαλωσία όσων βρίσκονταν εκεί.

Ωστόσο, άλλες ιστορικές μαρτυρίες αποδίδουν την πράξη στον Εμμανουήλ Σκουλά από τα Ανώγεια, ενώ έχουν διατυπωθεί και διαφορετικές εκδοχές.

Η διαφωνία απασχόλησε ιστορικούς και τοπικούς φορείς επί δεκαετίες. Η Ακαδημία Αθηνών, στην οποία τέθηκε επανειλημμένα το ερώτημα, επισήμανε ότι τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία δεν επαρκούν για να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο πυρπολητής.

Η αντιπαράθεση έφτασε ακόμη και στο Συμβούλιο της Επικρατείας το 2005, με αφορμή τη μη συμπερίληψη των Ανωγείων στις επετειακές εκδηλώσεις. Η σχετική προσφυγή απορρίφθηκε, χωρίς αυτό να συνιστά ιστορική επίλυση του ζητήματος. Η διαμάχη για την ταυτότητα του πυρπολητή παραμένει ανοιχτή.

Μια στρατιωτική ήττα που συγκλόνισε την Ευρώπη

Το Αρκάδι υπήρξε στρατιωτική ήττα για τους Κρητικούς επαναστάτες. Ωστόσο, η απήχησή του ξεπέρασε τα όρια του νησιού.

Η τραγωδία προκάλεσε έντονη συγκίνηση στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, αναδεικνύοντας διεθνώς τον αγώνα των Κρητικών κατά της οθωμανικής κυριαρχίας. Ο ελληνικός και ο ευρωπαϊκός Τύπος ασχολήθηκαν εκτενώς με τα γεγονότα, ενισχύοντας το κύμα συμπαράστασης προς την επανάσταση.

Η διεθνής κινητοποίηση δεν οδήγησε, πάντως, στην άμεση απελευθέρωση του νησιού.

Η Κρήτη θα αποκτήσει αυτόνομο καθεστώς το 1898 και θα ενωθεί επίσημα με την Ελλάδα το 1913.

Σχεδόν μισό αιώνα νωρίτερα, το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου είχε ήδη καταγραφεί ως ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα του αγώνα της Κρήτης για ελευθερία.

Τι άλλο έγινε σαν σήμερα

1799: Ο Ναπολέων Βοναπάρτης καταλαμβάνει την εξουσία στη Γαλλία με το πραξικόπημα της 18ης Μπρυμαίρ, τερματίζοντας το Διευθυντήριο. Το γεγονός θεωρείται το τέλος της Γαλλικής Επανάστασης και ανοίγει τον δρόμο για τη Ναπολεόντεια Αυτοκρατορία.

1866: Πραγματοποιείται το Ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου στην Κρήτη. Κατά την πολιορκία από τα οθωμανικά στρατεύματα, ανατινάζεται η πυριτιδαποθήκη της μονής, προκαλώντας εκατοντάδες θανάτους. Η αυτοθυσία των πολιορκημένων γίνεται σύμβολο του αγώνα για την ελευθερία.

1888: Ο Τζακ ο Αντεροβγάλτης δολοφονεί στο Λονδίνο τη Μέρι Τζέιν Κέλι, το τελευταίο από τα πέντε θύματα που αποδίδονται ευρέως στον διαβόητο κατά συρροή δολοφόνο. Η ταυτότητά του παραμένει άγνωστη.

1919: Η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου εισάγει στην Ελλάδα τη φορολογία προσωπικού εισοδήματος, θεσπίζοντας ένα νέο σύστημα φορολόγησης που αποτελεί σημαντικό σταθμό στον εκσυγχρονισμό των δημόσιων οικονομικών.

1931: Εντοπίζεται στην περιοχή της Τραπεζούντας η ιστορική εικόνα της Παναγίας Σουμελά, που είχε κρυφτεί μετά τον ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου. Η διάσωσή της αποκτά ιδιαίτερη συμβολική σημασία για τον ποντιακό ελληνισμό.

1944: Απονέμονται ξανά Βραβεία Νόμπελ εν μέσω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έπειτα από διακοπές στις απονομές των προηγούμενων ετών. Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.

1966: Ο Τζον Λένον γνωρίζει τη Γιόκο Όνο σε έκθεση τέχνης στο Λονδίνο. Η συνάντηση σηματοδοτεί την αρχή μιας σχέσης που θα επηρεάσει την προσωπική και καλλιτεχνική πορεία του μέλους των Beatles.

1985: Ο Γκάρι Κασπάροφ νικά τον Ανατόλι Καρπόφ στη Μόσχα και γίνεται, σε ηλικία 22 ετών, ο νεότερος παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού μέχρι τότε, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή στο άθλημα.

1989: Πέφτει το Τείχος του Βερολίνου, έπειτα από 28 χρόνια διαίρεσης της πόλης. Χιλιάδες Ανατολικογερμανοί περνούν στη Δύση, σε μια ιστορική καμπή που συμβολίζει το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και ανοίγει τον δρόμο για την επανένωση της Γερμανίας.

1994: Ο Γιώργος Κοσκωτάς καταδικάζεται σε κάθειρξη 25 ετών για το σκάνδαλο της Τράπεζας Κρήτης, μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και πολιτικές υποθέσεις της Μεταπολίτευσης.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Νεκτάριος, Νεκταρία, Ονησιφόρος, Ονησιφόρα

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Διεθνής Ημέρα κατά του Φασισμού και του Αντισημιτισμού