Ταξίδια Αλληλεγγύης στην Αφρική – Όταν ο κόσμος μικραίνει και η καρδιά μεγαλώνει

Τα τελευταία χρόνια είχα την τιμή να συμμετάσχω σε τέσσερα ταξίδια αλληλεγγύης με την ActionAid: δύο στη Ρουάντα, ένα στη Γκάνα και ένα στην Τανζανία. Κάθε ταξίδι ήταν μια μοναδική συνάντηση με έναν κόσμο που δεν σου αποκαλύπτεται απλά μέσα από εικόνες ή στατιστικά, αλλά μόνο όταν βρεθείς εκεί δίπλα στους ανθρώπους, μέσα στις κοινότητες, στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητάς τους.

Του Γιώργου Μηλιού, MD, GP, MSc, Εθελοντή ActionAid

Αν και αυτά τα ταξίδια δεν ήταν ιατρικές αποστολές, το βλέμμα μου ως γιατρός δεν μπορούσε να αγνοήσει τις τοπικές δομές υγείας. Είδα κλινικές που λειτουργούν με στοιχειώδη εξοπλισμό, νοσοκομεία που παλεύουν με ελλείψεις, αλλά και επαγγελματίες υγείας που εργάζονται με αυταπάρνηση, μετατρέποντας το ελάχιστο σε αρκετό. Εκεί συνειδητοποιείς πόσα θεωρούμε δεδομένα στην Ευρώπη και πόσο σπουδαία είναι η ανθεκτικότητα ανθρώπων που συνεχίζουν να προσφέρουν, παρά τις δυσκολίες.

Κι όμως, όσο σημαντικές είναι οι παρατηρήσεις για τα συστήματα υγείας, αυτό που μένει βαθύτερα είναι οι άνθρωποι.

Τα παιδιά που μας έπιαναν από το χέρι για να μας δείξουν το σχολείο τους. Οι δάσκαλοι που δίδασκαν σε λασπόχτιστες αίθουσες με αξιοπρέπεια και χαμόγελο. Οι γυναίκες που περπατούν χιλιόμετρα για λίγο νερό και όμως σε καλωσορίζουν σαν να είσαι χρόνια γνωστός τους. Οι κοινότητες που σου δείχνουν ότι η αλληλεγγύη δεν είναι μια λέξη, αλλά τρόπος ζωής.

Πήγα για να προσφέρω. Έφυγα έχοντας λάβει περισσότερα από ό,τι περίμενα.

Αυτά τα ταξίδια ήταν σχολεία. Σχολεία ανθρωπιάς, σεβασμού, σιωπής και παρατήρησης. Εκεί μαθαίνεις όχι μόνο πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη ζωή, αλλά και πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η ανθρώπινη καρδιά.

Η Ρουάντα, η Γκάνα και η Τανζανία δεν ήταν απλώς προορισμοί. Ήταν υπενθυμίσεις. Ότι ο κόσμος δεν αλλάζει μόνο από μεγάλα έργα, αλλά από μικρές σχέσεις. Ότι η αλληλεγγύη δεν είναι φιλανθρωπία, αλλά συνάντηση -ένα βλέμμα που συναντά ένα άλλο στο ίδιο ύψος. Ότι η ελπίδα δεν είναι ιδέα, είναι πράξη.

Και κάθε φορά που επιστρέφω στην Ελλάδα, νιώθω ότι ένα κομμάτι μου μένει εκεί όχι ως απώλεια, αλλά ως υπόσχεση. Υπόσχεση να επιστρέψω, να συνεχίσω να στηρίζω, να μην ξεχάσω όσα μου δόθηκαν.

Η Αφρική έχει έναν τρόπο να σε αλλάζει αθόρυβα. Σε μαλακώνει και σε δυναμώνει ταυτόχρονα. Σε γειώνει και σου ανοίγει τον ορίζοντα. Σου θυμίζει ότι η ανθρωπιά είναι το μόνο πραγματικό κοινό μας έδαφος.

Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο δώρο των ταξιδιών αυτών: ότι τελικά ο κόσμος μπορεί να γίνει καλύτερος. Όχι αφηρημένα, αλλά από ανθρώπους. Έναν προς έναν.