Τα ρούχα του «Καποδίστρια» – Η Άρτεμις Ισουφλλάρι, μοδίστρα και σχεδιάστρια ρούχων, μιλά για την εμπειρία της στην ταινία

Η Άρτεμις Ισουφλλάρι, μοδίστρα και σχεδιάστρια ρούχων, μεταφέρει την εμπειρία της για τη συμμετοχή της στην ταινία «Καποδίστριας».

«Κατά κάποιον τρόπο αυτή η δουλειά με βρήκε, δεν την έψαχνα. Μ’ αρέσουν πολύ τα ρούχα εποχής και είχα μεγάλη επιθυμία να ράψω, ειδικά αντρικά ρούχα που δεν είχα ξαναφτιάξει. Έτσι όταν μου προτάθηκε το 2023 από τον ενδυματολόγο Μιχάλη Σδούκο να κάνω δυο κοστούμια του ‘Καποδίστρια’, δέχτηκα αμέσως. Αυτό που δεν είχα συνειδητοποιήσει όταν ξεκίνησα τη δουλειά ήταν το μέγεθος της προσωπικότητας του κυβερνήτη. Μετά την ταινία κατάλαβα πόσο σπουδαίος ήταν αυτός ο άνθρωπος, πόσο δόθηκε στον λαό, στην Ελλάδα».

Η Άρτεμις Ισουφλλάρι είναι σχεδιάστρια και μοδίστρα ρούχων και είχε την τύχη, όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, να ράψει δυο από τα κοστούμια -τα πιο εμβληματικά- που φόρεσε ο ηθοποιός Αντώνης Μυριαγκός στην ταινία του Γιάννη Σμαραγδή «Καποδίστριας». «Ξεκίνησα με το επίσημο κοστούμι που θα φορούσε ο ηθοποιός στη σκηνή της δολοφονίας του Καποδίστρια, όπως ακριβώς το γνωρίζουμε από τους πίνακες: Μια μαύρη ρεντιγκότα και όλα τα υπόλοιπα -πουκάμισο, γιλέκο, παντελόνι- άσπρα. Εκρού για την ακρίβεια, γιατί τότε δεν υπήρχε κάτασπρο ύφασμα. Το δεύτερο είναι ένα γαλάζιο-γκρι κοστούμι. Η ταινία είχε πρεμιέρα στις 25 Δεκεμβρίου 2025 κι εγώ πήγα και το είδα στις 26. Χαιρόμουν τόσο πολύ που έβλεπα και την παραμικρή λεπτομέρεια των ρούχων που είχα ράψει πάνω στην οθόνη…», συνέχισε η συνομιλήτρια του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Και οι προκλήσεις που έπρεπε να αντιμετωπίσει κατά την υλοποίηση του έργου που της ανατέθηκε; «Τα πατρόν ήταν η πρώτη δυσκολία. Ο Μιχάλης Σδούκος, που έκανε την ενδυματολογική έρευνα και με βοήθησε απίστευτα με τις συμβουλές του, πρότεινε να πάρουμε πατρόν από την Αγγλία ώστε τα ρούχα να είναι πιστά αντίγραφα της εποχής. Μου στάλθηκαν τρία διαφορετικά μεγέθη χαρτιού, τα οποία είχαν πάνω τους σχεδιασμένα τα πατρόν. Δηλαδή, ο ενδυματολόγος έκανε την επιλογή, πώς δηλαδή θέλαμε να είναι το παντελόνι, το πουκάμισο, το σακάκι, κι εγώ έπρεπε να μελετήσω το κάθε κομμάτι, ποιος είναι ο γιακάς, πού είναι η μανσέτα, η τσέπη, πού βρίσκεται η μόστρα, η φόδρα… Με το που ήρθαν τα πατρόν, ξεκίνησε η δική μου εργασία», προσθέτει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η σχεδιάστρια, που μελέτησε επί μέρες τα πατρόν για να καταλάβει τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να φτιαχτεί το κάθε ρούχο. «Για παράδειγμα, επειδή ταξίδευαν πολύ με άλογο εκείνη την εποχή, το πίσω μέρος των κοστουμιών έπρεπε να έχει τα κατάλληλα ανοίγματα. Γιατί τα πανωφόρια τότε είχαν συνήθως δύο ανοίγματα: Τα δυο πλαϊνά κι ένα κεντρικό πίσω κομμάτι, που σχημάτιζαν δυο ανοίγματα και ράβονταν μεταξύ τους με δέκα εκατοστά απόσταση, κι ένα τρίτο κομμάτι που ραβόταν ακριβώς από πάνω. Έτσι, μπορούσαν να ιππεύουν. Εξάλλου και ο ηθοποιός θα ίππευε στην ταινία», τόνισε η Ά. Ισουφλλάρι.

Η άλλη πρόκληση για εκείνη ήταν ότι επρόκειτο για ανδρικό ρούχο. «Γυναικεία ρούχα εποχής έχω φτιάξει για θεατρικές παραστάσεις. Ανδρικά όχι. Έπρεπε λοιπόν να τα μελετήσω καλά. Και φυσικά να έρθει ο ηθοποιός να του πάρω μέτρα, να κάνει πρόβες… Πράγμα που έγινε. Πρώτα όμως έπρεπε, με βάση τα μέτρα του Αντώνη που μου είχαν στείλει, να βρω το σωστό πατρόν που θα ταίριαζε στο μέγεθός του. Κι αυτό είχε μία δυσκολία γιατί τα πατρόν ήταν πολύ μεγάλα και έπρεπε να τα μικρύνω ώστε να βγουν σωστά τα ρούχα. Επίσης, ιδιαίτερη προσοχή χρειαζόταν να δώσω σε κάποια σημεία, όπως στους ώμους και στις μασχάλες. Παλιά χρησιμοποιούσαν συγκεκριμένη τεχνική, την οποία και ακολούθησα, ώστε ο ηθοποιός να έχει ελευθερία κινήσεων. Γιατί μπορεί ένα ρούχο να στέκεται πολύ ωραία, αλλά αν δεν σου αφήνει ελευθερία κινήσεων τότε έχει αποτύχει. Και ο ηθοποιός έπρεπε να είναι άνετος στη σκηνή. Άρα ερχόμενος εδώ, βλέπαμε τη δουλειά που έπρεπε να γίνει. Ήταν πολύ ευγενικός και συνεργάσιμος ο Αντώνης Μυριαγκός, όλη η συνεργασία με τους συντελεστές της ταινίας ήταν άψογη», επισημαίνει.

Τα κουμπιά ήταν το επόμενο στοίχημα για εκείνη. Ειδικά στα παντελόνια, έπρεπε όχι μόνο να μπουν στην κατάλληλη θέση, αλλά να έχουν και τη σωστή ρετρό εμφάνιση. «Έπρεπε να ραφτούν κουμπιά μπροστά, στο μέσο του παντελονιού, να αφεθεί ένα κενό τρίγωνο και μετά άλλα κουμπιά στο πλάι -όπως τα παλιομοδίτικα παντελόνια ναυτικού στιλ. Ο Μιχάλης επέμενε, ‘θέλω σε παρακαλώ τα ρούχα να είναι ακριβώς όπως και τότε, γιατί δεν ξέρουμε τι σκηνές μπορεί να ζητήσει ο σκηνοθέτης. Μπορεί να είναι μια σκηνή που ντύνεται ο Καποδίστριας’… Μου έδωσε πολύ κουράγιο ο Μιχάλης. Από την πρώτη στιγμή μου έλεγε, ‘μη φοβάσαι προχώρα’. Γιατί η κάμερα δείχνει και την παραμικρή λεπτομέρεια. Ακόμα και το πίσω μέρος του κουμπιού έπρεπε να ραφτεί με ύφασμα, να μην φαίνεται το πλαστικό. Γι’ αυτό όλα έγιναν στο χέρι… Ήταν μια πρόκληση η δουλειά που έκανα για την ταινία. Ξεπέρασα πολλούς φόβους. Δυνάμωσα την επιμονή μου», διηγείται η συνομιλήτρια του ΑΠΕ-ΜΠΕ, που με αφορμή τον «Καποδίστρια» γνώρισε ακόμα καλύτερα τον ήρωα πίσω από τον ηθοποιό.

«Ένιωθα μεγάλη ευγνωμοσύνη και τιμή που έκανα αυτά τα ρούχα. Και μόνο που ίδρυσε τόσα σχολεία ο Καποδίστριας, που έδωσε την ψυχή του για να μορφώσει νέα παιδιά, για μένα είναι το παν. Γιατί πώς επιβιώνει ένας λαός; Μέσω της γλώσσας. Μάθε στα παιδιά σου σωστά τη γλώσσα και δεν θα πεθάνεις ποτέ σαν λαός», λέει με συγκίνηση η Ά. Ισουφλλάρι, που γεννήθηκε στο Αργυρόκαστρο της Αλβανίας, μεγάλωσε στα Τίρανα μέχρι τα 23 της και από το 1995 ζει κι εργάζεται στη χώρα μας. «Ερχόμενη στην Ελλάδα ήξερα μόνο δύο λέξεις, καλημέρα και ευχαριστώ. Ήθελα πάρα πολύ να μάθω την ελληνική γλώσσα, έτσι έδωσα εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για την ελληνομάθεια. Το 2005 μπήκα στο τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων πληροφόρησης του ΤΕΙ Αθήνας. Τελείωσα με βαθμό 7,5 το 2012. Και μόλις πήρα το πτυχίο κατάλαβα ότι δεν χρειαζόταν να εξασκήσω το επάγγελμα αυτό. Ήμουν ήδη εκεί που ήθελα, ανάμεσα στη δημιουργία, στα ρούχα, στα υφάσματα, στο σχέδιο, να παίρνω ένα κομμάτι ύφασμα, κουρελάκι έλεγα τότε, και να το κάνω ό,τι θέλω»«, αφηγείται η ίδια για τη δουλειά της που υπεραγαπά («σκοπός της ζωής μου είναι να δίνω χαρά στους ανθρώπους με τα ρούχα που δημιουργώ», τονίζει), αλλά και για την παράδοση στην οποία πάντα επιστρέφει.

«Πέρσι την άνοιξη και το καλοκαίρι, στηριζόμενη στα παραδοσιακά ενδύματα, έβγαλα μια μικρή συλλογή. Επίσης, συνδέω πάντα κάθε περιοχή με το κλίμα. Γιατί η ενδυμασία παραδοσιακά συνδύαζε το κλίμα και την τοπογραφία. Για παράδειγμα, στα Ιωάννινα τα ρούχα ήταν βαριά γιατί το κλίμα είναι βαρύ, το βήμα στο χορό ήταν αργό και μικρό γιατί το έδαφος είναι πέτρινο. Στην Κύπρο, τα υφάσματα των παραδοσιακών φορεσιών είναι λινά και βαμβακερά γιατί κάνει ζέστη. Επίσης, τα χρώματα, όλα έχουν να κάνουν με την περιοχή, το κλίμα. Όταν λοιπόν το σεβόμαστε αυτό, αυτομάτως καταλαβαίνουμε πού ανήκουμε. Πάντα λέω ότι ειδικά στην Αθήνα δεν μπορείς να μην έχεις ρούχα από φυσικά υλικά, ειδικά το καλοκαίρι, γιατί το σώμα θέλει να αναπνέει. Δεν μπορείς να φορέσεις συνθετικό. Όταν λειτουργείς με βάση τις αρχές αυτές, με αγάπη, σεβασμό και εμπιστοσύνη, πάντα το αποτέλεσμα βγαίνει πολύ ωραίο», καταλήγει η συνομιλήτρια του ΑΠΕ-ΜΠΕ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ