Σαν σήμερα 8 Απριλίου: Η μεγάλη απεργία των μεταλλωρύχων στο Λαύριο
Στις αρχές Απριλίου του 1896, το Λαύριο γίνεται το επίκεντρο μιας από τις πρώτες και σημαντικότερες εργατικές εξεγέρσεις της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Περίπου 1.800 μεταλλωρύχοι κατεβαίνουν σε απεργία, αντιδρώντας στις εξαντλητικές βάρδιες, στα χαμηλά μεροκάματα, στην απουσία στοιχειώδους περίθαλψης και στο καθεστώς των εργολάβων που επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τη ζωή τους. Η κινητοποίηση, που ξέσπασε στην Καμάριζα και συνδέθηκε με τη Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου, υπήρξε από τις πρώτες μεγάλες, οργανωμένες εργατικές εκρήξεις στην Ελλάδα.
Η απεργία δεν έμεινε για πολύ ειρηνική. Ένοπλοι φύλακες πυροβόλησαν και σκότωσαν εργάτες και η οργή ξεχείλισε. Οι απεργοί επιτέθηκαν στις εγκαταστάσεις της εταιρείας, έβαλαν φωτιά σε γραφεία και αποθήκες και συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις καταστολής. Η Πολιτεία αντέδρασε άμεσα, στέλνοντας στρατό για να επιβάλει την τάξη σε μια περιοχή που είχε ήδη μετατραπεί σε πεδίο κοινωνικής σύγκρουσης. Τα γεγονότα εκείνων των ημερών αποκάλυψαν με δραματικό τρόπο πόσο βαθύ ήταν το χάσμα ανάμεσα στην εργασία και στην εξουσία στο τέλος του 19ου αιώνα.
Παρότι η απεργία έληξε έπειτα από περίπου δεκαοκτώ ημέρες με περιορισμένες αλλά υπαρκτές κατακτήσεις, όπως αυξήσεις στα μεροκάματα, άμεση πληρωμή των εργατών και μέτρα για τη μεταφορά και περίθαλψη των τραυματιών, η σημασία της ξεπέρασε κατά πολύ τα άμεσα αποτελέσματά της. Το Λαύριο του 1896 έδειξε ότι οι εργάτες μπορούσαν να σταθούν συλλογικά απέναντι στην εκμετάλλευση και να αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα στη δημόσια ζωή. Γι’ αυτό και η μεγάλη απεργία των μεταλλωρύχων έμεινε στην ιστορία ως σταθμός για το ελληνικό εργατικό κίνημα και ως μια από τις πρώτες μεγάλες στιγμές κοινωνικής διεκδίκησης στη χώρα.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1820: Στη Μήλο ανακαλύπτεται τυχαία η περίφημη Αφροδίτη της Μήλου, ένα από τα διασημότερα έργα της Ελληνιστικής γλυπτικής και παγκόσμιο σύμβολο ομορφιάς. Το άγαλμα βρέθηκε θαμμένο κοντά στα ερείπια της αρχαίας Μήλου από ντόπιο αγρότη, που στις πηγές αναφέρεται συνήθως ως Γεώργος ή Θεόδωρος Κεντρωτάς, την ώρα που εργαζόταν στο χωράφι του. Η ανακάλυψη προκάλεσε αμέσως μεγάλο ενδιαφέρον και το έργο κατέληξε λίγο αργότερα στη Γαλλία, όπου εκτίθεται έως σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου.
1886: Ο Γερμανός επιστήμονας, δρ. Καρλ Γκάσνερ, δημιουργεί την πρώτη μπαταρία ξηρού στοιχείου. Δέκα χρόνια αργότερα, η εταιρία UCAR (Energizer) θα ξεκινήσει την εμπορική εκμετάλλευση της εφεύρεσης.
1896: Κηρύσσεται μεγάλη απεργία των μεταλλωρύχων στο Λαύριο, μία από τις σημαντικότερες εργατικές κινητοποιήσεις στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Οι εργάτες διαμαρτύρονται για τις εξαιρετικά σκληρές συνθήκες εργασίας, τα χαμηλά μεροκάματα και την αυθαίρετη συμπεριφορά της εργοδοσίας. Η σύγκρουση κλιμακώνεται όταν ένοπλοι φύλακες σκοτώνουν απεργούς, ενώ στη συνέχεια οι εξεγερμένοι εργάτες επιτίθενται σε εγκαταστάσεις της εταιρείας, ανατινάζουν αποθήκες και γραφεία και αφοπλίζουν αστυνομικούς. Η απεργία λήγει λίγες εβδομάδες αργότερα με περιορισμένες παραχωρήσεις, κυρίως μικρή αύξηση αποδοχών, αλλά μένει στην ιστορία ως σταθμός του πρώιμου εργατικού κινήματος στην Ελλάδα.
1941: Οι Γερμανικές δυνάμεις διασπούν τη «Γραμμή Μεταξά», το ισχυρό οχυρωματικό σύστημα της ελληνικής άμυνας στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, στο πλαίσιο της εισβολής τους στην Ελλάδα (Επιχείρηση «Μαρίτα»). Παρά τη σθεναρή αντίσταση των Ελληνικών φρουρών στα οχυρά, η προέλαση των Γερμανών μέσω της Γιουγκοσλαβίας και η ταχεία κατάληψη της Θεσσαλονίκης οδηγούν στην παράκαμψη και τελικά στην κατάρρευση του μετώπου στην ανατολική Μακεδονία.
1943: Εκτελούνται στο Βερολίνο ο Ότο Χάμπελ και η σύζυγός του Ελίζε Χάμπελ, που αντιστάθηκαν στο ναζιστικό καθεστώς του Αδόλφος Χίτλερ γράφοντας και διακινώντας δεκάδες χειρόγραφες καρτ ποστάλ με αντιναζιστικά μηνύματα. Το ζευγάρι συνελήφθη από τη Γκεστάπο έπειτα από καταδόσεις και καταδικάστηκε σε θάνατο από το Λαϊκό Δικαστήριο, με την υπόθεσή τους να αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα καθημερινής, ατομικής αντίστασης μέσα στη Ναζιστική Γερμανία.
1963: Ο Οδυσσέας Ελύτης αναλαμβάνει διευθυντής προγράμματος του ΕΙΡ, επιστρέφοντας σε θέση που είχε υπηρετήσει και στο παρελθόν. Θα παραμείνει στη θέση αυτή έως τις 28 Απριλίου 1964, σε μια περίοδο κατά την οποία η σχέση του με το ραδιόφωνο συνδέεται στενά με την ευρύτερη πνευματική και πολιτιστική του παρουσία στη δημόσια ζωή της χώρας.
1986: Ο βιομήχανος Δημήτριος Αγγελόπουλος δολοφονείται στο Κολωνάκι από τη 17 Νοέμβρη, σε μία από τις πιο ηχηρές επιθέσεις της οργάνωσης. Ο Αγγελόπουλος, επικεφαλής της Χαλυβουργικής και προβεβλημένη μορφή της ελληνικής βιομηχανίας, στοχοποιήθηκε σε μια περίοδο που η τρομοκρατία επηρέαζε έντονα τη δημόσια ζωή. Η δολοφονία προκάλεσε σοκ και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την ασφάλεια και την πολιτική βία στη χώρα.
1986: Ο ηθοποιός Κλιντ Ίστγουντ εκλέγεται δήμαρχος της πόλης Καρμέλ στην Καλιφόρνια, συγκεντρώνοντας 72%.
1989: Συγκροτείται ο Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου, μέσα από τη σύμπραξη του ΚΚΕ, της Ελληνικής Αριστεράς, της ΕΔΑ και ανεξάρτητων στελεχών. Πρόεδρος τίθεται ο Χαρίλαος Φλωράκης και γραμματέας ο Λεωνίδας Κύρκος, σε μια προσπάθεια ανασύνθεσης του χώρου της ελληνικής Αριστεράς λίγο πριν από έντονες πολιτικές ανακατατάξεις. Η ίδρυσή του επηρέασε καθοριστικά τις ισορροπίες της επόμενης περιόδου.
1990: Στις βουλευτικές εκλογές της 8ης Απριλίου, η Νέα Δημοκρατία αναδεικνύεται πρώτο κόμμα με 46,89% και 150 έδρες, απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και τον Συνασπισμό. Ύστερα από μια μακρά περίοδο αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων και κυβερνητικής αστάθειας, ανοίγει ο δρόμος για τον σχηματισμό κυβέρνησης από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη με οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το αποτέλεσμα έκλεισε έναν ταραγμένο πολιτικό κύκλο για τη χώρα.
1994: Η Αστυνομία βρίσκει το πτώμα του Κερτ Κομπέιν. Ο leader των Nirvana έχει αυτοκτονήσει με όπλο από τις 5 Απριλίου.
2002: Πέντε φαντάροι χάνουν τη ζωή τους στο φυλάκιο Μανίτσα στον Έβρο, όταν ο ιστός σημαίας που επιχειρούν να τοποθετήσουν έρχεται σε επαφή με καλώδια υψηλής τάσης. Το δυστύχημα συγκλονίζει την κοινή γνώμη και προκαλεί ερωτήματα για τα μέτρα ασφαλείας σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Η υπόθεση έμεινε στη μνήμη ως μία από τις πιο τραγικές ειρηνικές απώλειες στο στράτευμα.
Γεννήσεις
1788 – Σπυρίδων Τρικούπης (20 Οκτωβρίου 1788 – 24 Φεβρουαρίου 1873), Έλληνας πολιτικός, ιστορικός και λόγιος, από τις σημαντικές μορφές της πρώιμης πολιτικής ζωής του ελληνικού κράτους. Υπηρέτησε ως πρωθυπουργός και διπλωμάτης, ενώ παράλληλα άφησε ισχυρό αποτύπωμα στα ελληνικά γράμματα με το ιστορικό του έργο για την Επανάσταση. Υπήρξε πατέρας του Χαρίλαου Τρικούπη, αλλά και προσωπικότητα με αυτόνομο βάρος στη διαμόρφωση της πολιτικής και πνευματικής φυσιογνωμίας της νεότερης Ελλάδας.
1798 – Διονύσιος Σολωμός (8 Απριλίου 1798 – 9 Φεβρουαρίου 1857), Έλληνας ποιητής, εθνικός ποιητής της Ελλάδας και κορυφαία μορφή της Επτανησιακής Σχολής. Το όνομά του είναι άρρηκτα δεμένο με τον «Ύμνον εις την Ελευθερίαν», από τον οποίο προήλθε ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας, ενώ το έργο του συνέβαλε καθοριστικά στην καθιέρωση της δημοτικής στη λογοτεχνία. Η ποίησή του σφράγισε τον ελληνικό ρομαντισμό και τη νεοελληνική πνευματική ταυτότητα.
1913 – Μίμης Φωτόπουλος (8 Απριλίου 1913 – 29 Οκτωβρίου 1986), Έλληνας ηθοποιός, συγγραφέας και ποιητής, με μακρά και ξεχωριστή πορεία στο θέατρο και τον κινηματογράφο. Υπήρξε από τις πιο αγαπητές μορφές της ελληνικής σκηνής, συνδυάζοντας το χιούμορ με τη συγκίνηση και την ανθρωπιά στους ρόλους του. Η παρουσία του σε κλασικές ελληνικές ταινίες και η ευρύτερη καλλιτεχνική του δραστηριότητα τον καθιέρωσαν ως μία από τις χαρακτηριστικές φυσιογνωμίες του ελληνικού πολιτισμού του 20ού αιώνα.
1938 – Κόφι Ανάν (Kofi Annan) (8 Απριλίου 1938 – 18 Αυγούστου 2018), Γκανέζος διπλωμάτης, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ από το 1997 έως το 2006 και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της διεθνούς διπλωματίας. Συνέδεσε το όνομά του με την προσπάθεια μεταρρύθμισης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και με πρωτοβουλίες για την ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την παγκόσμια συνεργασία. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2001, μαζί με τον ΟΗΕ.
1939 – Μανώλης Αγγελόπουλος (8 Απριλίου 1939 – 2 Απριλίου 1989), Έλληνας τραγουδιστής, από τις πιο ιδιαίτερες και αναγνωρίσιμες φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Ξεχώρισε για το έντονα ανατολίτικο ύφος της ερμηνείας του και μεσουράνησε κυρίως τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, αποκτώντας φανατικό κοινό και ξεχωριστή θέση στο λαϊκό πάλκο. Συνδέθηκε με μεγάλες επιτυχίες όπως τα «Τα μαύρα μάτια σου» και «Δεν έχω στήριγμα πουθενά», αφήνοντας απολύτως προσωπικό αποτύπωμα στο ελληνικό τραγούδι.
1996 – Άννα Κορακάκη, Ελληνίδα σκοπεύτρια, από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου ελληνικού αθλητισμού. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016 κατέκτησε χρυσό και χάλκινο μετάλλιο, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη Ελληνίδα αθλήτρια με δύο μετάλλια στην ίδια διοργάνωση. Οι διεθνείς διακρίσεις της και η σταθερή παρουσία της στην παγκόσμια σκοποβολή την καθιέρωσαν ως κορυφαία αθλήτρια της γενιάς της.
Θάνατοι
1867 – Δημήτριος Καλλέργης (1803 – 8 Απριλίου 1867), Έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός, από τις ηγετικές μορφές της Επανάστασης της 3ης Σεπτεμβρίου 1843. Ως αξιωματικός πρωταγωνίστησε στην εξέγερση που οδήγησε τον βασιλιά Όθωνα στην παραχώρηση συντάγματος, καθορίζοντας την πορεία προς τη συνταγματική μοναρχία. Παράλληλα είχε ενεργό ρόλο και στη διπλωματική ζωή της εποχής, εκπροσωπώντας την Ελλάδα σε κρίσιμες ευρωπαϊκές εξελίξεις.
1973 – Πάμπλο Πικάσο (Pablo Picasso) (25 Οκτωβρίου 1881 – 8 Απριλίου 1973), Ισπανός ζωγράφος και γλύπτης, από τις κορυφαίες μορφές της σύγχρονης τέχνης. Συνιδρυτής του κυβισμού, ανέτρεψε τα δεδομένα της εικαστικής έκφρασης και επηρέασε καθοριστικά την τέχνη του 20ού αιώνα. Έργα όπως η «Γκερνίκα» αποτελούν παγκόσμια σύμβολα καλλιτεχνικής και πολιτικής έκφρασης, ενώ η πολυσχιδής δημιουργία του τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες όλων των εποχών.
2013 – Μάργκαρετ Θάτσερ (Margaret Thatcher) (13 Οκτωβρίου 1925 – 8 Απριλίου 2013), Αγγλίδα πολιτικός, πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου από το 1979 έως το 1990. Έμεινε γνωστή ως «Σιδηρά Κυρία» για τη σκληρή και αποφασιστική πολιτική της στάση, εφαρμόζοντας νεοφιλελεύθερες οικονομικές μεταρρυθμίσεις που άλλαξαν ριζικά τη βρετανική κοινωνία και οικονομία. Η επιρροή της υπήρξε βαθιά και στη διεθνή πολιτική σκηνή, καθιστώντας την μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες του 20ού αιώνα.
Εορτολόγιο
Παγκόσμιες Ημέρες / Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για το Φενγκ Σούι
Ζωγράφισε Ένα Πουλί (Draw a Bird Day)
Ημέρα του Έθνους των Ρομά