Σαν σήμερα 28 Αυγούστου: Ο Παύλος Μελάς περνά κρυφά στη Μακεδονία ως «Μίκης Ζέζας»

Σαν σήμερα το 1904, ο αξιωματικός του ελληνικού στρατού Παύλος Μελάς, μαζί με ομάδα περίπου 35 ανδρών, περνά κρυφά τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Με το ψευδώνυμο «Μίκης Ζέζας», αρχίζει την τρίτη και τελευταία αποστολή του στην οθωμανική τότε Μακεδονία, με στόχο τον συντονισμό των ελληνικών ένοπλων ομάδων και την αντιμετώπιση των βουλγαρικών σωμάτων των κομιτατζήδων.

Η Μακεδονία των αρχών του 20ού αιώνα βρισκόταν στο επίκεντρο ανταγωνιστικών εθνικών διεκδικήσεων. Η Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (ΕΜΕΟ) είχε ιδρυθεί το 1893, ενώ λίγα χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν ένοπλες βουλγαρικές ομάδες, οι γνωστοί κομιτατζήδες. Παράλληλα, ελληνικές ομάδες και δίκτυα επιχειρούσαν να προστατεύσουν τους πληθυσμούς που παρέμεναν συνδεδεμένοι με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι συγκρούσεις ήταν βίαιες και συνοδεύονταν από πιέσεις, δολοφονίες και αντίποινα, ενώ στην περιοχή επιχειρούσε και ο οθωμανικός στρατός.

Ο Μελάς είχε ήδη επισκεφθεί δύο φορές τη Μακεδονία μέσα στο 1904, αρχικά για να διερευνήσει την κατάσταση και να έρθει σε επαφή με τοπικούς παράγοντες. Η αποστολή του Αυγούστου ήταν διαφορετική: αυτή τη φορά περνούσε τα σύνορα ως επικεφαλής ένοπλου σώματος και κατευθυνόταν προς τις περιοχές της Καστοριάς και της Φλώρινας.

Την ίδια ημέρα, από το Μακροβούνι, έγραψε στη σύζυγό του Ναταλία. Μετά τη Θεία Κοινωνία λίγο πριν από την είσοδό του στη Μακεδονία, σημείωνε: «Αισθάνομαι τώρα ισχυρός, γενναίος και καλύτερος». Η επιστολή περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Ναταλίας Μελά για τη ζωή του.

Η δράση του θα διαρκούσε λιγότερο από δύο μήνες. Στις 13 Οκτωβρίου 1904, ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε στη Στάτιστα της Καστοριάς, το σημερινό χωριό Μελάς, κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικό απόσπασμα.

Ο θάνατός του προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση στην Ελλάδα και συνέβαλε στην εντονότερη συμμετοχή αξιωματικών και ένοπλων σωμάτων στη Μακεδονία.

Τι άλλο έγινε σαν σήμερα

1826: Στη μάχη του Πολυαράβου, οι Μανιάτες αποκρούουν τις δυνάμεις του Ιμπραήμ, διατηρώντας τη Μάνη ελεύθερη έως το τέλος της Ελληνικής Επανάστασης.

1898: Ο φαρμακοποιός Κάλεμπ Μπράνταμ μετονομάζει το αναψυκτικό Brad’s Drink σε Pepsi-Cola, δημιουργώντας ένα από τα διασημότερα εμπορικά σήματα στον κόσμο.

1963: Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ εκφωνεί στην Ουάσινγκτον τον ιστορικό λόγο «I Have a Dream», σε μια από τις εμβληματικότερες στιγμές του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα στις ΗΠΑ.

1987: Η Ελλάδα αποφασίζει την άρση της εμπόλεμης κατάστασης με την Αλβανία, έπειτα από πρόταση του υπουργού Εξωτερικών Καρόλου Παπούλια, ανοίγοντας τον δρόμο για την ομαλοποίηση των διμερών σχέσεων.

1995: Βλήμα όλμου πλήττει την αγορά Μαρκάλε στο Σαράγεβο, προκαλώντας δεκάδες νεκρούς και τραυματίες. Η επίθεση επιταχύνει τις εξελίξεις που οδηγούν στους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς κατά των σερβοβοσνιακών δυνάμεων.

1996: Ο πρίγκιπας Κάρολος και η πριγκίπισσα Νταϊάνα παίρνουν επίσημα διαζύγιο, έπειτα από 15 χρόνια γάμου, κλείνοντας ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα κεφάλαια της βρετανικής βασιλικής οικογένειας.

1999: Η Μιρέλλα Μανιάνι κατακτά το χρυσό μετάλλιο στον ακοντισμό με βολή στα 67,09 μέτρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου της Σεβίλλης.

Γεννήσεις

1749 – Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε, κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας και θεμελιωτής του ευρωπαϊκού ρομαντισμού. Το πολύπλευρο έργο του («Φάουστ», «Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου», «Wilhelm Meister») άφησε ανεξίτηλο στίγμα στη λογοτεχνία και τη σκέψη παγκοσμίως, ενώ ξεχώρισε και ως φιλόσοφος, επιστήμονας και πολιτικός.

1917 – Τζακ Κίρμπι, Αμερικανός συγγραφέας και εικονογράφος, συνδημιουργός των εμβληματικών ηρώων της Marvel και DC Comics (Captain America, Fantastic Four, Hulk, Thor, X-Men, New Gods). Οραματιστής της σύγχρονης pop κουλτούρας, επηρέασε καθοριστικά την τέχνη των comics.

1962 – Ντέιβιντ Φίντσερ, Αμερικανός σκηνοθέτης, βραβευμένος και πολυδιαβασμένος δημιουργός («Fight Club», «Seven», «The Social Network», «Zodiac», «Gone Girl»). Εμπνευστής του σκοτεινού ψυχολογικού κινηματογράφου, αναγνωρισμένος για τη λεπτομερή σκηνοθεσία και τις αξέχαστες ερμηνείες.

1974 – Μελίνα Ασλανίδου, Ελληνίδα τραγουδίστρια, ιδιαίτερα αγαπητή στη σύγχρονη λαϊκή μουσική. Εντάχθηκε στις Χαΐνηδες και ξεχώρισε ως σόλο ερμηνεύτρια, με σημαντικές συνεργασίες και προσωπικές επιτυχίες («Όλα είναι δρόμος», «Δικό μου στίγμα», «Τι σου ’κανα και πίνεις»).

Θάνατοι

1991 – Αλέκος Σακελλάριος, Έλληνας θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος και σκηνοθέτης, ένας από τους πατέρες της ελληνικής κωμωδίας (θεατρικές και κινηματογραφικές επιτυχίες όπως «Η θεία από το Σικάγο», «Ο Ηλίας του 16ου», «Υπάρχει και φιλότιμο»).

2011 – Λεωνίδας Κύρκος, Έλληνας πολιτικός, ιστορική μορφή της Αριστεράς. Συμμετείχε στον Δημοκρατικό Στρατό, φυλακίστηκε για τις πεποιθήσεις του, διετέλεσε βουλευτής, ευρωβουλευτής και ηγέτης της ΕΑΡ και του Συνασπισμού της Αριστεράς.

2013 – Μιχάλης Ασλάνης, Έλληνας σχεδιαστής μόδας, καθοριστικό και εμβληματικό όνομα του ελληνικού prêt-à-porter και υψηλής ραπτικής. Τα πρωτοποριακά του σχέδια, οι συνεργασίες και οι επιδείξεις μόδας τον καθιέρωσαν ως σύμβολο δημιουργικότητας και κομψότητας στην Ελλάδα.

Εορτολόγιο

Δάμων, Εζεκίας