Δύναμη στην ενημέρωση.... ποιότητα στην ψυχαγωγία

Σαν σήμερα 17 Αυγούστου: Το Μπλόκο της Κοκκινιάς – Η μέρα που κουκουλοφόροι υπέδειχναν ποιοι θα πεθάνουν

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Τα ξημερώματα της 17ης Αυγούστου 1944, γερμανικές κατοχικές δυνάμεις μαζί με Έλληνες ταγματασφαλίτες περικύκλωσαν την Κοκκινιά, τη σημερινή Νίκαια. Ακολούθησε μία από τις πιο αιματηρές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών της Κατοχής στην Αθήνα: Κάτοικοι συγκεντρώθηκαν με τη βία, δεκάδες εκτελέστηκαν και χιλιάδες οδηγήθηκαν ως όμηροι στο Χαϊδάρι.

Η Κοκκινιά ήταν τότε ένας μεγάλος προσφυγικός και εργατικός συνοικισμός, με ισχυρή παρουσία του ΕΑΜ και έντονη αντιστασιακή δράση. Μόλις πέντε μήνες νωρίτερα, τον Μάρτιο του 1944, είχαν σημειωθεί σφοδρές συγκρούσεις εκεί ανάμεσα στον ΕΛΑΣ και τις κατοχικές και συνεργαζόμενες ελληνικές δυνάμεις.

Νωρίς το πρωί, οι άνδρες της συνοικίας, περίπου 15 έως 60 ετών, διατάχθηκαν να συγκεντρωθούν στην πλατεία της Οσίας Ξένης. Εκεί, κουκουλοφόροι καταδότες περνούσαν ανάμεσά τους και υπεδείκνυαν ανθρώπους που θεωρούσαν μέλη ή υποστηρικτές της Αντίστασης. «Όποιον έδειχναν τον έπαιρναν για εκτέλεση στη μάντρα», θυμόταν ο αντιστασιακός Δημήτρης Μαυράκης, σε μαρτυρία που έχει καταγραφεί στο βιβλίο του Νάσου Μπράτσου «Εργατικές Ιστορίες».

Στη λεγόμενη Μάντρα της Κοκκινιάς, στον χώρο παλιού ταπητουργείου κοντά στην πλατεία, εκτελέστηκαν περίπου 75 άνθρωποι, ανάμεσά τους και γυναίκες. Παράλληλα, εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλα σημεία της περιοχής, ενώ σπίτια πυρπολήθηκαν και κάτοικοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ερευνών και συγκρούσεων.

Ο ακριβής συνολικός αριθμός των νεκρών διαφέρει ανάλογα με την ιστορική πηγή. Ο Δήμος Νίκαιας–Αγίου Ιωάννη Ρέντη αναφέρει περίπου 300 νεκρούς συνολικά σε διάφορα σημεία της πόλης, ενώ άλλες μαρτυρίες και μελέτες δίνουν διαφορετικούς αριθμούς. Για τον λόγο αυτό, υπάρχει διάκριση ανάμεσα στους εκτελεσμένους στη Μάντρα και στο σύνολο των θυμάτων της ημέρας.

Χιλιάδες άνδρες συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου. Από εκεί, αρκετοί μεταφέρθηκαν αργότερα σε στρατόπεδα και χώρους καταναγκαστικής εργασίας στη ναζιστική Γερμανία.

Το Μπλόκο της Κοκκινιάς έμεινε ως μία από τις πιο αιματηρές επιχειρήσεις της Κατοχής στην πρωτεύουσα και ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της συνεργασίας των γερμανικών δυνάμεων με τα Τάγματα Ασφαλείας. Η Μάντρα του Μπλόκου διατηρείται σήμερα ως τόπος ιστορικής μνήμης για τα θύματα της 17ης Αυγούστου 1944.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

986: Οι Βούλγαροι με επικεφαλής τον Σαμουήλ νικούν τον βυζαντινό στρατό στην Πύλη του Τραϊανού. Ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ διαφεύγει με δυσκολία, σε μία από τις μεγαλύτερες ταπεινώσεις του Βυζαντίου.

1833: Με βασιλικό διάταγμα απαγορεύεται η κυκλοφορία τουρκικών νομισμάτων στην Ελλάδα, βήμα που ενισχύει τη νομισματική ανεξαρτησία του νεοσύστατου κράτους.

1911: Μεγάλη πυρκαγιά καταστρέφει το Χημείο του Πανεπιστημίου Αθηνών στην οδό Σόλωνος. Τρεις πυροσβέστες χάνουν τη ζωή τους, ενώ το κτίριο θα ξαναχτιστεί το 1918 με έξοδα του Δημοσίου.

1944: Το Μπλόκο της Κοκκινιάς. Οι Γερμανοί και οι δοσίλογοι περικυκλώνουν την περιοχή και εκτελούν εκατοντάδες αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, σε ένα από τα πιο αιματηρά εγκλήματα της Κατοχής.

1945: Ο Σουκάρνο και ο Χάτα κηρύσσουν την ανεξαρτησία της Ινδονησίας από την Ολλανδία, πυροδοτώντας τον μακρόχρονο εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της χώρας.

1957: Αρχίζει να λειτουργεί η ηλεκτρική σιδηροδρομική γραμμή Αθήνα – Κηφισιά, ένα από τα πρώτα μεγάλα έργα εκσυγχρονισμού των μεταφορών στην πρωτεύουσα.

1962: Ο 18χρονος Πέτερ Φέχτερ πυροβολείται από Ανατολικογερμανούς συνοριοφύλακες την ώρα που επιχειρεί να περάσει το Τείχος του Βερολίνου και αφήνεται αβοήθητος στη νεκρή ζώνη, όπου αιμορραγεί και πεθαίνει μπροστά στα μάτια του κόσμου. Η τραγική του απώλεια συγκλονίζει τη διεθνή κοινή γνώμη, συμβολίζοντας τη βαρβαρότητα του ψυχροπολεμικού διαχωρισμού και τη μοίρα των φυγάδων της Ανατολικής Γερμανίας.

1969: Ολοκληρώνεται το θρυλικό Woodstock, όπου περισσότεροι από 400.000 νέοι συμμετέχουν στη μεγαλύτερη μουσική γιορτή της εποχής.

1970: Εκτοξεύεται το σοβιετικό διαστημόπλοιο Venera 7, το οποίο θα γίνει το πρώτο που μεταδίδει δεδομένα από την επιφάνεια άλλου πλανήτη (Αφροδίτη).

1973: Οι Rolling Stones κυκλοφορούν το τραγούδι «Angie», που θα γίνει μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους.

1999: Ισχυρός σεισμός 7,4 Ρίχτερ πλήττει την Τουρκία. Σκοτώνονται 17.000 άνθρωποι και τραυματίζονται 44.000, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες μένουν άστεγοι.

2004: Ο Ηλίας Ηλιάδης κατακτά το χρυσό μετάλλιο στο τζούντο (81 κιλά) στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, χαρίζοντας μία από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές για την ελληνική αποστολή.

2008: Ο Μάικλ Φελπς γράφει ιστορία στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, κατακτώντας 8 χρυσά μετάλλια, ρεκόρ που παραμένει ανεπανάληπτο.

Γεννήσεις

1601 – Πιέρ ντε Φερμά, γάλλος μαθηματικός και νομικός, από τις κορυφαίες μορφές του 17ου αιώνα. Θεμελίωσε τη θεωρία αριθμών και συνέβαλε στην ανάπτυξη της αναλυτικής γεωμετρίας, του απειροστικού λογισμού και της θεωρίας πιθανοτήτων. Είναι διάσημος για το «Τελευταίο Θεώρημα του Φερμά», που βασάνισε τους μαθηματικούς για πάνω από τρεις αιώνες, επηρεάζοντας καθοριστικά την ιστορία των μαθηματικών.

1938 – Θεόδωρος Πάγκαλος, έλληνας πολιτικός, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Διετέλεσε βουλευτής και υπουργός σε καίριες θέσεις, ενώ υπήρξε αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και ηγετικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Γνωστός για τον ευθύ και συχνά προκλητικό του λόγο, αλλά και για τη φράση «Μαζί τα φάγαμε», που σημάδεψε την πολιτική ζωή. Διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στον αντιδικτατορικό αγώνα και είχε σημαντική ακαδημαϊκή δραστηριότητα στη Σορβόννη, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της σύγχρονης πολιτικής σκηνής.

1943 – Ρόμπερτ Ντε Νίρο, αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός, από τους εμβληματικότερους του παγκόσμιου σινεμά. Γνωστός για αλησμόνητες ερμηνείες σε ταινίες όπως «Ο Νονός ΙΙ» (Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου), «Οργισμένο είδωλο» (Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου), «Ο Ταξιτζής» και «Καζίνο». Ξεχώρισε για τις αντισυμβατικές επιλογές ρόλων και την πολυετή συνεργασία με τον Μάρτιν Σκορσέζε, αλλά και για την ευελιξία του από δραματικά μέχρι κωμικά έργα, σημαδεύοντας ανεξίτηλα την ιστορία του κινηματογράφου.

1960 – Σον Πεν, αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης, δύο φορές βραβευμένος με Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου για τις ταινίες «Σκοτεινό Ποτάμι» και «Milk». Διακρίνεται για τις έντονες, πολύπλευρες ερμηνείες του σε ταινίες όπως «Θα ζήσω», «21 Γραμμάρια», «Carlito’s Way» και για την έντονη κοινωνική και ακτιβιστική δράση του. Συνεργάστηκε με κορυφαίους σκηνοθέτες και παραμένει μία από τις πιο δυναμικές προσωπικότητες του σύγχρονου αμερικανικού κινηματογράφου.

1977 – Τιερί Ανρί, γάλλος ποδοσφαιριστής, ένας από τους κορυφαίους επιθετικούς της γενιάς του. Διακρίθηκε για την ταχύτητά του, την εντυπωσιακή ικανότητα στο σκοράρισμα και την τεχνική του. Μεγάλος πρωταγωνιστής με την Άρσεναλ – πρώτος σκόρερ στην ιστορία της ομάδας, οδήγησε τους «κανονιέρηδες» σε αήττητο πρωτάθλημα το 2004. Κατέκτησε Champions League με την Μπαρτσελόνα και ήταν βασικό στέλεχος της Εθνικής Γαλλίας που κέρδισε το Μουντιάλ 1998 και το Euro 2000, με συνολικά 51 γκολ σε 123 συμμετοχές.

Θάνατοι

1850 – Ονορέ ντε Μπαλζάκ, γάλλος μυθιστοριογράφος, θεμελιωτής του ρεαλισμού στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία και δημιουργός της μνημειώδους «Ανθρώπινης Κωμωδίας», μια συλλογή που απεικονίζει με αξεπέραστη λεπτομέρεια τη γαλλική κοινωνία του 19ου αιώνα. Έγραψε πάνω από 90 μυθιστορήματα και διηγήματα, όπως «Ο μπαρμπα-Γκοριό», «Ευγενία Γκραντέ» και «Χαμένες Ψευδαισθήσεις», επηρεάζοντας καθοριστικά την παγκόσμια πεζογραφία και την τέχνη της ανάλυσης χαρακτήρων.

1985 – Σάκης Καράγιωργας, έλληνας πανεπιστημιακός, διακεκριμένος οικονομολόγος και πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου. Υπήρξε πρωτοπόρος για τον εκδημοκρατισμό της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, με έντονη συνεισφορά στη δημόσια οικονομική και την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Διακρίθηκε για τη δράση του κατά της δικτατορίας, ως ιδρυτικό μέλος της «Δημοκρατικής Άμυνας», και για την ακεραιότητά του ως δάσκαλος και επιστήμονας.

1998 – Νέλλη Σουγιουλτζόγλου (γνωστή ως Nelly’s), Ελληνίδα φωτογράφος με διεθνή αναγνώριση, πρωτοποριακή μορφή της ελληνικής φωτογραφίας του 20ού αιώνα. Διακρίθηκε για τις εντυπωσιακές φωτογραφίες πορτρέτων, χορού και αρχαιολογικών μνημείων, ιδιαίτερα με τις εμβληματικές λήψεις στην Ακρόπολη και το έργο της στην ελληνική ύπαιθρο. Κληροδότησε ένα πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο που καθόρισε τα οπτικά σύμβολα της Ελλάδας και την τουριστική της εικόνα, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές.

2001 – Νίκος Γκούμας, πρώην πρόεδρος της ΑΕΚ, εξέχων επιχειρηματίας και εφοπλιστής από την Άνδρο. Ηγήθηκε της Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως κατά την περίοδο 1956–1963, καθοδηγώντας την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό του γηπέδου της Νέας Φιλαδέλφειας, που πήρε το όνομά του. Υπό την προεδρία του, η ΑΕΚ κατέκτησε για πρώτη φορά το μεταπολεμικό πρωτάθλημα, ενώ χαρακτηρίζεται ως «πατριάρχης» της ομάδας για το όραμα και τη μακρόχρονη προσφορά του.

Εορτολόγιο

Λευκοθέα, Μύρων, Στράτος