Πράσινο φως για τη δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου
Εγκρίθηκαν σήμερα οι ειδικές μελέτες για τις περιοχές Natura 2000 στο Νότιο Αιγαίο, γεγονός που ανοίγει οριστικά τον δρόμο για τη δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στις Νότιες Κυκλάδες. Οι μελέτες αυτές ολοκληρώνουν τον απαραίτητο σχεδιασμό για την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, καλύπτοντας πλέον και τις χερσαίες εκτάσεις των νησιών που εκκρεμούσαν μετά την έγκριση του θαλάσσιου τμήματος στα τέλη του 2025.
Με αυτή την εξέλιξη, θωρακίζεται ουσιαστικά ο φυσικός πλούτος των Κυκλάδων και μέρους των Δωδεκανήσων. Παράλληλα, θεσπίζονται για πρώτη φορά ξεκάθαροι και σύγχρονοι κανόνες προστασίας για τις περιοχές αυτές, καθώς και για τις νησίδες Φαλκονέρα και Βελοπούλα στο Μυρτώο Πέλαγος, ενισχύοντας συνολικά τη φροντίδα για το θαλάσσιο και νησιωτικό περιβάλλον της περιοχής.
Μέσω των ΕΠΜ καθορίζονται:
- ζώνες προστασίας,
- επιτρεπόμενες χρήσεις γης και δραστηριότητες,
- μέτρα διαχείρισης και προστασίας, με στόχο τη διατήρηση των οικοσυστημάτων και τη συμβατότητα με ήπιες ανθρώπινες δραστηριότητες.
Οι επιμέρους στόχοι προστασίας περιλαμβάνουν:
- τη διατήρηση στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος που είναι μοναδικά σε διεθνές, εθνικό και τοπικό επίπεδο,
- τη διατήρηση στοιχείων του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος που προσδιορίζουν την ιστορική ταυτότητα της περιοχής,
- την υποστήριξη της ανάπτυξης ήπιων ανθρώπινων δραστηριοτήτων, συμβατών με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος,
- την ανταπόκριση της χώρας στις ενωσιακές της δεσμεύσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Οι μελέτες αυτές δίνουν προτεραιότητα στην προστασία απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσσιες χελώνες, ενώ εστιάζουν και στην προστασία των πουλιών και των σπάνιων φυτών των νησιών. Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, αναγνωρίζοντας τη μεγάλη οικολογική σημασία του Αιγαίου. Στόχος των νέων κανόνων είναι η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της φύσης και τη βιώσιμη ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των νησιωτικών περιοχών.
Στο πλαίσιο αυτό, παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και η αλιεία συνεχίζονται κανονικά, αλλά με όρους που προστατεύουν το τοπίο και τη βιοποικιλότητα. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η αποκατάσταση των παραδοσιακών αναβαθμίδων και των αγροτικών κτισμάτων με τοπικά υλικά, ώστε να διατηρηθεί η αρχιτεκτονική ταυτότητα κάθε τόπου.
Σχετικά με τον τουρισμό, θεσπίζονται σαφείς κανόνες και περιορισμοί για να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη δεν θα ξεπερνά τις αντοχές του περιβάλλοντος. Τέλος, δίνεται μεγάλη σημασία στη ρύθμιση της κίνησης και της αγκυροβόλησης των σκαφών. Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται η σταδιακή τοποθέτηση ειδικών αγκυροβολίων που δεν καταστρέφουν τον βυθό και τα λιβάδια Ποσειδωνίας.
Οι ΕΠΜ 8Α και 8Β λαμβάνουν υπόψη και τη νησιωτικότητα ως κρίσιμο παράγοντα σχεδιασμού. Αναγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες των νησιών, τις ανάγκες σε υποδομές, τις δυσκολίες σύνδεσης, αλλά και τη σημασία της τοπικής οικονομίας και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Με τον τρόπο αυτό, διαμορφώνεται ένα αναπτυξιακό πρότυπο συμβατό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιωτικών περιοχών και ενισχύεται η αναγκαία ασφάλεια δικαίου για τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες.
Η ολοκλήρωση των ΕΠΜ 8Α και 8Β:
- ενισχύει την προστασία της φυσικής κληρονομιάς των Κυκλάδων και του Νοτίου Αιγαίου,
- παρέχει σαφές και ολοκληρωμένο πλαίσιο για τις επιτρεπόμενες χρήσεις και δραστηριότητες,
- συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην ισορροπία μεταξύ περιβάλλοντος, τοπικής κοινωνίας και οικονομίας.
Με την έγκριση των δύο αυτών μελετών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υλοποιώντας τη σχετική δέσμευση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη δημιουργία δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Νότιο Αιγαίο-Νότιες Κυκλάδες και Ιόνιο, προχωρά αποφασιστικά στην ουσιαστική θωράκιση των προστατευόμενων περιοχών του Νοτίου Αιγαίου, διασφαλίζοντας ότι η προστασία της φύσης θα αποτελέσει σταθερό πυλώνα για το μέλλον των νησιών και των τοπικών κοινωνιών τους. Θέτουμε, έτσι, την Ελλάδα, πανευρωπαϊκά στην πρωτοπορία της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.