Ποιοι είναι οι Τούρκοι «Ντάλτον» που μπαίνουν στο μικροσκόπιο μετά το φορτίο-μυστήριο με τα όπλα στον Έβρο

Ένα εύρημα στα ελληνοτουρκικά σύνορα ήταν αρκετό για να επανέλθει στο προσκήνιο μια συμμορία, ένα από τα πιο σκοτεινά ονόματα του τουρκικού υποκόσμου. Η υπόθεση με τα δεκάδες όπλα που εντοπίστηκαν στον Έβρο δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως περιστατικό παράνομης διακίνησης οπλισμού, αλλά ως πιθανός κρίκος σε ένα πολύ μεγαλύτερο δίκτυο, με διαδρομές που ξεκινούν από την Τουρκία και φτάνουν μέχρι τα κυκλώματα του οργανωμένου εγκλήματος.

Στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται το ερώτημα για τον τελικό προορισμό του φορτίου και για το ποιοι θα μπορούσαν να το παραλάβουν. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ανάμεσα στα ονόματα που εξετάζονται από τις αρχές βρίσκεται και εκείνο των λεγόμενων Ντάλτον, μιας συμμορίας που τα τουρκικά μέσα περιγράφουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας, πιο επιθετικής και πιο «ψηφιακής» μαφίας της γειτονικής χώρας.

Οι Τούρκοι Ντάλτον δεν έγιναν γνωστοί μόνο για τη βία που τους αποδίδεται. Έγιναν σύμβολο μιας γενιάς εγκληματικών οργανώσεων που στρατολογούν νεαρούς μέσα από τα social media, προβάλλουν πλούτο και δύναμη σαν lifestyle και χρησιμοποιούν ανήλικους ή πολύ νέους δράστες σε επιθέσεις που συχνά γίνονται με μοτοσικλέτες, κράνη και όπλα.

Η υπόθεση του Έβρου, ανεξάρτητα από την τελική δικαστική της κατάληξη, άνοιξε ξανά έναν φάκελο που στην Τουρκία συζητείται εδώ και καιρό: ποιοι είναι οι Ντάλτον, πώς κατάφεραν να αποκτήσουν τέτοια φήμη στον υπόκοσμο και γιατί το όνομά τους προκαλεί συναγερμό κάθε φορά που συνδέεται με όπλα, εκτελέσεις και οργανωμένα κυκλώματα.

Ποιοι είναι οι Ντάλτον

Μοιάζει με όνομα βγαλμένο από κόμικ, όμως στην Τουρκία οι «Ντάλτον» δεν προκαλούν γέλιο. Το αντίθετο. Το όνομα Daltonlar, όπως είναι γνωστοί στα τουρκικά, έχει συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με μία από τις πιο συζητημένες και βίαιες υποθέσεις οργανωμένου εγκλήματος στη χώρα.

Τουρκικά δημοσιεύματα, δικαστικά έγγραφα και αναφορές των αρχών περιγράφουν τους Ντάλτον ως μια «νέας γενιάς» συμμορία: νεαροί με μηχανές, κλειστές ομάδες στα social media, βίντεο επίδειξης ισχύος, ανήλικοι που στρατολογούνται μέσα από TikTok και Instagram, αλλά και κατηγορίες για ένοπλες επιθέσεις, εκβιασμούς, ληστείες, ναρκωτικά και δολοφονικές ενέργειες.

Στο κέντρο αυτής της ιστορίας βρίσκεται ένας άνθρωπος με κινηματογραφικό ψευδώνυμο: ο «Τζαν Ντάλτον», κατά κόσμον Μπεραττζάν Γκιοκντεμίρ.

Από τη Γενίμποσνα της Κωνσταντινούπολης στη λίστα των πιο επικίνδυνων συμμοριών

Σύμφωνα με το Anadolu, στο κατηγορητήριο για την υπόθεση αναφέρεται ότι η ομάδα που έγινε γνωστή ως «Ντάλτον» είχε ως βάση τη Γενίμποσνα, περιοχή της Κωνσταντινούπολης, και αρχικά φέρεται να κινούνταν στο περιβάλλον του επίσης γνωστού φερόμενου αρχηγού εγκληματικής οργάνωσης Μπαρίς Μπογιούν.

Η ίδια πηγή αναφέρει ότι ο Γκιοκντεμίρ φέρεται να ηγείτο της ένοπλης ομάδας και ότι οι Daltonlar αποδίδεται πως πραγματοποίησαν, για λογαριασμό της οργάνωσης Boyun, σειρά από ένοπλες επιθέσεις, ανθρωποκτονίες και ληστείες.

Όμως η σχέση αυτή δεν κράτησε για πάντα. Σύμφωνα με το ίδιο κατηγορητήριο που επικαλείται το Anadolu, ο Γκιοκντεμίρ φέρεται να αποσπάστηκε από την οργάνωση του Barış Boyun τον Μάρτιο του 2024 και να άρχισε να κινείται ως αρχηγός της ομάδας που πλέον παρουσιαζόταν ανεξάρτητα ως Daltonlar.

Το BBC Türkçe, σε εκτενές αφιέρωμα που αναδημοσίευσε το T24, σημειώνει ότι οι Daltonlar αναφέρονται μαζί με άλλες λεγόμενες «νέας γενιάς» εγκληματικές οργανώσεις στην Τουρκία, όπως οι Redkitler, Casperlar και άλλες ομάδες με ονόματα που παραπέμπουν σε ποπ κουλτούρα, σειρές ή κινούμενα σχέδια.

Ποιος είναι ο «Τζαν Ντάλτον»

Ο φερόμενος αρχηγός της ομάδας, Μπεραττζάν Γκιοκντεμίρ, είναι γνωστός με το ψευδώνυμο «Τζαν Ντάλτον». Το BBC Türkçe αναφέρει ότι είναι γεννημένος το 1997 και ότι στα δικαστικά έγγραφα εμφανίζεται ως το πρόσωπο που βρισκόταν στην κορυφή της ομάδας.

Σύμφωνα με το ίδιο αφιέρωμα, η διεύθυνση κατοικίας του εμφανίζεται στην περιοχή Μπαχτσελιεβλέρ της Κωνσταντινούπολης, ενώ οι εισαγγελικές αρχές τον συνδέουν με προσπάθεια επιβολής επιρροής σε περιοχές όπως το Μπαχτσελιεβλέρ, το Κιουτσούκτσεκμετζε και το Εσενγιούρτ.

Η εφημερίδα Sözcü, σε παλαιότερο δημοσίευμα του έγκριτου δημοσιογράφου Ισμαήλ Σαϊμάζ, είχε παρουσιάσει τους Ντάλτον ως ομάδα που ιδρύθηκε στη Γενίμποσνα και είχε συνδεθεί με επιθέσεις με μοτοσικλέτες. Στο ίδιο δημοσίευμα αναφερόταν ότι οι δύο φερόμενοι ηγετικοί πυρήνες της ομάδας ήταν ο Μπαχαντίρ Ακντάγ και ο Μπεραττζάν Γκιοκντεμίρ.

Το μοντέλο δράσης: Μηχανές, κράνη και «joker»

Η εικόνα που περιγράφουν τα τουρκικά μέσα θυμίζει περισσότερο οργανωμένο δίκτυο παρά κλασική συμμορία δρόμου. Σύμφωνα με το BBC Türkçe, οι επιθέσεις που αποδίδονται στους Ντάλτον γίνονταν συχνά με δύο άτομα πάνω σε μοτοσικλέτα, με τον έναν να οδηγεί και τον άλλο να πυροβολεί.

Στο κατηγορητήριο, σύμφωνα με την ίδια πηγή, περιγράφεται ακόμη και εσωτερική ορολογία: ο οδηγός της μηχανής αποκαλείται «μηχανόβιος», ο εκτελεστής «hitman», ενώ υπάρχει και ο ρόλος του «joker», δηλαδή του δεύτερου επιτιθέμενου που αναλαμβάνει δράση αν αποτύχει η πρώτη ομάδα.

Η εφημερίδα Türkiye, επικαλούμενη επίσης δικαστικά στοιχεία, αναφέρει ότι οι εισαγγελείς περιγράφουν τους Ντάλτον ως δίκτυο με σαφή ιεραρχία και ρόλους, το οποίο χρησιμοποιούσε διαμερίσματα-κρησφύγετα σε περιοχές όπως το Εσενγιούρτ και το Μπαχτσελιεβλέρ, όπου νέοι στρατολογημένοι φέρονται να εφοδιάζονταν με όπλα, μάσκες και μηχανές πριν σταλούν σε επιθέσεις.

TikTok, πολυτελή αυτοκίνητα και ανήλικοι που ήθελαν «να γίνουν κάποιος»

Το πιο σκοτεινό στοιχείο της υπόθεσης είναι η ηλικία πολλών εμπλεκομένων. Το BBC Türkçe αναφέρει ότι στο κατηγορητήριο για τους Ντάλτον υπάρχουν ύποπτοι με χρονολογίες γέννησης 2000, 2003 και 2005, ενώ η BirGün γράφει ότι στην υπόθεση περιλαμβάνονται και 34 ανήλικοι που οδηγήθηκαν στο έγκλημα.

Σύμφωνα με την BirGün, το κατηγορητήριο περιγράφει ότι η ομάδα προσέγγιζε νέους ηλικίας 15 έως 20 ετών, ιδιαίτερα παιδιά με οικογενειακά προβλήματα, οικονομικές δυσκολίες ή εξάρτηση από ναρκωτικές ουσίες, τα οποία αναζητούσαν ταυτότητα, χρήματα ή διέξοδο από το περιβάλλον τους.

Το BBC Türkçe αναφέρει χαρακτηριστικά την κατάθεση νεαρού που φέρεται να είπε ότι είδε βίντεο της ομάδας, όπου άτομα της ηλικίας του εμφανίζονταν με ακριβά αυτοκίνητα και πολλά χρήματα. Ο ίδιος και ένας φίλος του, όπως φέρεται να κατέθεσε, εντυπωσιάστηκαν και έστειλαν μήνυμα σε λογαριασμό που σχετιζόταν με την ομάδα για να τους δεχθούν.

Η Türkiye περιγράφει τους Ντάλτον ως χαρακτηριστικό παράδειγμα συμμορίας που αξιοποίησε τα social media σαν «βιτρίνα»: βίντεο με πολυτελή ζωή, όπλα, αυτοκίνητα, clubs και εικόνα δύναμης, με στόχο να εντυπωσιάσει ευάλωτους εφήβους και νεαρούς.

«Δεν ήταν απλώς συμμορία δρόμου»

Σύμφωνα με την BirGün, οι εισαγγελικές αρχές αποδίδουν στους Ντάλτον στόχο να χρησιμοποιούν βία και απειλές για να τρομοκρατούν πολίτες και αντίπαλες ομάδες, να αποκτήσουν φήμη στον υπόκοσμο, να ελέγξουν παράνομες δραστηριότητες στην Κωνσταντινούπολη και να εμπλακούν σε εκβιασμούς, ένοπλες επιθέσεις, ναρκωτικά, κλοπές, πληρωμένα χτυπήματα και ληστείες.

Το BBC Türkçe αναφέρει ότι στο κατηγορητήριο οι στρατηγικές της ομάδας χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες: εκβιασμοί σε επιχειρηματίες και καταστηματάρχες με όρους όπως «χαράτσι» και «προστασία», επιθέσεις σε αντίπαλες εγκληματικές ομάδες και επιθέσεις τρίτων έναντι πληρωμής.

Με απλά λόγια, σύμφωνα με τις τουρκικές δικαστικές αρχές, οι Ντάλτον δεν παρουσιάζονται ως μια παρέα νεαρών που εμπλέκονταν περιστασιακά σε βίαια επεισόδια, αλλά ως οργανωμένη δομή με ιεραρχία, ρόλους, στρατολόγηση, οικονομικά κίνητρα και μηχανισμό εκφοβισμού.

Οι απειλές σε επιχειρηματίες και τα «χτυπήματα» σε καταστήματα

Το Habertürk, επικαλούμενο το κατηγορητήριο, μετέδωσε ότι ο Γκιοκντεμίρ φέρεται να είχε προσωπική εμπλοκή σε επτά περιστατικά, ενώ στην υπόθεση περιλαμβάνονται συνολικά δεκάδες ενέργειες που αποδίδονται στη συμμορία. Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει περίπτωση επιχειρηματία που φέρεται να απειλήθηκε μέσω βιντεοκλήσης, να έλαβε σφαίρα μέσα σε φάκελο και στη συνέχεια να δέχθηκε επίθεση στο κατάστημά του.

Σε άλλη υπόθεση στην Αττάλεια, σύμφωνα με το DHA, δικαστήριο καταδίκασε 26 κατηγορούμενους σε ποινές από 5 χρόνια και 8 μήνες έως 32 χρόνια και 1 μήνα για αδικήματα που συνδέονται με την οργάνωση Ντάλτον. Στο ίδιο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι στην υπόθεση περιγράφονταν εκβιασμοί σε νυχτερινά κέντρα και επιχειρήσεις με απαιτήσεις χρημάτων από 5 έως 20 εκατομμύρια τουρκικές λίρες.

Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι στις επιχειρήσεις των αρχών στην Αττάλεια εντοπίστηκαν χειροβομβίδες, δεκάδες όπλα, εκατοντάδες φυσίγγια, αλεξίσφαιρα γιλέκα και μεγάλη ποσότητα πυρομαχικών.

Η σχέση με τον Μπαρίς Μπογιούν και ο «πόλεμος» των νέων συμμοριών

Το όνομα των Ντάλτον εμφανίζεται συχνά στα τουρκικά δημοσιεύματα δίπλα στο όνομα του Μπαρίς Μπογιούν, ενός από τα πιο γνωστά πρόσωπα που οι τουρκικές αρχές συνδέουν με τη λεγόμενη «νέα γενιά» του οργανωμένου εγκλήματος. Το Anadolu μετέδωσε ότι σε άλλο κατηγορητήριο για την οργάνωση Μπογιούν αναφέρεται πως ο ίδιος δημιούργησε νέα δομή μετά τις έρευνες σε βάρος του, αλλά οι Ντάλτον δεν εντάχθηκαν σε αυτήν και κινήθηκαν ως διαφορετικός σχηματισμός.

Σύμφωνα με το Anadolu, το ίδιο κατηγορητήριο αναφέρει ότι ο Boyun βρίσκεται κρατούμενος στην Ιταλία από τον Μάιο του 2024 μαζί με άλλα φερόμενα στελέχη της οργάνωσης, ενώ οι τουρκικές αρχές υποστηρίζουν ότι συνέχιζε να δίνει εντολές ακόμη και μέσα από τη φυλακή.

Η υπόθεση των Ντάλτον, όμως, δεν είναι μόνο μία ιστορία για μία συμμορία. Είναι μέρος ενός μεγαλύτερου παζλ που απασχολεί την Τουρκία: μικρότερες, πιο ευέλικτες, πιο ψηφιακές και πιο βίαιες ομάδες, που χρησιμοποιούν τα social media όχι απλώς για επίδειξη, αλλά και ως εργαλείο στρατολόγησης.

Το όνομα που έγινε «brand» στον υπόκοσμο

Το παράδοξο με τους Ντάλτον είναι ότι το όνομά τους θυμίζει τους αδέξιους κακοποιούς από τα κόμικ του Λούκι Λουκ. Στην τουρκική πραγματικότητα, όμως, το όνομα μετατράπηκε σε ένα σκοτεινό «brand» του δρόμου.

Η Sözcü, σε άρθρο για τα ονόματα συμμοριών που θυμίζουν καρτούν και ποπ κουλτούρα, σημείωνε ότι ομάδες όπως οι Ντάλτον, Λούκι Λουκ, Κάσπερ και Στρουμφακια δείχνουν πώς ο κόσμος των παιδικών αναμνήσεων και των σειρών έχει περάσει με αλλοιωμένο τρόπο στη γλώσσα των νέων εγκληματικών δικτύων.

Αυτή η «ποπ» επιφάνεια, όμως, κρύβει κατηγορίες για βαριά εγκληματική δράση. Το BBC Türkçe αναφέρει ότι οι αρχές βλέπουν στη δράση τέτοιων ομάδων την επίδραση βίαιων διαδικτυακών σειρών, παιχνιδιών, μουσικών βίντεο και λογαριασμών στα social media που εξιδανικεύουν τον υπόκοσμο.

Οι διεθνείς προεκτάσεις

Οι Ντάλτον δεν εμφανίζονται στα τουρκικά ρεπορτάζ μόνο ως εσωτερικό πρόβλημα της Κωνσταντινούπολης. Η Türkiye αναφέρει ότι η ομάδα έχει συνδεθεί με βίαιες ενέργειες και στο εξωτερικό, ενώ τουρκικά δημοσιεύματα έχουν κατά καιρούς αναφερθεί σε πρόσωπα της οργάνωσης που φέρονται να βρίσκονταν ή να συνελήφθησαν εκτός Τουρκίας.

Το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο του 2025 ότι ο Σινάν Μεμί, τον οποίο χαρακτήρισε υψηλόβαθμο στέλεχος των Ντάλτον, συνελήφθη στην Πολωνία στο πλαίσιο διαδικασίας έκδοσης στην Τουρκία. Στην ίδια ανακοίνωση αναφέρεται ότι σε βάρος του υπήρχαν εντάλματα για σειρά αδικημάτων, μεταξύ των οποίων σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, ανθρωποκτονία από πρόθεση και απόπειρα ανθρωποκτονίας.

Γιατί η Τουρκία ασχολείται τόσο πολύ με τους «Ντάλτον»

Η υπόθεση έχει γίνει θέμα στα τουρκικά ΜΜΕ όχι μόνο λόγω της βίας, αλλά και επειδή δείχνει μια νέα μορφή εγκληματικότητας. Δεν πρόκειται για τις παλιές, κλειστές μαφιόζικες οικογένειες με αυστηρή σιωπή και εσωτερικούς κανόνες. Εδώ έχουμε ομάδες που θέλουν να φαίνονται.

Ανεβάζουν εικόνες, δημιουργούν μύθο γύρω από τα ονόματά τους, απευθύνονται σε εφήβους, υπόσχονται χρήμα, κύρος και «οικογένεια» σε νέους που αισθάνονται αποκλεισμένοι. Οι τουρκικές αρχές, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, βλέπουν σε αυτό το μοντέλο έναν επικίνδυνο συνδυασμό: οργανωμένο έγκλημα, social media, ανήλικους και βία χαμηλού κόστους.

Σήμερα, οι Ντάλτον βρίσκονται στο επίκεντρο μεγάλων δικογραφιών, αστυνομικών επιχειρήσεων και δικαστικών αποφάσεων. Μόνο στην υπόθεση της Αττάλειας, 26 κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές, ενώ σε άλλες δικογραφίες οι τουρκικές αρχές κάνουν λόγο για πολυεπίπεδη δράση με δεκάδες περιστατικά. Το όνομα μπορεί να ακούγεται σαν καρικατούρα. Η πραγματικότητα, όμως, που περιγράφουν οι τουρκικές αρχές και τα τουρκικά δημοσιεύματα είναι πολύ πιο σκοτεινή: μια συμμορία που φέρεται να μετέτρεψε το TikTok σε εργαλείο στρατολόγησης, τις μηχανές σε όπλο εκφοβισμού και ανήλικους σε αναλώσιμους εκτελεστές.