Πλημμύρες σε Γλυφάδα, Βούλα και αλλού: Αγνοήσαμε τα ρέματα και τη μορφολογική ιστορία κάθε περιοχής, λέει ο Λέκκας

Στον πολεοδομικό σχεδιασμό που αγνόησε τα ρέματα και τη γεωμορφολογική ιστορία κάθε περιοχής αποδίδει το πρόβλημα με τις πλημμύρες στη Γλυφάδα, τη Βούλα, τον Κάλαμο και άλλες περιοχές της Αττικής ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας.

Όπως σημειώνει: «Ακόμα και στις περιπτώσεις όπου έχει γίνει μεταγενέστερα κάποιου είδους πρόβλεψη, για παράδειγμα κάποια αντιπλημμυρικά έργα, πολλές φορές αυτή δεν είναι αρκετή να καλύψει όλο το εύρος των εντάσεων των φαινομένων. Σίγουρα μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις, αλλά όχι να τις εκμηδενίσει».

Ολόκληρη η συνέντευξη του Ευθύμιου Λέκκα, Προέδρου του ΟΑΣΠ και Ομότιμου Καθηγητή Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γιώργο Ψύλλια, έχει ως εξής:

– Γιατί είχαμε τόσο μεγάλες καταστροφές στην Αττική από την καταιγίδα; Τι έχουμε κάνει λάθος;

Οι επιπτώσεις από την καταιγίδα φάνηκαν εντονότερες στην Αττική, γιατί αναφερόμαστε σε έναν εξαιρετικά πυκνά δομημένο ιστό, κάτι που συνεπάγεται υψηλό βαθμό έκθεσης του ανθρώπου και των υποδομών του στα φυσικά φαινόμενα.

Πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις πυκνοκατοικημένων περιοχών, το λάθος είναι εξ αρχής ο πολεοδομικός σχεδιασμός, ο οποίος σπανιότατα έχει προβλέψει τη φυσική ροή των ρεμάτων και γενικότερα τη γεωμορφολογική ιστορία της περιοχής.

Ακόμα και στις περιπτώσεις όπου έχει γίνει μεταγενέστερα κάποιου είδους πρόβλεψη, για παράδειγμα κάποια αντιπλημμυρικά έργα, πολλές φορές αυτή δεν είναι αρκετή να καλύψει όλο το εύρος των εντάσεων των φαινομένων. Σίγουρα μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις, αλλά όχι να τις εκμηδενίσει.

– Είδαμε ότι επλήγησαν ιδιαίτερα ακριβές λεγόμενες περιοχές όπως η Άνω Γλυφάδα ή η Βούλα. Για ποιο λόγο;

Δεν υπάρχει αντιστοίχιση της κατανομής των επιπτώσεων με την εμπορική αξία των ακινήτων ή την αξία των οικοπέδων.

Παράδειγμα οι τεράστιες καταστροφές από τις πυρκαγιές στο Los Angeles, περιοχή που αποτελεί μία εκ των ακριβότερων περιοχών στον κόσμο.

– Παρά τη μεγάλη βροχόπτωση, φάνηκε ότι ο Κηφισός και τα υπόλοιπα ρέματα άντεξαν ή χρειάζεται να ενισχυθούν κι άλλο;

Η αντοχή των υποδομών που οριοθετούν τον ποταμό Κηφισό, όπως και τον Ιλισό, αλλά και τα άλλα μικρότερα ρέματα, χρειάζεται συνεχή επιτήρηση, ελέγχους, εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης, και όπου χρειάζεται επανεξέταση αντοχής και επανασχεδιασμό.

Υπάρχει πλούσιο πλημμυρικό ιστορικό στην Αττική και πρέπει όχι απλά να βασιστούμε σε αυτό, αλλά να φροντίσουμε να διασφαλίσουμε τις υποδομές και για ένα σκαλί παραπάνω, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η υψηλότερη δυνατή αντοχή και ανοχή σε ακραία σενάρια. Σε αυτό το σημείο να τονιστεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις η μοναδική λύση είναι η αναδιάταξη του πολεοδομικού ιστού και η αλλαγή των χρήσεων γης.

– Η ραγδαιότητα στις βροχοπτώσεις ήταν τυχαία ή αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής;

Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου τα έντονα φυσικά φαινόμενα δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο που γινόταν κάποτε. Τα φαινόμενα εκδηλώνονται με μεγαλύτερη συχνότητα, έχουν μεγαλύτερη ένταση, η τρωτότητα των συστημάτων έχει αυξηθεί, η έκθεση στον κίνδυνο επίσης.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι πιο έντονες απ’ ό,τι έχουμε βιώσει τις τελευταίες δεκαετίες. Μεγάλο ρόλο πρέπει να αναλάβει η πολιτεία με έργα και καίριες πρωτοβουλίες, καθώς εξίσου σημαντικό είναι να μεριμνήσει για την εκπαίδευση και ενημέρωση κάθε πολίτη, ώστε να αλλάξει η νοοτροπία που έχουμε απέναντι στις φυσικές καταστροφές.