Οικουμενικός Πατριάρχης προς δημοσιογράφους: «Να υπηρετείτε την αλήθεια» – Ειρήνη μέσω διαλόγου και αισιοδοξία για τη Χάλκη

Για την αξία του διαλόγου για την επικράτηση της ειρήνης στον ταραγμένο από πολέμους κόσμο μας μίλησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε με εκπροσώπους της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (ΔΟΔ – IFJ), ελληνικών και κυπριακών Ενώσεων Συντακτών, οι οποίοι έλαβαν μέρος στη Γενική Συνέλευση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων στην Άγκυρα. Ο Παναγιότατος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε και στην προοπτική επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, μετά την πρόσφατη συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης για την αξία του διαλόγου

«Ο διάλογος είναι η μόνη οδός που οδηγεί στην επίλυση κάθε διαφοράς», τόνισε χαρακτηριστικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στη συνάντηση που είχε με τους δημοσιογράφους στην έδρα του Πατριαρχείου στο Φανάρι. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τις πολεμικές συγκρούσεις που εξακολουθούν να συγκλονίζουν τον κόσμο, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Τόνισε ότι χιλιάδες ανθρώπων, στρατιώτες και άμαχοι, ανάμεσά τους και πολλά παιδιά, έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ εκατομμύρια άλλων έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Υπογράμμισε ότι τα προβλήματα δεν επιλύονται με τη βία και τις συγκρούσεις, αλλά μόνο μέσω του διαλόγου, μεταξύ ανθρώπων και λαών.

Το μέλλον της Χάλκης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, εκφράζοντας αισιοδοξία για τις προοπτικές της. Όπως σημείωσε, οι θετικές εξελίξεις που διαφαίνονται γύρω από το ζήτημα ενισχύουν το αίσθημα ελπίδας για το μέλλον της ιστορικής Σχολής, στην οποία επί περισσότερο από έναν αιώνα εκπαιδεύονταν τα στελέχη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο Πατριάρχης αναφέρθηκε στην πρόσφατη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, επισημαίνοντας ότι διαπίστωσε θετική διάθεση ως προς το θέμα αυτό.

Αναφορά στην αποστολή των δημοσιογράφων

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στο ρόλο και τη συμβολή των δημοσιογράφων, υπογραμμίζοντας ότι το έργο τους συνιστά κορυφαία κοινωνική αποστολή και διακονία προς τον συνάνθρωπο. Όπως τόνισε, οι λειτουργοί της ενημέρωσης έχουν την ευθύνη να υπηρετούν την αλήθεια, να μεταδίδουν έγκυρη και αντικειμενική πληροφόρηση και να οικοδομούν σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες. Επισήμανε ακόμη ότι η δημοσιογραφία πρέπει να στηρίζεται στην ειλικρίνεια, την ανεξαρτησία, την ευσυνειδησία και τον σεβασμό των κανόνων δεοντολογίας. Ο Παναγιότατος αναγνώρισε παράλληλα τις δυσκολίες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι σε πολλές περιοχές του κόσμου, ιδιαίτερα όσοι καλύπτουν πολεμικές συγκρούσεις και κρίσεις, αποτίοντας φόρο τιμής σε όσους έχασαν τη ζωή τους κατά την άσκηση του λειτουργήματός τους.

Οι προκλήσεις της σύγχρονης τεχνολογίας

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης έκανε αναφορά και στις προκλήσεις που δημιουργεί η ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνολογίας και ειδικότερα της Τεχνητής Νοημοσύνης και στις επιπτώσεις που έχει στη ζωή των ανθρώπων. Εξέφρασε την ελπίδα ότι θα διαμορφωθεί ένα ισχυρό ηθικό και νομικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, εκφράζοντας την ελπίδα ότι «ο ρόλος των δημοσιογράφων δε θα υποκατασταθεί από κείμενα – ίσως άρτια τεχνικά αλλά σίγουρα χωρίς ψυχή – ή από οπτικά και ηχητικά ρεπορτάζ που θα γεννιούνται από ψηφιακά προγράμματα».

Ο Πατριάρχης και η προστασία της Δημιουργίας του Θεού

Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του Πατριάρχη κατείχε το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος, το οποίο αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο κ.κ. Βαρθολομαίος επανέλαβε ότι η ανθρωπότητα οφείλει να προστατεύσει τη Δημιουργία του Θεού, την οποία χαρακτήρισε κοινό σπίτι όλων των ανθρώπων. Υπογράμμισε ότι ο άνθρωπος δεν είναι ιδιοκτήτης του πλανήτη, αλλά προσωρινός διαχειριστής του, έχοντας την ευθύνη να τον παραδώσει ακέραιο στις επόμενες γενιές. Αναφερόμενος στη λέξη «οίκος», από την οποία προέρχονται οι όροι «οικολογία» και «οικολόγος», σημείωσε ότι η προστασία της φύσης αποτελεί πράξη ευθύνης απέναντι στο κοινό μέλλον της ανθρωπότητας. Παράλληλα, ευχαρίστησε τους δημοσιογράφους που, όπως είπε, διαχρονικά στηρίζουν και αναδεικνύουν τις οικολογικές πρωτοβουλίες του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Το Πατριαρχείο θα συνεχίζει για πάντα τη διακονία του

Κλείνοντας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο «συνεχίζει και θα συνεχίζει για πάντα με τη βοήθεια του Θεού, τη διακονία του από αυτήν εδώ την ιστορική πόλη. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της, στοιχείο της ταυτότητάς της, και παρά τις «ποικίλες στροφές» της μακραίωνης ιστορίας της Πόλεως, το Πατριαρχείο μας επιβίωσε και καταθέτει καθημερινά τη μαρτυρία του στον σύγχρονο κόσμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του ο Ραφαέλε Λορούσο, Ταμίας του ΔΣ της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων, ευχαρίστησε για την ακρόαση από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, επεσήμανε το πολυεπίπεδο έργο του και του επέδωσε το αναμνηστικό μετάλλιο για τη συμπλήρωση εκατό χρόνων της ΔΟΔ. Εκ μέρους των Δημοσιογράφων της Αθήνας η Μαρία Αντωνιάδου, πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ, επέδωσε ανάτυπο της παλαιότερης εφημερίδας που εκδόθηκε στα καππαδοκικά που φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ «Δ. Πουρνάρας» και στο Πανεπιστήμιο Columbia. Στη συνάντηση έλαβαν μέρος ο Σωτήρης Τριανταφύλλου, πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ, ο Θέμης Μπερεδήμας, πρόεδρος της ΕΣΠΗΤ και ο Γιώργος Φράγκος, πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου.

Ακολουθεί το πλήρες μεταφρασμένο, από την αγγλική, κείμενο της ομιλίας του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου προς τους δημοσιογράφους:

***

Εὐγενεστάτη κυρία Μαρία Ἀντωνιάδου, Πρόεδρε τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἡμερησίων Ἐφημερίδων Ἀθηνῶν, 

Ἀξιότιμα στελέχη τῆς Διεθνοῦς Ἑνώσεως Δημοσιογράφων καί τῶν Ἐθνικῶν Ἑνώσεων πού παρίστασθε ἐδῶ σήμερα, 

Κυρίες καί κύριοι, 

Σᾶς καλωσορίζουμε στίς αὐλές τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, πού ἐπί σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια κηρύττει ἀδιαλείπτως τό χαρμόσυνο Μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου ἀπό αὐτό τό σημεῖο τοῦ πλανήτη. 

Ἐδῶ, τό 38 μ.Χ. ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Ἀνδρέας ὁ Πρωτόκλητος ἐμπιστεύθηκε στόν μαθητή του Ἀπόστολο Στάχυ τήν πρώτη χριστιανική κοινότητα τῆς πόλεως τοῦ Βυζαντίου, ὅπου, τριακόσια χρόνια ἀργότερα, ὁ Μεγάλος Κωνσταντῖνος οἰκοδόμησε τή Νέα Ρώμη – Κωνσταντινούπολη. Ἀπό τόν Ἀπόστολο Στάχυ μέχρι τήν ἡμετέρα Μετριότητα, 270 ἑβδομῆντα Ἐπίσκοποι, Ἀρχιεπίσκοποι, Πατριάρχες καί μετά τόν 6^ο αἰῶνα Οἰκουμενικοί Πατριάρχες διακόνησαν, ὑπό ὁποιεσδήποτε συνθῆκες, τήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καί τόν Ἱερό θεσμό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τοῦ πρώτου Θρόνου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. 

Ἡ χαρά μας, ὅμως, γίνεται μεγαλύτερη ἀπό τήν ἐπίσκεψή σας ἐδῶ σήμερα γιατί, ὅπως ἡ Ἐκκλησία μεταδίδει τόν θεῖο Λόγο, τήν ἀλήθεια, ἔτσι καί ἐσεῖς οἱ δημοσιογράφοι, ἀπό ὅπου καί ἄν προέρχεστε καί ὅπου καί ἐάν ἀσκεῖτε τό λειτούργημά σας, ἔχετε τή μεγάλη εὐθύνη νά ὁμιλεῖτε τή γλῶσσα τῆς ἀλήθειας, νά μεταφέρετε τήν ἀλήθεια, νά ὑπηρετεῖτε τήν ἀλήθεια. 

Τό ἔργο σας ἀποτελεῖ μία κορυφαία κοινωνική ἀποστολή, μία διακονία πρός τόν συνάνθρωπο -ἀναγνώστη, ἀκροατή ἤ τηλεθεατή- μέ τόν ὁποῖο οἰκοδομεῖτε μία σχέση ἐμπιστοσύνης καί αὐτή ὀφείλει νά στηρίζεται στήν εἰλικρίνεια, στήν ἀντικειμενικότητα, στήν ἀνεξαρτησία, στήν εὐσυνειδησία καί, ἀσφαλῶς, σέ ἕνα ὑψηλό ἐπαγγελματισμό πού διέπεται ἀπό τούς κανόνες δεοντολογίας τοῦ δημοσιογραφικοῦ λειτουργήματος. 

Γνωρίζουμε ὅτι οἱ δημοσιογράφοι πάντοτε ἔρχονταν καί ἔρχονται ἀντιμέτωποι μέ μεγάλες δυσκολίες καί ἐμπόδια κατά τήν ἄσκηση τοῦ λειτουργήματός τους. Πολλοί συνάδελφοί σας, σέ ὅλο τόν κόσμο, βρέθηκαν ἐνώπιον ἀπειλητικῶν καταστάσεων γιά τή σωματική ἀκεραιότητά τους, καί ἄλλοι, δυστυχῶς, ἔχασαν τή ζωή τους καλύπτοντας πολέμους καί ἐμφύλιες συγκρούσεις. 

Εἶναι τραγικό ὅτι καί σήμερα ὁ κόσμος μας συγκλονίζεται ἀπό πολέμους, ὅπως στή γειτονική Οὐκρανία, ἀλλά καί στήν κοντινή μας Μέση Ἀνατολή. Χιλιάδες συνάνθρωποί μας, στρατιῶτες καί ἄμαχοι πολῖτες, ἀνάμεσά τους καί ἑκατοντάδες μικρά παιδιά, ἔχουν χάσει τή ζωή τους. Ἑκατομμύρια ἄλλοι ξεριζώθηκαν καί πῆραν τόν δρόμο τῆς προσφυγιᾶς. Γιά κάποιους πού βρίσκονται μακριά ἀπό τά πεδία τῶν μαχῶν ὁ πόλεμος φαντάζει σάν ἕνα ἀκόμα τηλεοπτικό προϊόν, ἕνα καθημερινό σίριαλ πού τό παρακολουθοῦν ἀναπαυτικά ἀπό τόν καναπέ τους. Γιά κάποιους νεότερους ἴσως νά μοιάζει μέ βιντεοπαιχνίδι. Γιά ἐκείνους ὅμως πού ζοῦν ἐκεῖ, πού ἀκοῦν τούς πυραύλους καί τά drowns νά πετοῦν πάνω ἀπό τά κεφάλια τους καί νά καταστρέφουν τά σπίτια, τίς γειτονιές καί τήν ἴδια τους τή ζωή, ὁ πόλεμος εἶναι μία σκληρή, ὀδυνηρή καί αἱματηρή πραγματικότητα. Καί γι’ αὐτή τήν πραγματικότητα μᾶς ἐνημερώνουν συνάδελφοί σας δημοσιογράφοι πού μέ θάρρος καί κίνδυνο γιά τήν ἴδια τους τήν ζωή τους βρίσκονται στά πεδία τῶν μαχῶν. 

Προσευχόμαστε μέ ὅλη μας τή δύναμη στόν ἐλεήμονα Θεό νά προστατεύει ὅλους τούς συνανθρώπους μας πού δοκιμάζονται, πού ζοῦν στήν καθημερινή ἀνασφάλεια τοῦ πολέμου. Προσευχόμαστε νά σταματήσουν οἱ συγκρούσεις, οἱ πόλεμοι καί νά ἐπικρατήσει ἡ εἰρήνη. Ὑπενθυμίζουμε ὅτι τά προβλήματα δέν ἐπιλύονται μέ τίς συγκρούσεις ἀλλά μόνο μέ τόν διάλογο. Ὁ διάλογος εἶναι ἡ μόνη ὁδός πού ὁδηγεῖ στήν ἐπίλυση κάθε διαφορᾶς. 

Τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο πάντοτε ὑποστηρίζει τήν ἀξία τοῦ διαλόγου. Γιά τόν λόγο αὐτό πρωτοστάτησε στούς διαχριστιανικούς θεολογικούς διαλόγους, ἀλλά καί στήν προώθηση τῆς διαθρησκειακῆς προσέγγισης, πού συμβάλλουν στήν ἀλληλοκατανόηση, στήν εἰρηνική συνύπαρξη καί τή συνεργασία ἀνθρώπων διαφορετικῶν ἐθνικῶν, θρησκευτικῶν καί πολιτισμικῶν καταβολῶν. 

Στό σημερινό κόσμο ὅλοι μας, ὄχι μόνον οἱ δημοσιογράφοι, βρισκόμαστε ἀντιμέτωποι μέ νέες καί περίπλοκες προκλήσεις. Ἡ τεχνολογία, καρπός τῆς ἀνθρώπινης διάνοιας, μοιάζει νά ὑποκαθιστᾶ ὅλο καί περισσότερο τόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο πού τή δημιούργησε. Σέ αὐτό τό συνεχῶς μεταβαλλόμενο περιβάλλον καλούμαστε νά ἀξιοποιήσουμε μέ ὀρθολογικό καί συνετό τρόπο τά τεχνολογικά ἐπιτεύγματα, ὅπως εἶναι ἡ τεχνητή νοημοσύνη, μέ στόχο νά ὠφεληθεῖ τό σύνολο τῆς ἀνθρωπότητος. Ἰδιαιτέρως ἡ τεχνητή νοημοσύνη εἶναι μία σημαντική καί πολλά ὑποσχόμενη πολυδιάστατη ἐξέλιξη, ἡ ὁποία ὅμως δέν θά πρέπει νά ἀποτελέσει παράγοντα περιθωριοποίησης τοῦ ἀνθρώπου, ὅπως πολλοί ἀνησυχοῦν. Εἴμαστε βέβαιοι ὅτι θά ὑπάρξει ἡ συνέργεια ὅλων ἐκείνων τῶν φορέων πού θά διασφαλίσουν τό ἠθικό καί νομικό πλαίσιο ἀνάπτυξης καί ἐφαρμογῆς τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης. Σέ ὅ,τι ἀφορᾶ τό δημοσιογραφικό λειτούργημα ἐλπίζουμε ὅτι ὁ ρόλος σας δέν θά ὑποκατασταθεῖ ἀπό κείμενα – ἴσως ἄρτια τεχνικά ἀλλά σίγουρα χωρίς ψυχή – ἤ ἀπό ὀπτικά καί ἠχητικά ρεπορτάζ πού θά γεννιοῦνται ἀπό ψηφιακά προγράμματα. 

Ἔχουμε πεῖ, μέ ἄλλη ἀφορμή, ὅτι ἡ ζωή μας δέν εἶναι digital. Δέν ἀποτελοῦμε μία κουκίδα σέ ἕνα ψηφιακό κόσμο, ἀλλά μέρος τῆς Δημιουργίας τοῦ Θεοῦ. Καί ἡ Δημιουργία περιλαμβάνει τά πάντα, τά ὁποῖα ὀφείλουν νά συνυπάρχουν καί νά συμβιώνουν ἁρμονικά, γιατί μαζί συναποτελοῦν καί συγκροτοῦν τόν κόσμο μας. Αὐτή τή Δημιουργία ἀγωνίζεται τό Οἰκουμενικό μας Πατριαρχεῖο νά προστατεύσει, προσπαθῶντας νά εὐαισθητοποιήσει κάθε ἄνθρωπο καλῆς θελήσεως. Προστατεύοντας τη φύση, διαφυλάττουμε τό κοινό μας σπίτι, στά ἑλληνικά «Οἶκος». Ἀπό αὐτήν τή λέξη προέρχονται οἱ λέξεις «Οἰκολογία» καί «Οἰκολόγος». Εἴμαστε, λοιπόν, Οἰκολόγοι γιατί θέλουμε νά προστατεύσουμε τόν πλανήτη μας, πού εἶναι τό κοινό σπίτι τῆς ἀνθρωπότητας, μέ τό ὁποῖο ταξιδεύουμε στό ἀπέραντο οὐράνιο στερέωμα. Καί αὐτό τό σπίτι δέν μᾶς ἀνήκει. Ἁπλᾶ τό χρησιμοποιοῦμε προσωρινά καί ὀφείλουμε νά τό παραδώσουμε ἀκέραιο στά παιδιά μας καί στίς ἑπόμενες γενιές. Σέ αὐτή μας τήν προσπάθεια, σέ αὐτό τόν ἀγῶνα, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο εἶχε πάντοτε συμπαραστάτες δημοσιογράφους ἀπό κάθε γωνιά τοῦ πλανήτη καί στό πρόσωπό σας, σήμερα, εὐχαριστοῦμε ὅλους ὅσοι συμπαραστάθηκαν καί συνεχίσουν νά στηρίζουν τίς οἰκολογικές πρωτοβουλίες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. 

Ὁ πρῶτος Θρόνος τῆς Ὀρθοδοξίας, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο, συνεχίζει καί θά συνεχίζει γιά πάντα μέ τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ, τή διακονία του ἀπό αὐτήν ἐδῶ τήν ἱστορική πόλη. Εἶναι ἀναπόσπαστο κομμάτι της, στοιχεῖο τῆς ταυτότητάς της, καί παρά τίς «ποικίλες στροφές» τῆς μακραίωνης ἱστορίας τῆς Πόλεως, τό Πατριαρχεῖο μας ἐπιβίωσε καί καταθέτει καθημερινά τή μαρτυρία του στόν σύγχρονο κόσμο. Αἰσιοδοξοῦμε, παρά τό γεγονός ὅτι ἡ ἱστορική ρωμαίικη Κοινότητα τῆς Πόλεως ἔχει δυστυχῶς συρρικνωθεῖ, ὅτι τό αὔριο θά εἶναι καλύτερο ἀπό τό χθές. Ἤδη οἱ θετικές προοπτικές γιά τήν Ἱερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης, στήν ὁποία γιά περισσότερα ἀπό 100 χρόνια, μέχρι τό 1971 πού ὑποχρεώθηκε νά κλείσει, ἐκπαιδεύονταν τά στελέχη τοῦ Πατριαρχείου μας, ἐνισχύουν αὐτό τό αἴσθημα αἰσιοδοξίας. Καί θά θέλαμε νά ἐκφράσουμε καί ἐνώπιόν σας καί πάλι τίς εὐχαριστίες μας πρός τόν Ἔξοχ. Πρόεδρο τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας κ. Recep Tayyip Erdoğan, μέ τόν ὁποῖο συναντηθήκαμε τήν περασμένη Τρίτη στό Προεδρικό Μέγαρο, στήν Ἄγκυρα – ἀπό τήν ὁποία ἤλθατε καί ἐσεῖς – καί συζητήσαμε τό ζήτημα τῆς Σχολῆς καί διαπιστώσαμε τη θετική διάθεσή του. Αἰσιοδοξοῦμε, λοιπόν, γιά τό μέλλον καί προσευχόμαστε στόν Κύριο μᾶς Ἰησοῦ Χριστό γιά τήν Κοινότητά μας, γιά τό Πατριαρχεῖο μας, γιά τήν Ἐκκλησία καί γιά ὅλη τήν ἀνθρωπότητα. 

Ὁ Θεός νά σᾶς ἐνισχύει καί νά προστατεύει τό δύσκολο καί πολυδιάστατο ἔργο σας.

H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.

Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.