Οι Έλληνες κλιματικοί μετανάστες λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων: «Δεν θέλω να ξανανιώσω σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής»

Ο Βάιος Γιατρόπουλος ανήκει σε μια ολοένα και διευρυνόμενη ομάδα Ευρωπαίων: στους πρώτους κλιματικούς μετανάστες της ηπείρου. Ο εκτοπισμός εντός εθνικών συνόρων δεν είναι πια θεωρητικό ζήτημα, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι πλήττονται από καταιγίδες, πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές και ξηρασίες.

Η ΜΚΟ Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC), με έδρα τη Γενεύη, εκτιμά ότι περίπου 413.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν στην ΕΕ μεταξύ 2008 και 2023. Μέχρι στιγμής, το 2023 είναι η χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί, με πάνω από 200.000 Ευρωπαίους εσωτερικά εκτοπισμένους, κυρίως λόγω δασικών πυρκαγιών και καταιγίδων. Ωστόσο, για τους πληγέντες η εμπειρία διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.

Οι κλιματικοί μετανάστες της Ελλάδας

Αν υπάρχει ένα πράγμα που έμεινε χαραγμένο στη μνήμη του Βάιου Γιατρόπουλου από τη χειρότερη νύχτα της ζωής του, είναι η αίσθηση απόγνωσης στα μάτια του γιου του. «Και τώρα τι, μπαμπά; Τα χάσαμε όλα», τον ρώτησε με δάκρυα στα μάτια.

Στέκονταν πάνω στην οροφή της νταλίκας τους επί εννέα ώρες, ενώ τα νερά από τις πλημμύρες ανέβαιναν επικίνδυνα, μέχρι να διασωθούν. Η κακοκαιρία Ντάνιελ, που έπληξε την κεντρική Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2023, κατέστρεψε τον Παλαμά Καρδίτσας, αφήνοντας πίσω ένα χαώδες μείγμα λάσπης, φερτών υλικών, νεκρών ζώων και κατεστραμμένων περιουσιών.

Τελικά, ο κύριος Γιατρόπουλος μετακόμισε με την οικογένειά του σε ένα άλλο χωριό όπου το σπίτι τους βρίσκεται σε πιο ψηλό σημείο. Η επιστροφή δεν πέρασε καν από το μυαλό τους, σημειώνει σε ρεπορτάζ του το Euronews. «Δεν θέλω να νιώθω αυτό το σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής που πέφτει. Για αρκετούς μήνες φοβόμασταν ότι θα ξαναπλημμυρίσει. Σκέφτηκα ακόμη και να δω ψυχολόγο», θυμάται.

Παρόλα αυτά, θεωρεί την οικογένειά του τυχερή γιατί βρήκαν γρήγορα καινούργιο σπίτι εκεί κοντά. Πολλοί κάτοικοι του Παλαμά, όπως λέει, αναγκάστηκαν να μετακομίσουν σε γειτονικές πόλεις, στην Αθήνα ή ακόμη και στο εξωτερικό, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή και πιο στεγνή γη.

Λόγω της θέσης της στη Μεσόγειο, η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε κλιματικές καταστροφές. Η IDMC εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν εκτοπιστεί από το 2008, κυρίως λόγω δασικών πυρκαγιών, καταιγίδων και πλημμυρών.