Οι δύο αστικοί μύθοι του Ωνάση: Το στοίχημα με τον κουλουρά που δεν μπήκε ποτέ και η ερώτηση για την περιουσία
Λέγεται πως ο Αριστοτέλης Ωνάσης έβγαλε το πρώτο του καλό ποσό, δεν μιλάμε για τα πρώτα του χρήματα, πουλώντας ουσιαστικά μια πληροφορία που είχε για μία μετοχή. Εκείνος αμείφθηκε με 800 δολάρια – σημαντικό νούμερο για την εποχή, καθώς είμαστε αρκετές δεκαετίες πίσω και σίγουρα εκείνοι που αξιοποίησαν την πληροφορία κέρδισαν περισσότερα. Τι έκανε ο Ωνάσης με εκείνα τα χρήματα; Πέραν της κάλυψης καθημερινών αναγκών και εξόδων, επέλεξε να επενδύσει ένα σημαντικό ποσό για να χτίσει την εξωτερική του εικόνα. Προμηθεύτηκε πουκάμισα από μετάξι, ακριβά κοστούμια και καλά παπούτσια.
Ενώ δεν είχε τα χρήματα που παρέπεμπε η εικόνα του, εκείνος έδειχνε στους γύρω του πως τα διαθέτει. Με αυτόν τον τρόπο, μαζί με την ευφυΐα και το θράσος του, κατάφερε και εισχωρούσε σε κύκλους που μέχρι τότε δεν είχε πρόσβαση και όλα όσα ακολούθησαν ήταν το αποτέλεσμα μιας πετυχημένης στρατηγικής ενός φιλόδοξου νέου που είχε πολλά σχέδια και λιγότερους φραγμούς. Και πολλή τύχη.
Ο διάλογος του Ωνάση με τον κουλουρά
Αλλά την τύχη σου πρέπει να την κυνηγάς. Και να ρισκάρεις. Αλλιώς οι πιθανότητες να σου χτυπήσει η ίδια η τύχη την πόρτα είναι εξαιρετικά μικρές. Ο Ωνάσης το γνώριζε καλά αυτό το παιχνίδι. Ο ίδιος «έπαιζε» καθημερινά. Και μπορεί λόγω του μεγέθους του να είχε τις πιθανότητες με το μέρος του, αλλά ήταν κάτι που εφάρμοζε από την αρχή. Όταν ήταν μικρός, άγνωστος και ασήμαντος. Όταν το «Αριστοτέλης Ωνάσης» δεν σήμαινε τίποτα. Στην πορεία και ενώ η μία επιτυχία διαδεχόταν την άλλη, το ένα εκατομμύριο γινόταν δύο, ο Έλληνας κροίσος «έπαιζε» εκ του ασφαλούς. Κάτι τέτοιο, ένα στοίχημα εκ του ασφαλούς, είναι και η ιστορία που ακολουθεί. Ένα περιστατικό που φέρεται να έγινε μεταξύ του Ωνάση και ενός κουλουρά. Στις μέρες μας έχει τη μορφή αστικού μύθου και μεταφέρεται δίχως να μπορεί να επιβεβαιώσει κάποιος το γεγονός.
Την εποχή της παντοκρατορίας του, λέγεται πως ο Ωνάσης ψώνιζε κάθε πρωί κουλούρι από έναν συγκεκριμένο κουλουρά ο οποίος βρισκόταν σε πόστο κοντά στα γραφεία του. Μια ημέρα, ο τότε ιδιοκτήτης της Ολυμπιακής Αεροπορίας φέρεται να τσίγκλησε τον βιοπαλαιστή κουλουρά και να τον προέτρεψε να βάλουν ένα στοίχημα. «Αν ο αριθμός των κουλουριών που έχεις είναι μονός ή ζυγός κι εγώ τον βρω, θα μου δώσεις όλα τα κουλούρια σου;», λέγεται πως του είπε. Κι αν δεν έβρισκε τον αριθμό ο Έλληνας κροίσος; «Αν χάσω, θα σου δώσω εγώ 5.000 δραχμές».
Το ποσό ήταν αρκετά σημαντικό εκείνη την εποχή. Και σίγουρα ήταν ένα νούμερο που έβαζε σε περίεργες σκέψεις τον κουλουρά. Ο επαγγελματίας του δρόμου λέγεται πως δεν πήρε το ρίσκο. Ο φόβος του να χάσει το καθημερινό μεροκάματο τον έκανε να μην ρισκάρει. Δεν μπήκε στο στοίχημα. Αποφάσισε να μην παίξει. Έκανε πίσω. Η ιστορία κλείνει υποστηρίζοντας πως απάντησε στον Ωνάση «Κινδυνεύω να χάσω όλα τα κουλούρια μιας μέρας», με τον Έλληνα μεγιστάνα να φέρεται να του απαντά: «Έτσι θα μείνεις για πάντα κουλουράς». Υπάρχει και η άλλη εκδοχή, με την απάντηση να είναι πιο ωμή: «Γι’ αυτό θα μείνεις για πάντα κουλουράς».
Τι θα έκανε ο καθένας από εμάς; Πριν κρίνουμε τον κουλουρά, θα πρέπει να μπούμε στα παπούτσια του. Να αναζητήσουμε τις καθημερινές συνθήκες εκείνου του ανθρώπου – υπήρξε, δεν υπήρξε. Η πρώτη αντίδραση ενδεχομένως να ήταν πως ο κουλουράς έκανε λάθος. Δεν ισχύει απαραίτητα. Μπορεί και να έκανε. Από την άλλη, επέλεξε να παίξει με τους δικούς του όρους και όχι με αυτούς του Ωνάση. Ποτέ δεν μάθαμε αν ο συνολικός αριθμός των κουλουριών ήταν μονός ή ζυγός. Ποτέ δεν έμαθε και ο κουλουράς τι θα έκανε τις 5.000 δραχμές αν κέρδιζε το στοίχημα. Σίγουρα, όμως, το ονειρεύτηκε. Και, ίσως, αν του δινόταν ξανά η ευκαιρία, θα το έβαζε το ρημάδι το στοίχημα. Ίσως.
«Όποιος βρει την πραγματική μου περιουσία»
Η δεύτερη ιστορία, η οποία και αυτή κινείται στη σφαίρα του αστικού μύθου, μας μεταφέρει σε μια γιορτή που είχε διοργανώσει ο Αριστοτέλης Ωνάσης για το προσωπικό του. Γνωρίζουμε πως ο Έλληνας επιχειρηματίας τα ήθελε όλα στην εντέλεια και πως τα χρόνια της δόξας του δεν έκανε εκπτώσεις. Πάλι φέρεται να τζόγαρε ο Ωνάσης – είπαμε και προηγουμένως, του άρεσε να παίζει. Εξάλλου είχε πει και ο ίδιος πως «μετά από κάποιο σημείο, τα λεφτά δεν έχουν πια σημασία. Παύουν να είναι ο σκοπός. Το παιχνίδι είναι αυτό που μετράει».
Κατά τη διάρκεια της εορταστικής ατμόσφαιρας, για να επιστρέψουμε στη γιορτή, λέγεται πως ο Ωνάσης πήρε τον λόγο και είπε: «Όποιος βρει την πραγματική μου περιουσία, θα του δώσω 10.000 δολάρια». Αν οι 5.000 δραχμές που θα έδινε στον κουλουρά ήταν σημαντικό ποσό, φανταζόμαστε τη βαρύτητα που είχαν τα 10.000 δολάρια. Ήταν βέβαιο πως ο νικητής θα ένιωθε ένας μικρός Ωνάσης! Για το κάνει το στοίχημα πιο εύκολο, ο Έλληνας εφοπλιστής διευκρίνισε πως ψάχνει μια απάντηση κατά προσέγγιση – δεν ήταν δυνατόν να βρει κάποιος τα περιουσιακά του στοιχεία σε απόλυτους αριθμούς.
Το προσωπικό του, οι άνθρωποι που τον έβλεπαν καθημερινά ή πιο σπάνια, άρχισαν τις μαντεψιές. Η ερώτηση είχε υψηλό βαθμό δυσκολίας, η σωστή απάντηση όμως θα άφηνε τον νικητή πλήρως ικανοποιημένο. Ξεκίνησαν οι πρώτες απαντήσεις μεταξύ ποτού και φαγητού. Ποσά με πολλά μηδενικά, αριθμός πλοίων, αριθμός ακινήτων. Ο καθένας, με την ελπίδα να είναι αυτός ο νικητής, έλεγε ό,τι περνούσε από το φτωχό του το μυαλό. Λέγεται πως μία ήταν η απάντηση που άγγιξε τον Αριστοτέλη Ωνάση. Την είπε ένας εκ των υπαλλήλων του. Αφού τον προσφώνησε «κύριε Αριστοτέλη», του είπε «η προσωπική σας περιουσία είναι δυο μέτρα γη».
Ο μύθος, σε ένα περιστατικό που ενδεχομένως να μην συνέβη ποτέ, υποστηρίζει πως την απάντηση την έδωσε ένας εκ των παλαιότερων υπαλλήλων του Αριστοτέλη Ωνάση, προσδίδοντας με αυτή την περιγραφή λίγο περισσότερη σοφία και δραματικότητα στον διάλογο που είχε ανοίξει ο Έλληνας κροίσος με το προσωπικό του.