Ο φονικός σεισμός της Καλαμάτας με 20 νεκρούς και 80 τραυματίες | Σαν σήμερα 13 Σεπτεμβρίου

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 1986, 20:21. Ένας ισχυρός σεισμός, μεγέθους περίπου 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, χτυπά την Καλαμάτα. Κτίρια καταρρέουν, οι δρόμοι γεμίζουν συντρίμμια, ρεύμα και επικοινωνίες κόβονται, και χιλιάδες άνθρωποι βγαίνουν έντρομοι στους δρόμους.

Ο απολογισμός είναι βαρύς: 20 νεκροί, πάνω από 300 τραυματίες και ένα μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος της πόλης σοβαρά πληγωμένο.

Το λιμάνι ήταν γεμάτο κόσμο

Εκείνο το βράδυ, μια συγκυρία απέτρεψε τα ακόμη χειρότερα.

Την ώρα του σεισμού, χιλιάδες Καλαματιανοί δεν βρίσκονταν στα σπίτια τους. Περίπου 4.000 άνθρωποι είχαν κατέβει στο λιμάνι για τα εγκαίνια της νέας ακτοπλοϊκής σύνδεσης Καλαμάτας – Κρήτης. Όταν, λίγο μετά τις 20:20, η γη τραντάχτηκε, η γιορτή σταμάτησε ακαριαία.

Το πλοίο των εγκαινίων δεν απέπλευσε ποτέ κανονικά κι έτσι τις επόμενες ημέρες οι καμπίνες του φιλοξένησαν κατοίκους που δεν είχαν πια σπίτι να γυρίσουν.

Στην πόλη κατέρρευσαν τέσσερις πολυκατοικίες. Από τα 9.124 κτίρια της Καλαμάτας, το 20% κρίθηκε κατεδαφιστέο, το 16% υπέστη σοβαρές βλάβες και ένα ακόμη 36% ελαφρύτερες ζημιές — μόλις το 28% έμεινε άθικτο.

Η καταστροφή δεν σταμάτησε στα όρια της πόλης. Το Ελαιοχώρι ισοπεδώθηκε, ενώ σοβαρές ζημιές σημειώθηκαν στη Βέργα, την Πολιανή, τον Άρι, την Αρτεμισία και τη Νέδουσα. Από τον Ταΰγετο αποκολλήθηκαν βράχοι, που έκοψαν για περίπου ένα εικοσιτετράωρο την κυκλοφορία στον δρόμο Καλαμάτας – Σπάρτης.

Η μάχη μέσα στα ερείπια

Η επιχείρηση διάσωσης ξεκίνησε αμέσως. Πυροσβέστες, στρατιώτες, η νεοσύστατη τότε ΕΜΑΚ, διασώστες και απλοί πολίτες έσκαβαν στα συντρίμμια για εγκλωβισμένους. Στην Καλαμάτα έφτασαν και ξένες ομάδες διάσωσης, ανάμεσά τους από τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Από εκείνες τις ώρες έμειναν ιστορίες που ακόμη συνοδεύουν τη μνήμη του σεισμού.

Μία είναι η διάσωση της Δήμητρας Μασουρίδη, έφηβης τότε, που ανασύρθηκε ζωντανή από τα ερείπια κτιρίου στην οδό Κολοκοτρώνη.

Και μία ακόμη έγινε σύμβολο ελπίδας μέσα στην καταστροφή:από τα χαλάσματα πολυκατοικίας στην περιοχή Νησάκι, ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά εντόπισαν ζωντανό ένα βρέφος μόλις δέκα ημερών. Η εικόνα του μωρού που επέζησε κάτω από τους σωρούς πέρασε στα πρωτοσέλιδα της εποχής και έμεινε δεμένη με τη μάχη των διασωστών.

Δύο ημέρες μετά, νέος ισχυρός σεισμός

Η αγωνία δεν τελείωσε το βράδυ της 13ης Σεπτεμβρίου. Στις 15 Σεπτεμβρίου, ισχυρός μετασεισμός 5,4 βαθμών γκρέμισε κτίρια ήδη ετοιμόρροπα και ανάγκασε ακόμη περισσότερους κατοίκους να μείνουν μακριά από τα σπίτια τους — ένας από τους περίπου 700 μετασεισμούς που κράτησαν τον φόβο ζωντανό για εβδομάδες.

Για μεγάλο διάστημα, η Καλαμάτα ήταν μια πόλη που ζούσε έξω από τα κτίριά της: σκηνές, λυόμενα και προσωρινοί καταυλισμοί έγιναν η καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων.

Η πόλη που ξαναχτίστηκε

Η καταστροφή του 1986 θα μπορούσε να είχε παραδώσει μεγάλο μέρος της παλιάς Καλαμάτας σε μια άναρχη κατεδάφιση. Αντίθετα, η ανασυγκρότηση εξελίχθηκε σταδιακά σε μια μεγάλη πολεοδομική προσπάθεια.

Η δημοτική αρχή του τότε δημάρχου Σταύρου Μπένου αξιοποίησε το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο που είχε ήδη εκπονηθεί, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στη διάσωση ιστορικών και νεοκλασικών κτιρίων. Με μέριμνα του υπουργείου Πολιτισμού, επί Μελίνας Μερκούρη, ξεκίνησε παράλληλα η αποκατάσταση βυζαντινών και νεότερων μνημείων.

Η προσέγγιση αυτή θα αναγνωριζόταν αργότερα και διεθνώς, για τον τρόπο με τον οποίο η πόλη ξαναχτίστηκε κρατώντας την ιστορική της φυσιογνωμία. Ο σεισμός είχε αφήσει βαθιές πληγές — έγινε όμως και η αφετηρία για μια διαφορετική Καλαμάτα.

40 χρόνια μετά

Σήμερα συμπληρώνονται σαράντα χρόνια από εκείνο το βράδυ. Στις 13 Σεπτεμβρίου, η Καλαμάτα τιμά ξανά όσους χάθηκαν, όσους τραυματίστηκαν, τους εγκλωβισμένους που διασώθηκαν και όλους εκείνους που έζησαν για μήνες — ή και χρόνια — με τις συνέπειες της καταστροφής.

Στον τρούλο του ναού της Υπαπαντής, οι δείκτες του ρολογιού έμειναν σταματημένοι στις 20:21 — την ώρα που η πόλη έχει συνδέσει για πάντα με τη στιγμή που μια πόλη γκρεμίστηκε και έμαθε να ξαναχτίζεται.

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: ΟΑΣΠ

Τι άλλο έγινε σαν σήμερα

533: Ο βυζαντινός στρατηγός Βελισάριος νικά τους Βανδάλους του βασιλιά Γελίμερου στη μάχη του Δέκιμον, κοντά στην Καρχηδόνα, ανοίγοντας τον δρόμο για την επαναφορά της Βόρειας Αφρικής στον έλεγχο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

1965: Κυκλοφορεί στις ΗΠΑ ως single το «Yesterday» των Beatles, με τον Πολ ΜακΚάρτνεϊ να είναι ο μοναδικός Beatle που ακούγεται στην ηχογράφηση. Το τραγούδι εξελίσσεται σε ένα από τα πιο πολυδιασκευασμένα στην ιστορία της μουσικής.

1986: Ισχυρός σεισμός 6,0 Ρίχτερ πλήττει την Καλαμάτα, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές. Είκοσι άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, δεκάδες τραυματίζονται και μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος της πόλης υφίσταται σοβαρές ζημιές.

1993: Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Γιτζάκ Ράμπιν και ο Παλαιστίνιος ηγέτης Γιάσερ Αραφάτ υπογράφουν στον Λευκό Οίκο τη Διακήρυξη των Αρχών των Συμφωνιών του Όσλο. Η ιστορική χειραψία τους γίνεται σύμβολο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή.

2006: Συλλαμβάνεται κοντά στην Αράχοβα ο Νίκος Παλαιοκώστας, έπειτα από πολυετή καταδίωξη. Η σύλληψή του γίνεται λίγους μήνες μετά την εντυπωσιακή απόδραση του αδελφού του, Βασίλη Παλαιοκώστα, με ελικόπτερο από τις φυλακές Κορυδαλλού.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Αριστείδης, Κορνήλιος, Κορνηλία

Παγκόσμιες Ημέρες – Επέτειοι

Ημέρα του Ρόαλντ Νταλ

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σήψης

Παγκόσμια Ημέρα Πρώτων Βοηθειών