Μενδώνη από Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις»: Εκπλήρωση μιας μεγάλης δέσμευσης προς την πόλη και τους κατοίκους

Το Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις» εγκαινίασε το πρωί του Σαββάτου ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη.

Το μουσείο στη Θεσσαλονίκη συγκεντρώνει και παρουσιάζει μοναδικά αρχαιολογικά ευρήματα που ήρθαν στο φως κατά την κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης.

«Θεσσαλονικέων Μητρόπολις»: Ευρήματα από τις ανασκαφές του Μετρό Θεσσαλονίκης»

Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων η Λίνα Μενδώνη απηύθυνε χαιρετισμό μιλώντας για τα ευρήματα και το μουσείο.

Μάλιστα όπως είπε η Λίνα Μενδώνη, η δημιουργία του Μουσείου εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπλασης του π. Στρατοπέδου Παύλου Μελά και την αξιοποίησή του ως Μητροπολιτικού Πάρκου και υπερτοπικού πόλου πρασίνου και πολιτισμού.

Η ομιλία της Λινας Μενδώνη

«Η ονομασία «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις» οφείλεται σε επιγραφή του 3ου αι. μ.Χ., που αποκαλύφθηκε στις αρχαιολογικές εργασίες στο σταθμό Βενιζέλου.

Πρόκειται για το 29ο -κατά σειρά- ΜΟΥΣΕΙΟ, το οποίο αποδίδει το Υπουργείο Πολιτισμού, από το 2019.

Τα σημερινά εγκαίνια αποτελούν την εκπλήρωση μιας μεγάλης δέσμευσης προς την πόλη και τους κατοίκους της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα αποτελούν το επιστέγασμα μιας τιτάνιας προσπάθειας, που συνδύασε όραμα, σχέδιο, επιστημονική γνώση, τεχνική αρτιότητα, εργώδη προσπάθεια και ατέλειωτες ώρες δουλειάς. Θεωρώ ότι έχουμε, πλέον, τεκμηριωμένα, αποδείξει, ότι ο Πολιτισμός για την παρούσα Κυβέρνηση δεν συνιστά στατική έννοια, περιορισμένη στην απλή διατήρηση της κληρονομιάς του παρελθόντος. Είναι ένας κρίσιμος στρατηγικός παράγοντας, ένας δυναμικός αναπτυξιακός πόρος, ένας πολλαπλασιαστής αξίας για την οικονομία και την κοινωνία.

Η συνολική επένδυση -τα τελευταία έξι χρόνια- για την υλοποίηση έργων Πολιτισμού, στην Θεσσαλονίκη και την Κεντρική Μακεδονία ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια ευρώ. Η εικόνα της πόλης μετασχηματίζεται. Καθίσταται ελκυστική, εξωστρεφής, ανταγωνιστική στον διεθνή τουριστικό χάρτη. Ο Πολιτισμός τοποθετεί τη Θεσσαλονίκη σε προνομιακό πεδίο για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διεθνή προβολή της, στον 21ο αιώνα.

Το Μετρό αποτελεί καθοριστικό μοχλό πολυεπίπεδης ανάπτυξης. Πέρα, από τη συγκοινωνιακή του διάσταση, αποτελεί το σύμβολο της μετάβασης της Θεσσαλονίκης στη νέα εποχή: Τη μετεξέλιξή της σε μια πόλη σύγχρονη, βιώσιμη, ελκυστική, με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και προοπτική μέλλοντος. Αυτό που καθιστά το συγκεκριμένο έργο μοναδικό σε ευρωπαϊκή και διεθνή κλίμακα είναι η αρμονική συνύπαρξη του τεχνικού επιτεύγματος με την πολιτιστική κληρονομιά.

Παρά τις πραγματικές τεχνικές δυσκολίες και τις προκλήσεις, αλλά και τις παγιωμένες ιδεοληψίες και τις προφανείς πολιτικές σκοπιμότητες, που κράτησαν το όλο εγχείρημα της κατασκευής του σε κατάσταση ομηρείας και στασιμότητας επί χρόνια, η σαφής πολιτική βούληση του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Κυβέρνησής του, επέτρεψε τον δημιουργικό συντονισμό μεταξύ του τεχνικού έργου και της αρχαιογνωσίας, αποδεικνύοντας ότι η παρουσία των αρχαιοτήτων, όχι μόνο δε συνιστά τροχοπέδη, αλλά, αντίθετα, αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για μια σύγχρονη πόλη.

Η Θεσσαλονίκη ανέκτησε το ιστορικό της παλίμψηστο, αποκαλύπτοντας τη διαχρονική της ταυτότητα, από την ίδρυσή της, το 316 π.Χ., έως τις αρχές του 20ου αι. Παράλληλα, με τα εκτενέστατα οικοδομικά κατάλοιπα, ο αριθμός των κινητών ευρημάτων ήταν συγκλονιστικός: Περισσότερα από 300.000 αντικείμενα -νομίσματα, κοσμήματα, ψηφιδωτά, τοιχογραφίες, εργαλεία και χρηστικά αντικείμενα- αποκαλύπτουν την καθημερινή ζωή, την οικονομία, την τέχνη και την πνευματική δραστηριότητα, μαρτυρώντας τον διαχρονικά κοσμοπολίτικο χαρακτήρα και την ευρωστία της Θεσσαλονίκης, συνθέτοντας ένα πολυεπίπεδο αφήγημα.

Για μας ήταν πρόκληση, όχι μόνον η διάσωση αυτού του πλούτου, αλλά και η παρουσίασή του με τρόπο που να κάνει περήφανο τον Θεσσαλονικέα, να «μιλά» στον επισκέπτη, να ζωντανεύει την ιστορία και να δημιουργεί εμπειρία γνώσης και συγκίνησης. Αυτόν τον σκοπό επιλέχθηκε να υπηρετήσει το Κτήριο Στρατωνισμού Α3, το οποίο ιδρύθηκε από την οθωμανική διοίκηση, στα τέλη του 19ου αι., ενώ το 2003, χαρακτηρίστηκε μνημείο της νεότερης αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς ως σπάνιο δείγμα στρατιωτικής αρχιτεκτονικής. Από σήμερα, αποκτά νέα ζωή και νέο ρόλο, καθώς μεταμορφώνεται και μετουσιώνεται σε χώρο γνώσης και πολιτισμού. Η αποκατάσταση και η μετατροπή του σε Μουσείο, αποτέλεσε ένα σύνθετο και απαιτητικό έργο, προϋπολογισμού 12.000.000 ευρώ, που ξεκίνησε να υλοποιείται το Σεπτέμβριο του 2023, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το μουσειολογικό και μουσειογραφικό σκεπτικό του Μουσείου, το οποίο εκπονήθηκε -όπως και η υλοποίηση της έκθεσης- από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, συνδιαλέγεται δυναμικά με την ιστορική διαχρονία της πόλης. Η δημιουργία του Μουσείου εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπλασης του π. Στρατοπέδου Παύλου Μελά και την αξιοποίησή του ως Μητροπολιτικού Πάρκου και υπερτοπικού πόλου πρασίνου και πολιτισμού. Η δημιουργία του Πάρκου συνιστά μια μείζονα παρέμβαση, με ισχυρό αναπτυξιακό πρόσημο και ταυτόχρονα μια πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης για τη Δυτική Θεσσαλονίκη.

Το Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις» συγκροτεί μαζί με τα, υπό υλοποίηση, παρακείμενα Μουσεία –του Προσφυγικού Ελληνισμού από το Υπουργείο Πολιτισμού- και της Εθνικής Αντίστασης από τον οικείο Δήμο- ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα πολιτισμού, ιστορικής μνήμης, εκπαίδευσης, παιδείας και αναψυχής, που συμβάλει καταλυτικά στην τοπική οικονομική ανάπτυξη και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Κύριε Πρωθυπουργέ, Το έργο που εγκαινιάζετε, είναι μέρος της συνεκτικής πολιτικής που εφαρμόζουμε, αναγνωρίζοντας τον Πολιτισμό ως βασικό πυλώνα ανάπτυξης. Η Θεσσαλονίκη αλλάζει, αναβαθμίζεται, αποκτά νέα δυναμική, καθώς συνδυάζει το παρελθόν με το μέλλον, την ιστορία με την καινοτομία, την ταυτότητα με την εξωστρέφεια.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου για το στιβαρό συντονισμό της ολοκλήρωσης της έκθεσης. Χωρίς τη γνώση, την αφοσίωση, το μεράκι, τη δουλειά των στελεχών και του προσωπικού της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων Κεντρικής Μακεδονίας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλεως Θεσσαλονίκης, το Μουσείο απλά δεν θα είχε γίνει. Τους ευχαριστώ όλους, όπως και τα στελέχη του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων, υπό την ευθύνη του οποίου λειτουργούν το πωλητήριο, το αναψυκτήριο και ο χώρος παιδικής απασχόλησης του Μουσείου -για πρώτη φορά δημιουργήσαμε έναν τέτοιον χώρο σε δημόσιο μουσείο.

Ξεχωριστές είναι οι ευχαριστίες μου προς τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κκ. Βαρνάβα -ήταν ο άνθρωπος με τον οποίον επισκέφθηκα κάτω από δύσκολες συνθήκες, πριν από 16 χρόνια, για πρώτη φορά, το στρατόπεδο και μαζί του περιηγήθηκα πολλές φορές τα ερειπωμένα του κτήρια με τις αγριοσυκές, δένδρα ολόκληρα, να φυτρώνουν απ΄ τις σκεπές τους.

Κύριε Πρωθυπουργέ, Κλείνοντας, επιτρέψτε μου, να εκφράσω τις από καρδιάς ευχαριστίες μου προς το εσάς, για την αμέριστη εμπιστοσύνη και τη διαρκή στήριξη σας. Το Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις», είναι ένα εγχείρημα που επιτρέπει στη Θεσσαλονίκη να σεμνύνεται για ένα ακόμη έργο Πολιτισμού.

Χάρη στην ισχυρή δική σας βούληση, αποδείχθηκε περίτρανα, ότι ο σεβασμός στο παρελθόν υποστηρίζει και ενισχύει ένα δυναμικό παρόν και ένα αναπτυξιακό μέλλον για την Θεσσαλονίκη και τους κατοίκους της» κατέληξε η Λίνα Μενδώνη.