Μάχη 200 εκατ. ευρώ στις ΗΠΑ: Επενδυτικό fund αναζητά περιουσιακά στοιχεία της Ισπανίας κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου
Διεθνείς επενδυτές επιδιώκουν να κατασχέσουν ισπανικά περιουσιακά στοιχεία στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου, σε μια προσπάθεια να ανακτήσουν περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ που συνδέονται με μια μακροχρόνια διαμάχη σχετικά με την απόφαση της Μαδρίτης να καταργήσει τις επιδοτήσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.
Η υπόθεση αποτελεί το πιο πρόσφατο κεφάλαιο στη σύγκρουση μεταξύ της Ισπανίας και διεθνών επενδυτών, στην οποία η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, ένθερμος υποστηρικτής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, έχει βρεθεί να υπερασπίζεται την απόφαση προηγούμενης κυβέρνησης να καταργήσει την οικονομική στήριξη προς τα προγράμματα πράσινης ενέργειας.
Το αμερικανικό επενδυτικό ταμείο Μπλάσκετ Ρινιούαμπλ Ινβέστμεντς, στο οποίο η Ισπανία οφείλει περισσότερα από 600 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις και τόκους που έχουν επιδικάσει διαιτητικά δικαστήρια, έχει εξασφαλίσει νομικά δικαιώματα στις ΗΠΑ για να επιδιώξει την ανάκτηση χρημάτων σε 10 πολιτείες όπου ενδέχεται να αγωνιστεί η εθνική ομάδα της Ισπανίας κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Το Μπλάσκετ εκτιμά ότι μπορεί να διεκδικήσει περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ μέσω διαδικασιών εκτέλεσης αποφάσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο πλαίσιο αυτό έχει εκδώσει κλητεύσεις προς οργανισμούς και εταιρείες, μεταξύ των οποίων η FIFA, η Βασιλική Ισπανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, το ξενοδοχείο Hilton στην Τσατανούγκα του Τενεσί όπου διαμένει η ισπανική αποστολή, καθώς και η Adidas, επίσημος προμηθευτής αθλητικού εξοπλισμού της ομάδας, ζητώντας πληροφορίες για ισπανικά περιουσιακά στοιχεία στις ΗΠΑ που συνδέονται με το Παγκόσμιο Κύπελλο και θα μπορούσαν να κατασχεθούν.
Ο Μάθιου ΜακΓκιλ από τη δικηγορική εταιρεία King & Spalding, νομικός εκπρόσωπος του Μπλάσκετ στις ΗΠΑ, δήλωσε: «Θα μας ενδιέφεραν οποιουδήποτε είδους περιουσιακά στοιχεία που η Ισπανία ενδέχεται να φέρει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν η Ισπανία είχε καταβάλει, για παράδειγμα, προκαταβολή για δωμάτια ξενοδοχείου για μια ομάδα Ισπανών αξιωματούχων, θα επιδιώκαμε την κατάσχεση ενός τέτοιου περιουσιακού στοιχείου».
Η θέση της Ισπανίας και της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας
Η Ισπανία υποστηρίζει ότι η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου των ανδρών δεν θα πρέπει να επηρεαστεί από τη διαμάχη με το Μπλάσκετ, καθώς λειτουργεί ανεξάρτητα από το κράτος, όπως αναφέρουν οι Financial Times.
Η εθνική Ισπανίας θα αντιμετωπίσει το Πράσινο Ακρωτήρι και τη Σαουδική Αραβία στην Ατλάντα της Τζόρτζια κατά τη φάση των ομίλων της διοργάνωσης, ενώ ενδέχεται να αγωνιστεί και σε άλλες πολιτείες ανάλογα με την πορεία της στο τουρνουά.
Ισπανός κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Βασιλική Ισπανική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (RFEF) είναι «ιδιωτική οντότητα ανεξάρτητη από το κράτος και οι δραστηριότητες της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Ισπανίας δεν θα πρέπει να επηρεαστούν από οποιαδήποτε ενέργεια του Μπλάσκετ».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η Ισπανία «θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της» απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια κατάσχεσης ισπανικών περιουσιακών στοιχείων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η RFEF υπογράμμισε επίσης ότι το ισπανικό κράτος δεν έχει κανέναν ρόλο στη χρηματοδότηση ή τη διοίκηση της ομοσπονδίας. Εκπρόσωπος της ομοσπονδίας δήλωσε: «Έχουμε αποστείλει επιστολή παύσης και αποχής προς την εταιρεία, ζητώντας να σταματήσει αυτή την προσπάθεια σύνδεσης της RFEF με το κράτος».
Η FIFA δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Η προέλευση της διαμάχης για τις επιδοτήσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
Οι αποζημιώσεις προκύπτουν από την απόφαση της Ισπανίας το 2013 να περιορίσει ένα γενναιόδωρο καθεστώς επιδοτήσεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το οποίο είχε προσελκύσει δισεκατομμύρια ευρώ ξένων επενδύσεων, αλλά κρίθηκε υπερβολικά δαπανηρό για την κυβέρνηση κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης.
Οι αλλαγές που εφαρμόστηκαν επί της συντηρητικής κυβέρνησης του πρώην πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι οδήγησαν σε 50 προσφυγές στο Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Η Ισπανία έχει χάσει 27 υποθέσεις και έχει συσσωρεύσει υποχρεώσεις άνω των 1,7 δισ. ευρώ, πλέον τόκων, προς το Μπλάσκετ και άλλους επενδυτές, ποσά τα οποία αρνείται να καταβάλει.
Η στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η διαφωνία των επενδυτών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει την Ισπανία στη νομική της μάχη. Η Μαδρίτη και οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι η καταβολή των αποζημιώσεων θα συνιστούσε παράνομη κρατική ενίσχυση, καθώς προέρχονται από διαιτητικές διαδικασίες που θεωρούνται ασύμβατες με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θέση που επικυρώθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2018.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε: «Μόνο η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα διαιτητικά δικαστήρια δεν είναι αρμόδια να το πράξουν. Εάν επιδικάζουν αποζημιώσεις, αυτές οι αποζημιώσεις θα συνιστούν παράνομη κρατική ενίσχυση».
Οι επενδυτές αμφισβητούν αυτή την ερμηνεία, υποστηρίζοντας ότι η Ισπανία εξακολουθεί να δεσμεύεται από τις υποχρεώσεις της βάσει της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας, η οποία επιτρέπει σε ξένους επενδυτές να προσφεύγουν κατά κυβερνήσεων όταν αλλαγές πολιτικής ζημιώνουν τις επενδύσεις τους.
Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετά κράτη-μέλη έχουν αποχωρήσει από τη συνθήκη τα τελευταία χρόνια, οι επενδύσεις μπορούν να παραμείνουν προστατευμένες για 20 χρόνια μέσω της λεγόμενης ρήτρας διατήρησης ισχύος.
Δικαστικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και το Ανώτατο Δικαστήριο
Διεθνείς επενδυτές έχουν εξασφαλίσει αποφάσεις βάσει της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας κατά της Ισπανίας σε διάφορες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σιγκαπούρη, η Αυστραλία και πιο πρόσφατα οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ενέργειες εκτέλεσης αποφάσεων έχουν οδηγήσει σε κατασχέσεις ισπανικών περιουσιακών στοιχείων σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.
Αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων επί αμερικανικού εδάφους πέρυσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέτρεψε στην Ισπανία να διευθετήσει μία υπόθεση και να καταβάλει 23,5 εκατ. ευρώ στην ιαπωνική εταιρεία JGC Holdings.
Ωστόσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι η διευθέτηση παρόμοιων υποθέσεων θα ενθάρρυνε τους πιστωτές να μεταβιβάζουν τις απαιτήσεις τους σε οχήματα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Μπλάσκετ, προκειμένου να επιδιώκουν την εκτέλεση των αποφάσεων εκτός του ευρωπαϊκού μπλοκ.
Η διαμάχη μεταξύ του Μπλάσκετ και της ισπανικής κυβέρνησης έχει φτάσει πλέον στο Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, αφού η Ισπανία επιχείρησε να εμποδίσει την εκτέλεση των αποφάσεων επικαλούμενη κρατική ασυλία.
Απόφαση σχετικά με το εάν το δικαστήριο θα εξετάσει την υπόθεση αναμένεται γύρω στις 25 Ιουνίου. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης έχει εισηγηθεί να μην αναληφθεί η υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι η Ισπανία δύσκολα θα επικρατήσει δεδομένων των διεθνών υποχρεώσεών της.
Η Μαδρίτη ελπίζει ότι το δικαστήριο θα δεχθεί να εξετάσει την υπόθεση και ότι «θα αποφανθεί πως τα αμερικανικά δικαστήρια δεν έχουν δικαιοδοσία και ότι οι αποφάσεις δεν μπορούν να εκτελεστούν», σύμφωνα με Ισπανό κυβερνητικό αξιωματούχο.
Από την πλευρά του, ο ΜακΓκιλ υποστήριξε ότι οι επενδυτές δεν πρόκειται να υποχωρήσουν. «Η Ισπανία, αλλά πλέον και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξαντλούν τα περιθώρια που διαθέτουν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Μαδρίτη θα πρέπει να αποφασίσει αν επιθυμεί να παραμείνει σε ένα «παρατεταμένο αδιέξοδο» με δικαστήρια σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία.