Η νύχτα που το ΠΑΣΟΚ σάρωσε με 48% | Σαν σήμερα 18 Οκτωβρίου
Σαν σήμερα το 1981, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου κερδίζει τις βουλευτικές εκλογές με 48,07% και 172 έδρες, φέρνοντας για πρώτη φορά το σοσιαλιστικό κόμμα στην εξουσία. Το σύνθημα της «Αλλαγής» γίνεται πραγματικότητα και η Ελλάδα περνά σε μια νέα πολιτική περίοδο, επτά χρόνια μετά την πτώση της δικτατορίας.
Ο εκλογικός θρίαμβος είναι εντυπωσιακός. Το ΠΑΣΟΚ έχει σχεδόν διπλασιάσει το ποσοστό του από το 25,34% του 1977, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 2,7 εκατομμύρια ψήφους. Η Νέα Δημοκρατία του Γεωργίου Ράλλη περιορίζεται στο 35,87% και τις 115 έδρες, ενώ το ΚΚΕ του Χαρίλαου Φλωράκη λαμβάνει 10,93% και 13 έδρες, σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα της Βουλής.
Το βράδυ των εκλογών, ο Ανδρέας Παπανδρέου παρακολουθεί τα αποτελέσματα από το σπίτι του στο Καστρί. Στο σαλόνι έχουν συγκεντρωθεί συγγενείς, φίλοι και στενοί συνεργάτες του, μεταξύ των οποίων η Μελίνα Μερκούρη με τον Ζυλ Ντασέν, ο Αντώνης Λιβάνης, ο Γιώργος Γεννηματάς και ο Κώστας Λαλιώτης.
Καθώς τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τη μεγάλη νίκη, οι παρευρισκόμενοι πανηγυρίζουν. Τότε χτυπά το τηλέφωνο. Στην άλλη άκρη της γραμμής βρίσκεται ο απερχόμενος πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, ο οποίος συγχαίρει τον πολιτικό του αντίπαλο και του εύχεται «καλή επιτυχία για το καλό του τόπου και του λαού».
Ο Ράλλης εκφράζει παράλληλα την ανησυχία του για ενδεχόμενα επεισόδια από οπαδούς του ΠΑΣΟΚ κατά τους πανηγυρισμούς. Ο Παπανδρέου τον διαβεβαιώνει ότι θα δώσει τις απαραίτητες οδηγίες για να αποφευχθούν παρεκτροπές.
Η εκλογική αναμέτρηση έχει και μια δεύτερη ιστορική πρωτιά. Την ίδια ημέρα διεξάγονται οι πρώτες ελληνικές ευρωεκλογές, μόλις εννέα μήνες μετά την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ, την οποία το ΠΑΣΟΚ είχε επικρίνει έντονα. Το κόμμα κερδίζει και αυτή την αναμέτρηση, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία στις 24 ελληνικές έδρες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στις 21 Οκτωβρίου 1981, ορκίζεται η πρώτη κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου. Τα επόμενα χρόνια θεσπίζονται σημαντικές μεταρρυθμίσεις, όπως η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, ο πολιτικός γάμος, οι αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο και η ίδρυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας.
Η 18η Οκτωβρίου καταγράφεται ως μία από τις σημαντικότερες πολιτικές αλλαγές της Μεταπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ θα κερδίσει ξανά τις εκλογές το 1985 και θα παραμείνει στην κυβέρνηση έως το 1989, καθιερώνοντας τον Ανδρέα Παπανδρέου ως έναν από τους κυρίαρχους πολιτικούς πρωταγωνιστές της εποχής.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
1851: Κυκλοφορεί στη Βρετανία το μυθιστόρημα του Χέρμαν Μέλβιλ, «Μόμπι Ντικ», με τίτλο «Η Φάλαινα». Το έργο, εμπνευσμένο εν μέρει από πραγματικό ναυάγιο, θα εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
1860: Βρετανικές δυνάμεις πυρπολούν τα Παλαιά Θερινά Ανάκτορα του Πεκίνου, γνωστά ως Γιουανμινγκγιουάν, κατά τον Β΄ Πόλεμο του Οπίου. Η καταστροφή αποτελεί μία από τις πιο γνωστές πράξεις λεηλασίας της κινεζικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
1867: Η Αλάσκα μεταβιβάζεται επίσημα στις ΗΠΑ, μετά την αγορά της από τη Ρωσική Αυτοκρατορία έναντι 7,2 εκατομμυρίων δολαρίων. Η συμφωνία είχε υπογραφεί τον Μάρτιο και αρχικά θεωρήθηκε από πολλούς Αμερικανούς σπατάλη.
1912: Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Έδεσσα. Το ίδιο βράδυ, ο Νικόλαος Βότσης, κυβερνήτης του τορπιλοβόλου 11, βυθίζει το οθωμανικό πολεμικό πλοίο «Φετχί Μπουλέντ» στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
1922: Ιδρύεται το BBC ως British Broadcasting Company, με πρωτοβουλία βρετανικών εταιρειών ασύρματης επικοινωνίας. Το 1927 μετεξελίσσεται σε British Broadcasting Corporation, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς παγκοσμίως.
1944: Η Λαμία απελευθερώνεται από τη γερμανική Κατοχή, μετά την αποχώρηση των ναζιστικών στρατευμάτων. Τμήματα του ΕΛΑΣ εισέρχονται στην πόλη, ενώ ο Άρης Βελουχιώτης φτάνει τις επόμενες ημέρες και γίνεται δεκτός από πλήθος κατοίκων.
1967: Το σοβιετικό διαστημόπλοιο Βενέρα 4 εισέρχεται στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και μεταδίδει τις πρώτες απευθείας μετρήσεις από την ατμόσφαιρα άλλου πλανήτη, αποκαλύπτοντας την υψηλή περιεκτικότητά της σε διοξείδιο του άνθρακα.
1979: Ανακοινώνεται η απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος γίνεται ο δεύτερος Έλληνας ποιητής που τιμάται με το βραβείο, μετά τον Γιώργο Σεφέρη το 1963.
2004: Ο δημοσιογράφος Φίλιππος Συρίγος δέχεται δολοφονική επίθεση από δύο αγνώστους έξω από τον ραδιοφωνικό σταθμό Sport FM στην Καλλιθέα. Τραυματίζεται σοβαρά με μαχαίρι και χτυπήματα στο κεφάλι και υποβάλλεται σε επείγουσα χειρουργική επέμβαση.
Γεννήσεις
1918 – Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, Έλληνας πολιτικός, μία από τις πιο μακρόβιες και επιδραστικές προσωπικότητες της νεότερης πολιτικής ιστορίας. Γεννημένος στα Χανιά, υπήρξε βουλευτής για περισσότερα από 50 χρόνια και διετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας (1990–1993). Ξεκίνησε την πορεία του στον Κεντρώο χώρο, αλλά συνδέθηκε κυρίως με τη Νέα Δημοκρατία, της οποίας υπήρξε αρχηγός. Η διακυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε από προσπάθειες οικονομικής εξυγίανσης και εκσυγχρονισμού του κράτους, αλλά και από έντονη πολιτική πόλωση. Πατέρας του σημερινού πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και μέλος μιας ιστορικής πολιτικής οικογένειας, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης έμεινε στην Ιστορία για τη διορατικότητα και τη μακροβιότητά του στη δημόσια ζωή.
1920 – Μελίνα Μερκούρη, Ελληνίδα ηθοποιός, τραγουδίστρια και πολιτικός, μία από τις πιο χαρισματικές και διεθνώς αναγνωρίσιμες προσωπικότητες της Ελλάδας. Γεννημένη στην Αθήνα, κατέκτησε το παγκόσμιο κοινό με ρόλους όπως στο «Ποτέ την Κυριακή» και στο «Φαίδρα», ενώ υπήρξε υποψήφια για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα. Μετά τη δικτατορία, στράφηκε στην πολιτική και υπηρέτησε ως Υπουργός Πολιτισμού, προωθώντας την ιδέα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα και καθιερώνοντας τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα. Η φωνή, το πάθος και το όραμά της για τον πολιτισμό και τη δημοκρατία την καθιέρωσαν ως σύμβολο ελευθερίας, τέχνης και ελληνικότητας.
1926 – Τσακ Μπέρι (Chuck Berry), Αμερικανός τραγουδιστής, κιθαρίστας και συνθέτης, από τους πρωτοπόρους του rock ’n’ roll. Γεννημένος στο Σεντ Λούις του Μιζούρι, θεωρείται ο καλλιτέχνης που έδωσε στο είδος τη μορφή και τον ρυθμό που το καθόρισαν. Με τραγούδια όπως «Johnny B. Goode», «Roll Over Beethoven» και «Maybellene», έφερε στο προσκήνιο τον ηλεκτρικό ήχο της κιθάρας και τη νεανική επανάσταση της δεκαετίας του ’50. Η ενέργεια, η σκηνική του παρουσία και η επιρροή του στη μουσική ήταν τεράστιες — από τους Beatles μέχρι τους Rolling Stones. Θεωρείται ο πατέρας του rock ’n’ roll, καθώς χωρίς αυτόν το είδος ίσως να μην είχε υπάρξει ποτέ όπως το γνωρίζουμε σήμερα.
1954 – Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Ελληνίδα τραγουδίστρια με εντυπωσιακή και διαχρονική πορεία στην ελληνική μουσική σκηνή. Γεννημένη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα σε νεαρή ηλικία και ξεκίνησε τη δισκογραφική της πορεία τη δεκαετία του ’70. Η χαρακτηριστική, δυναμική φωνή της και η σκηνική της παρουσία την καθιέρωσαν ως μία από τις πιο αγαπητές ερμηνεύτριες του έντεχνου και ποπ τραγουδιού. Έχει συνεργαστεί με κορυφαίους συνθέτες όπως ο Σταμάτης Κραουνάκης, ο Διονύσης Τσακνής και ο Γιώργος Χατζηνάσιος, χαρίζοντας επιτυχίες όπως «Τα κόκκινα γυαλιά», «Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου» και «Διθέσιο». Η πορεία της χαρακτηρίζεται από καλλιτεχνική συνέπεια, πάθος και σεβασμό στο κοινό.
1956 – Μαρτίνα Ναβρατίλοβα (Martina Navratilova), Τσέχα αντισφαιρίστρια και μία από τις κορυφαίες τενίστριες όλων των εποχών. Γεννημένη στην Πράγα, αναδείχθηκε τη δεκαετία του ’70 και κατέκτησε συνολικά 18 τίτλους Grand Slam στο απλό και πάνω από 50 στο διπλό, καταγράφοντας ρεκόρ που δύσκολα ξεπερνιούνται. Ξεχώρισε για τη φυσική της δύναμη, την ταχύτητα και το επιθετικό της παιχνίδι στο φιλέ, αλλά και για τη μαχητικότητά της εντός και εκτός κορτ. Το 1975 αυτομόλησε στις ΗΠΑ, όπου συνέχισε την καριέρα της ως σύμβολο ελευθερίας και αποφασιστικότητας. Η Ναβρατίλοβα παραμένει θρύλος του τένις, πρότυπο αθλητικής αριστείας και ενεργή φωνή υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ισότητας.
1960 – Ζαν Κλοντ Βαν Νταμ (Jean-Claude Van Damme), Βέλγος ηθοποιός και αθλητής πολεμικών τεχνών, διεθνώς γνωστός για τις ταινίες δράσης των δεκαετιών του ’80 και ’90. Γεννημένος στις Βρυξέλλες, υπήρξε πρωταθλητής του καράτε πριν στραφεί στο Χόλιγουντ, όπου ξεχώρισε για την ευελιξία, τη φυσική του κατάσταση και τις θεαματικές του κινήσεις. Έγινε σταρ με ταινίες όπως «Bloodsport», «Kickboxer», «Universal Soldier» και «Timecop», που τον καθιέρωσαν ως έναν από τους πιο αγαπητούς ήρωες του κινηματογραφικού action είδους. Παρά τις διακυμάνσεις στην καριέρα του, ο Βαν Νταμ παραμένει σύμβολο των ταινιών πολεμικών τεχνών, γνωστός για την εντυπωσιακή του πειθαρχία και την εμβληματική του φιγούρα στη λαϊκή κουλτούρα.
1973 – Μιχάλης Καψής, Έλληνας ποδοσφαιριστής, διεθνής αμυντικός και μέλος της Εθνικής Ελλάδας που κατέκτησε το Euro 2004. Γεννημένος στην Αθήνα, ξεκίνησε την καριέρα του στον ΑΟ Χαϊδαρίου και καθιερώθηκε με τη φανέλα του Αθηναϊκού και του ΑΕΚ, όπου ξεχώρισε για τη σταθερότητά του και την ψυχραιμία του στο κέντρο της άμυνας. Στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα του 2004, αποτέλεσε βασικό στέλεχος της ιστορικής πορείας της Ελλάδας προς την κορυφή της Ευρώπης, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αμυντική της υπεροχή. Αγωνίστηκε επίσης στον Ολυμπιακό και σε ομάδες του εξωτερικού. Η πορεία του έχει ταυτιστεί με τη χρυσή εποχή του ελληνικού ποδοσφαίρου, που χάρισε εθνική υπερηφάνεια και ανεπανάληπτες στιγμές.
1987 – Ζακ Έφρον (Zac Efron), Αμερικανός ηθοποιός και τραγουδιστής, που έγινε παγκοσμίως γνωστός από τη συμμετοχή του στη σειρά ταινιών «High School Musical» της Disney. Γεννημένος στην Καλιφόρνια, αναδείχθηκε ως teen idol της δεκαετίας του 2000 και στη συνέχεια απέδειξε το εύρος του με ρόλους σε επιτυχημένες ταινίες όπως «17 Again», «The Greatest Showman», «Neighbors» και «Extremely Wicked, Shockingly Evil and Vile», όπου υποδύθηκε τον κατά συρροή δολοφόνο Τεντ Μπάντι. Με φυσικό χάρισμα, ταλέντο και συνεχή εξέλιξη, ο Έφρον κατάφερε να μεταβεί από το νεανικό κοινό στο ώριμο Χόλιγουντ, καθιερώνοντάς τον ως έναν πολυδιάστατο και δημοφιλή ηθοποιό της γενιάς του.
Θάνατοι
1931 – Τόμας Έντισον (Thomas Edison), Αμερικανός εφευρέτης και επιχειρηματίας, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της παγκόσμιας τεχνολογίας. Γεννημένος το 1847 στο Οχάιο, κατοχύρωσε περισσότερες από 1.000 πατέντες, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο ζωής της ανθρωπότητας. Δημιουργός του ηλεκτρικού λαμπτήρα, του φωνογράφου και της κινηματογραφικής κάμερας, θεμελίωσε την εποχή της ηλεκτρικής ενέργειας και της μαζικής επικοινωνίας. Ίδρυσε τη General Electric, μία από τις σημαντικότερες βιομηχανικές εταιρείες στον κόσμο. Ο Έντισον πίστευε ότι «η ευφυΐα είναι 1% έμπνευση και 99% ιδρώτας», και η ζωή του παραμένει σύμβολο δημιουργικότητας, επιμονής και καινοτομίας.
Εορτολόγιο
Λουκάς, Λούκα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Αρχαιολογίας
Διεθνής Ημέρα Γραβάτας
Ευρωπαϊκή Νύχτα Χωρίς Ατυχήματα
Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης
Πανευρωπαϊκή Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων