Σε μια χώρα όπου η παράδοση και η καινοτομία συνυπάρχουν σχεδόν φυσικά, η Ιαπωνία κάνει ακόμη ένα βήμα στο μέλλον της πνευματικής εμπειρίας.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κιότο παρουσίασαν το Buddharoid, έναν ανθρωποειδή ρομποτικό «ιερέα» εκπαιδευμένο σε βουδιστικά ιερά κείμενα, σχεδιασμένο να προσφέρει καθοδήγηση, να απαντά σε υπαρξιακά ερωτήματα και να συμμετέχει σε τελετουργίες.
Στον πυρήνα του συστήματος βρίσκεται το BuddhaBot-Plus, ένα εξελιγμένο chatbot βασισμένο στην τεχνολογία της OpenAI και στο ChatGPT, προσαρμοσμένο ώστε να κατανοεί και να μεταφέρει τις αρχές της βουδιστικής φιλοσοφίας. Ο συνδυασμός γλωσσικών μοντέλων, κινησιολογίας και ανθρωποειδούς σχεδιασμού επιτρέπει στο ρομπότ να μιλά, να κάνει υπόκλιση, να ενώνει τα χέρια σε προσευχή και να αλληλεπιδρά με τρόπο που θυμίζει ανθρώπινο μοναχό.

Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του Seiji Kumagai, παρουσίασε το Buddharoid σε επίδειξη σε ναό, όπου το ρομπότ απάντησε σε ερωτήσεις για προσωπικές σχέσεις και κοινωνικά ζητήματα, δίνοντας έμφαση στην εσωτερική ισορροπία και την αυτοπαρατήρηση. Η παρουσίασή του, που μεταδόθηκε από τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα NHK, ανέδειξε όχι μόνο τις τεχνικές δυνατότητες αλλά και τη συμβολική διάσταση του εγχειρήματος.
Η ιδέα των ρομποτικών ιερέων, όμως, όπως αναφέρει και το interestingengineering.com, δεν είναι εντελώς καινούργια. Το 2019, στον ιστορικό ναό Kodai-ji είχε παρουσιαστεί ο Mindar, ένα ρομπότ που εκφωνεί κηρύγματα και απαντά σε πνευματικές απορίες. Το Buddharoid, ωστόσο, αντιπροσωπεύει μια πιο ώριμη φάση, με πιο φυσική αλληλεπίδραση και μεγαλύτερη κατανόηση του διαλόγου.
Πίσω από την τεχνολογική καινοτομία βρίσκεται μια κοινωνική πραγματικότητα: η γήρανση του πληθυσμού και η εγκατάλειψη της υπαίθρου έχουν αφήσει πολλούς ναούς χωρίς νέους μοναχούς και επαρκείς πόρους. Τα ανθρωποειδή συστήματα προτείνονται ως ένας τρόπος να διατηρηθούν οι θρησκευτικές πρακτικές και η επαφή με τις κοινότητες, λειτουργώντας συμπληρωματικά -όχι απαραίτητα αντικαθιστώντας- τον ανθρώπινο ρόλο.