Τους κάνουν τα ψώνια από το σούπερ μάρκετ, πληρώνουν λογαριασμούς, συμμαζεύουν και καθαρίζουν το σπίτι, συνταγογραφούν φάρμακα, τους συνοδεύουν στους γιατρούς για τις απαραίτητες εξετάσεις, ενώ πηγαίνουν μέχρι τα ρούχα τους στον ράφτη. Στην ουσία «μπαίνουν» στον ρόλο του παιδιού που δεν έχουν ή των παιδιών που βρίσκονται μακριά και δεν μπορούν να προσφέρουν αυτές τις υπηρεσίες.
Πρόκειται για τους είκοσι εργαζόμενους του δήμου Θεσσαλονίκης που απασχολούνται στην υπηρεσία «Βοήθεια στο Σπίτι» και οι οποίοι για πάνω από δύο δεκαετίες έχουν εξυπηρετήσει χιλιάδες μοναχικούς και άτεκνους ηλικιωμένους στην πόλη. Σήμερα, φροντίζουν τακτικά 235 δημότες και δημότισσες, ενώ οι αιτήσεις για συμμετοχή στο πρόγραμμα ολοένα και αυξάνονται καθώς ο πληθυσμός γερνάει.
«Λειτουργούμε σαν τα παιδιά που δεν έχουν…», λέει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κοινωνική λειτουργός από το «Βοήθεια στο Σπίτι», Πετρούλα Παναγιωτίδου, η οποία εντάχθηκε στην υπηρεσία τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, ενώ διαθέτει δεκαετή εμπειρία. Χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη ενασχόληση «μεγάλο σχολείο» και σημειώνει πως ενώ στην αρχή οι ωφελούμενοι είναι επιφυλακτικοί απέναντί τους, σταδιακά και με το πέρασμα του χρόνου αναπτύσσεται μεταξύ τους μια σχέση οικειότητας και εμπιστοσύνης.
Η σχέση αποκτά πιο προσωπικά χαρακτηριστικά με τους ηλικιωμένους να επικοινωνούν τηλεφωνικά με τους φροντιστές τους άλλοτε για ευχές, να ρωτούν για τα νέα της ημέρας, ακόμη και για μία απλή «καλημέρα». «Μας αποκαλύπτουν βιώματα του παρελθόντος, μας μιλούν για τις σχέσεις με τα συγγενικά τους άτομα, εάν έχουν δεχτεί κάποια είδους κακομεταχείριση», συμπληρώνει η κ. Παναγιωτίδου.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μίας ηλικιωμένης γυναίκας από την Τούμπα, μοναχικό άτομο και άγαμη, που τα πόδια της ήταν σε πολύ κακή κατάσταση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να φοράει παπούτσια και να κυκλοφορεί μόνιμα με παντόφλες. Οι φροντιστές από το «Βοήθεια στο Σπίτι» του δήμου Θεσσαλονίκης ξεπέρασαν τα όρια του καθήκοντος και την πήγαν σε κέντρο ποδολογίας για να της περιποιηθούν τα άκρα, σε κομμωτήριο για τα μαλλιά καθώς είχε και θέμα ψωρίασης, ενώ της αγόρασαν καινούργια ρούχα, εσώρουχα και πιτζάμες. Και δεν έμειναν μόνο εκεί, ανέλαβαν σε συνεργασία με λογιστή τις οικονομικές της εκκρεμότητες προς τον ΕΝΦΙΑ.
«Οφείλουμε να παρέχουμε σε αυτούς τους ανθρώπους που είναι ηλικιωμένοι και μόνοι τους στην καθημερινότητα ανακουφιστική παρηγοριά, ενσυναίσθηση και συμπόνοια», καταλήγει η κ. Παναγιωτίδου.
Τα κριτήρια για ένταξη στο πρόγραμμα
«Έχουμε περιστατικά που τα εξυπηρετούμε για χρόνια και όταν κάτι τους συμβαίνει, οι συνάδελφοι στεναχωριούνται σαν να χάνουν δικό τους άνθρωπο. Οι συναισθηματικοί δεσμοί που αναπτύσσονται είναι ιδιαίτερα ισχυροί», συμπληρώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διοικητική υπάλληλος του «Βοήθεια στο Σπίτι», Μάγδα Πανώρια, που δέχεται τις τηλεφωνικές κλήσεις για την κάλυψη των αναγκών των ηλικιωμένων.
Η αρχική επαφή για ένταξη στην υπηρεσία γίνεται από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους ή από συγγενικά τους πρόσωπα, ακολουθεί η κατάθεση δικαιολογητικών και η αίτηση, ενώ για την ένταξή τους στο πρόγραμμα υπάρχουν οικονομικά αλλά και κοινωνικά κριτήρια: για παράδειγμα, ο ωφελούμενος να είναι άνω των 67 ετών ή αλλιώς να έχει πιστοποιημένη αναπηρία, να είναι μόνος, άτεκνος ή τα παιδιά του να βρίσκονται εκτός χώρας.
Αυτή τη στιγμή, στο «Βοήθεια στο Σπίτι» του δήμου Θεσσαλονίκης εργάζονται είκοσι άτομα, διοικητικοί υπάλληλοι, κοινωνικοί λειτουργοί, κοινωνικοί επιστήμονες, κοινωνιολόγος, νοσηλευτές και οικογενειακοί βοηθοί.
Ουσιαστικός πυλώνας κοινωνικής φροντίδας του Δ. Θεσσαλονίκης
«Η υπηρεσία “Βοήθεια στο Σπίτι” αποτελεί έναν από τους πιο ουσιαστικούς πυλώνες κοινωνικής φροντίδας του δήμου Θεσσαλονίκης. Στηρίζουμε καθημερινά ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρίες και συμπολίτες μας που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες εξασφαλίζοντας αξιοπρέπεια, ασφάλεια και ουσιαστική υποστήριξη στην καθημερινότητά τους», συμπληρώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο αντιδήμαρχος Μέριμνας για την Τρίτη Ηλικία, Κοινοτήτων και Δημοτικής Αποκέντρωσης του δήμου Θεσσαλονίκης, Παντελής Καζαντζίδης.
Προσθέτει, δε, ο κ. Καζαντζίδης αναφορικά με τη βοήθεια που παρέχεται πως στον δήμο Θεσσαλονίκης «ενισχύουμε τις κοινωνικές δομές, στηρίζουμε τους ευάλωτους συμπολίτες μας και επενδύουμε σε υπηρεσίες που διασφαλίζουν αξιοπρέπεια, φροντίδα και ποιότητα ζωής»