Εθνική Πινακοθήκη: Ανοιχτά τις Τετάρτες μέχρι τις 22:00 -Νέες εκθέσεις, οι ημέρες των ξεναγήσεων

Ο Μάρτιος στην Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου φέρνει νέες εκθέσεις, μουσικές συναντήσεις και πολύπλευρες δράσεις για το κοινό.

Mάλιστα τον Μάρτιο κάθε Τετάρτη η Εθνική Πινακοθήκη θα είναι ανοιχτή μέχρι τις 22:00.

Μάρτιος στην Εθνική Πινακοθήκη

Στο Παράρτημα Ναυπλίου εγκαινιάζεται η έκθεση της Ελένης Παυλοπούλου με τίτλο Ζωηφόρος. Τα έργα της έκθεσης συνομιλούν με έργα της μόνιμης συλλογής του Παραρτήματος, με στόχο τη διερεύνηση νέων τρόπων θέασης, την αναζήτηση πολλαπλών σημασιών και την επανερμηνεία του παρελθόντος μέσα από το πρίσμα του παρόντος.

Παράλληλα συνεχίζεται η έκθεση Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική στο ΙΣΕΤ, όπως και οι παραστάσεις του θεατρικού έργου του Κωνσταντίνου Χατζή Μήδεια Έξοδος ΙΙΙ, όπου ο Ευριπίδης «συνομιλεί» με τον Γιαννούλη Χαλεπά στον υποβλητικό χώρο της Εθνικής Γλυπτοθήκης. Επιπλέον, στο Κεντρικό Κτήριο της Εθνικής Πινακοθήκης, θα πραγματοποιηθεί η τρίτη μουσική συνάντηση με τους Athens Classical Players με τίτλο Εαρινή Συμφωνία – 19ος αιώνας.

Τέλος, όπως κάθε μήνα, έτσι και τον Μάρτιο, πραγματοποιούνται στην Εθνική Πινακοθήκη εκπαιδευτικά εργαστήρια και ξεναγήσεις.

Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο

Εκπαιδευτικά προγράμματα

Η καπετάνισσα Μπουμπουλίνα συναντά τα κύματα της Έλλης

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

Το βιωματικό εκπαιδευτικό εργαστήριο είναι εμπνευσμένο από τη μορφή της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας, καπετάνισσας της Ελληνικής Επανάστασης, και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της εικαστικού Έλλης Διβάνη. Μέσα από το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να διερευνήσουν τους συμβολισμούς της θάλασσας και των ηρωικών μορφών του ’21. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με εικαστικό εργαστήριο, όπου τα παιδιά δημιουργούν τα δικά τους έργα, μετατρέποντας τις γνώσεις που απέκτησαν σε προσωπικό βίωμα και δημιουργία.

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ

Ημερομηνία: 15/3/2026

Ώρα: 12:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο

Διάρκεια: 90 λεπτά

Όριο συμμετεχόντων: 30 άτομα Παιδιά ηλικίας: 6 – 8 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία ενός ενήλικα για κάθε παιδί) Κόστος Προγράμματος για τους ενήλικες συνοδούς: 8 ευρώ

Το κόστος συμμετοχής στα προγράμματα της ΕΠΜΑΣ για τα παιδιά είναι δωρεάν

Η επανάσταση των χρωμάτων

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

Στο πρόγραμμα της Εθνικής Πινακοθήκης Η Επανάσταση των Χρωμάτων, οι ήρωες και οι ηρωίδες του 1821 ζωντανεύουν στο χαρτί μέσα από τα μάτια των παιδιών. Με αφορμή τα έργα της ιστορικής συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης και το παιδικό βιβλίο Τα Κραγιόνια και το Βιβλίο των Χρωμάτων των Drew Daywalt και Oliver Jeffers, θα επιχειρηθεί μια προσέγγιση της επαναστατικής εικονογραφίας. Τα παιδιά που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα θα κληθούν να δημιουργήσουν τα δικά τους έργα και να αποδώσουν τους ήρωες και τις ηρωίδες του ’21, επιστρατεύοντας τη φαντασία τους.

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Χριστίνα Μπότσου και Φρύνη Καρζή, μουσειοπαιδαγωγοί της ΕΠΜΑΣ

Ημερομηνία: 22/3/2026

Ώρα: 12:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο

Διάρκεια: 90 λεπτά

Όριο συμμετεχόντων: 30 άτομα

Παιδιά ηλικίας: 3 – 5 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία ενός ενήλικα για κάθε παιδί) Κόστος Προγράμματος για τους ενήλικες συνοδούς: 8 ευρω

Το κόστος συμμετοχής στα προγράμματα της ΕΠΜΑΣ για τα παιδιά είναι δωρεάν

Κρατήσεις εδώ

Ξεναγήσεις στην Εθνικη Πινακοθήκη

Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης

Ξενάγηση στην έκθεση της Νατάσας Μπιζά, Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης με την επιμελήτρια της έκθεσης, Ελπινίκη Μεϊντάνη και την καλλιτέχνιδα.

Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης θα παρουσιαστεί η έκθεση Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης, η οποία περιλαμβάνει μια σειρά νέων έργων εικαστικής αφήγησης της Νατάσας Μπιζά. Τα έργα αντλούν υλικό από το αρχείο του μουσείου και φωτίζουν λιγότερο γνωστές ή αθέατες πτυχές της ιστορίας και των συλλογών του.

Ημερομηνία: Τετάρτη 11 Μαρτίου, Ώρα 19:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο

Είσοδος Ελεύθερη

Francisco Goya, Los Caprichos – Μόνιμη Συλλογή

Η σειρά των 80 χαρακτικών με τίτλο Los Caprichos, η οποία ανήκει στις μόνιμες συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης, αγοράστηκε μαζί με τις υπόλοιπες χαρακτικές σειρές του Francisco Goya το 1961 από τον τότε διευθυντή Μαρίνο Καλλιγά και είναι η πρώτη ̶ η μία από τις δύο (μαζί με τις Ταυρομαχίες) ̶ που εκτέθηκαν όσο ο καλλιτέχνης ήταν εν ζωή.

Η σειρά Los Caprichos, που ο Francisco Goya δημοσιεύει στις αρχές του 1799, αποτελεί ένα έργο-ορόσημο στην καλλιτεχνική του εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά ο επίσημος ζωγράφος της Ισπανικής Αυλής αφήνεται να εκφράσει τον επαναστατικό χαρακτήρα μιας τέχνης ώριμης και απελευθερωμένης από τις δεσμεύσεις των δημόσιων παραγγελιών.

Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ταβαντζή, Ιστορικός Τέχνης, Επιμελήτρια Χαρακτικής της ΕΠΜΑΣ

Ξενάγηση από την επιμελήτρια της έκθεσης: Σάββατα 7 και 21 Μαρτίου στις 16:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ

Σημείο συνάντησης: Είσοδος της έκθεσης (όροφος -2)

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα

Διάρκεια: Ιανουάριος 2025 – Απρίλιος 2026

Θεματική Ξενάγηση – Η Ιστορική Ζωγραφική μέσα από τις μόνιμες συλλογές του μουσείου

Στη θεματική αυτή ξενάγηση θα επισκεφθούμε επιλεγμένα έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών που ανήκουν στην ιστορική ζωγραφική. Θα εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι δημιουργοί, από τα μέσα έως τα τέλη του 19ου αιώνα, απέδωσαν μορφές ηρώων, καθώς και μυθικών ή βιβλικών προσώπων, αναδεικνύοντας τα αισθητικά ρεύματα, τις ιδεολογικές αναζητήσεις και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής.

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Μαρίνα Τομαζάνη Ιστορικός τέχνης & Επιμελήτρια ΕΠΜΑΣ

Ημερομηνία: 7 & 14 Μαρτίου

Ώρα: 12:00

Χώρος: Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο

Διάρκεια: 60 λεπτά Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 25 άτομα

Κόστος: Εισιτήριο εισόδου

Χάρτινες Εικόνες – Οι Απαρχές της Ελληνικής Χαρακτικής

Η έκθεση με τίτλο Χάρτινες Εικόνες – Οι Απαρχές της Ελληνικής Χαρακτικής* παρουσιάζει τα θρησκευτικά χαρακτικά της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης, μια λιγότερο γνωστή μορφή τέχνης η οποία επί δυόμισι περίπου αιώνες (μέσα 17ου-τέλος 19ου αι.) γνώρισε τεράστια διάδοση, από τα τουρκοκρατούμενα εδάφη ως τις εσχατιές της Ορθόδοξης Ελληνικής διασποράς.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει μια σειρά από αγιορείτικα χαρακτικά του 18ου και του 19ου αι.: πανοραμικές απόψεις μοναστικών κέντρων όπως το Όρος Σινά ή το Άγιον Όρος, αναπαραστάσεις μοναστηριών, μορφές Αγίων ή σκηνές από τα πάθη του Χριστού, οι απεικονίσεις αυτές είναι συχνά επιζωγραφισμένες ή συνοδεύονται από τις αντίστοιχες χάλκινες μήτρες. Στη δεύτερη, ένα Προσκυνητάριον των Αγίων Τόπων (έκδοση: Βιέννη 1807), βιβλίο με περιγραφικό κείμενο και πρωτότυπα χαρακτικά έργα που αναπαριστούν μνημεία της Ιερουσαλήμ και σκηνές από τη ζωή και τα Πάθη του Χριστού, πλαισιώνεται από μια επιλογή από αντίστοιχα χαρακτικά έργα σε ελεύθερα φύλλα που ανήκουν στις συλλογές του μουσείου.

Με την έκθεση αυτή, η οποία παρουσιάζεται στην είσοδο του πρώτου ορόφου, η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει μια σειρά παρουσιάσεων που στοχεύουν στη γνωριμία του κοινού με τη χαρακτική τέχνη, όπως αυτή εξελίχθηκε στον ελληνικό χώρο.

*Ο όρος «Χάρτινες Εικόνες» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από την Ντόρη Παπαστράτου ως τίτλος του θεμελιώδους σημασίας δίτομου έργου της (1986), με το οποίο ανέδειξε αυτό το είδος της τέχνης.

Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ταβαντζή

Ξεναγήσεις από την επιμελήτρια της έκθεσης:

Τετάρτες 4 και 11 Μαρτίου στις 18:00

Κυριακές 8 και 22 Μαρτίου στις 16:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ, Σημείο συνάντησης: Στην είσοδο του πρώτου ορόφου

Κρατήσεις: https://bit.ly/4cN5jPl

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 25 άτομα

Διάρκεια έκθεσης: 25 Ιουνίου 2025 – 28 Δεκεμβρίου 2026

Μουσική Εκδήλωση

Ζωγράφοι και Συνθέτες στον ίδιο χρόνο: Εαρινή Συμφωνία – 19ος αιώνας

Athens Classical Players

Στο πλαίσιο του μουσικού προγράμματος Ζωγράφοι και Συνθέτες στον ίδιο χρόνο η Εθνική Πινακοθήκη φιλοξενεί στις 18 Μαρτίου την τρίτη συναυλία με τίτλο Εαρινή Συμφωνία – 19ος αιώνας.

Αριστουργήματα της κλασικής δυτικής μουσικής συνομιλούν με σύγχρονά τους έργα από τη μόνιμη συλλογή του Μουσείου, σε μια σειρά από συναυλίες μικρής διάρκειας με τους Athens Classical Players. Μέσα από αυτή τη συνάντηση, αναδεικνύεται ο ιδιαίτερος αισθητικός απόηχος και τα καλλιτεχνικά ρεύματα κάθε αιώνα, τόσο στη Ζωγραφική όσο και στη Μουσική.

Τόσο τα μουσικά έργα όσο και τα έργα ζωγραφικής παρουσιάζονται μαζί, ώστε το κοινό να μπορεί να κατανοήσει καλύτερα τις κοινές ιδέες, τα αισθητικά στοιχεία και τις καλλιτεχνικές τάσεις της εποχής. Τα κυρίαρχα εργαλεία της δράσης είναι: οι κοινές τεχνικές σύνθεσης και φόρμας, η χρήση των χρωμάτων (ζωγραφική) και των χρωματισμών (μουσική) και οι μορφολογικές και υφολογικές εξελίξεις των καλλιτεχνικών μέσων.

Την καλλιτεχνική επιμέλεια του προγράμματος έχει η Ίρις Λουκά. Τα μουσικά έργα που επιλέχθηκαν αποτελούν σημαντικά παραδείγματα της εποχής τους και συνδέονται θεματικά με τα έργα της μόνιμης συλλογής που παρουσιάζονται. Η εκδήλωση είναι σχεδιασμένη ώστε να είναι προσβάσιμη και σε άτομα με κινητική αναπηρία/ χειριστές αναπηρικού αμαξιδίου και σε ανθρώπους με αναπηρία όρασης. Ο χώρος του κεντρικού κτηρίου της Εθνικής Πινακοθήκης είναι διαμορφωμένος ώστε να εξυπηρετεί και άτομα με κινητική αναπηρία/ χειριστές αναπηρικού αμαξιδίου, από την είσοδο, την αίθουσα της συναυλίας έως και τις αίθουσες των εκθέσεων, διασφαλίζοντας την άνετη και ασφαλή συμμετοχή τους.

Για άτομα με αναπηρία όρασης πρόκειται να πραγματοποιηθεί:

οργανωμένη απτική ξενάγηση, πριν από την έναρξη της συναυλίας

ακουστικές περιγραφές των δύο έργων ζωγραφικής

Όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στην απτική ξενάγηση, παρακαλούνται να δηλώσουν συμμετοχή έγκαιρα μέσω της σχετικής φόρμας Google (Google Form) έως τη Δευτέρα 16 Μαρτίου, ώστε να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εμπειρία για όλους:

https://docs.google.com/forms/d/105h01-0IdJlvqNzxYeyv2dRQrAgMa4lEalSuO4gEsdg/viewform?edit_requested=true

3η Συναυλία

Εαρινή Συμφωνία – 19ος αιώνας

18 Μαρτίου 2026, ώρα 19:30

Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Κεντρικό Κτήριο

Η συναυλία είναι δωρεάν.

Δεν απαιτείται κράτηση θέσης.

Απαιτείται εισιτήριο εισόδου για τη Μόνιμη Έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης.

Ζωγραφικά έργα:

Νικόλαος Γύζης (1842-1901) Εαρινή Συμφωνία

I. Aivasowski (1817-1900) Άνθρωποι στα βράχια

Μουσικά έργα:

Ludwig V. Beethoven (1770-1827) – πρώτο μέρος

String trio in C minor (9′)

Βιολί : Ίρις Λουκά

Βιόλα: Τάνια Χαριτοπούλου

Τσέλο: Νόρα Καρακουσόγλου

Frans Schubert (1797-1827)

String Quartet Death and the Maiden 1st mvt (15′)

Βιολιά : Γιώργος Μάνδυλας, Χριστόφορος Καραθανάσης

Βιόλα: Αντίλοχος Τρανός

Τσέλο: Αστέριος Πούφτης

Johannes Brahms (1833-1897)

Clarinet Quintet 1st mvt (9’)

Κλαρινέτο: Σπύρος Μουρίκης

Βιολιά: Ιωάννα Γαϊτάνη, Ίρις Λουκά

Βιόλα: Τάνια Χαριτοπούλου

Τσέλο: Αστέριος Πούφτης

Piotr I. Tchaikovsky (1840-1893)

Souvenir de Florence for string sextet

1st mvt (10′)

Βιολιά : Μαρία Ραζάκοβα, Ίρις Λουκά

Βιόλες: Αντίλοχος Τρανός, Πέτρος Βλάσσης

Τσέλα: Αστέριος Πούφτης, Νόρα Καρακουσόγλου

Εθνική Γλυπτοθήκη

Ξενάγηση στη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Γλυπτοθήκης

Την Τετάρτη, 18 Μαρτίου στις 18.00, η επιμελήτρια της συλλογής Νεοελληνικής και Ευρωπαϊκής Γλυπτικής, Τώνια Γιαννουδάκη, θα ξεναγήσει το κοινό στη μόνιμη έκθεση, στην Εθνική Γλυπτοθήκη.

Στην Εθνική Γλυπτοθήκη παρουσιάζεται η έκθεση της μόνιμης συλλογής Νεοελληνικής Γλυπτικής, που αποτυπώνει την αρχή και την εξέλιξή της από τον 19ο έως τις αρχές του 21ου αιώνα.

Η Εθνική Γλυπτοθήκη είναι ανοιχτή για το κοινό και τα σχολεία καθημερινά (εκτός Τρίτης) από τις 9.00 έως τις 16.00, ενώ δύο φορές την εβδομάδα υπάρχει η δυνατότητα ξενάγησης για σχολεία.

Το κοινό μπορεί, επίσης, να γνωρίσει τη μόνιμη έκθεση μέσα από τις ξεναγήσεις με την επιμελήτρια της συλλογής, Τώνια Γιαννουδάκη.

Δεν είναι απαραίτητη η κράτηση θέσεων. Η ξενάγηση είναι δωρεάν, απαιτείται όμως η έκδοση εισιτηρίου για την είσοδό σας στην Εθνική Γλυπτοθήκη.

Μήδεια Έξοδος ΙΙΙ / Κωνσταντίνος Χατζής

Ο Ευριπίδης «συνομιλεί» με τον Γιαννούλη Χαλεπά στην Εθνική Γλυπτοθήκη.

Ακολουθώντας τη Μήδεια μέσα από τον αυτούσιο λόγο των κειμένων του Ευριπίδη, η παράσταση εστιάζει στην πορεία της ως σύμβολο «ξεριζωμού». Μια γυναίκα πρόσφυγας, ξεριζωμένη από την πατρίδα της, την Κολχίδα, φτάνει σε μια δεύτερη πατρίδα την Κόρινθο – χωρίς πολιτικά δικαιώματα – διπλά εξόριστη, από τον τόπο και το γένος της, βιώνει τον κοινωνικό αποκλεισμό ως «ξένη» και την εξορία της ψυχής, προδομένη από τον θεό έρωτα/δαίμονα στο πρόσωπο του Ιάσονα.

Τρεις ερμηνευτές αφηγούνται την ιστορία της Μήδειας ενσωματώνοντας στο κείμενο θραύσματα λέξεων από τη Μήδεια και την Ιοκάστη του Γιάννη Κοντραφούρη.

Η παράσταση εξελίσσεται στην Εθνική Γλυπτοθήκη και «συνομιλεί» με το ομώνυμο έργο ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες Γλύπτες, του Γιαννούλη Χαλεπά, Μήδεια ΙΙΙ (Γύψος, 72 × 44 × 26 εκ.), μέσα από τις φωτιστικές «παρουσίες» και τις ιδιαίτερες αντανακλάσεις της γυάλινης προθήκης, προσφέροντας εντυπωσιακές, διαφορετικές οπτικές θέασης, σε κάθε θεατή.

Η παράσταση Μήδεια Έξοδος ΙΙΙ, αναδεικνύει την φιλοσοφική διάσταση του ξεριζωμού, τον αέναο εκτοπισμό γυναικείων πληθυσμών, τη γυναικεία οντότητα, τη σύγκρουση με την ταυτότητα «ξένη», τις δύσκολες συνθήκες ενσωμάτωσης στις «νέες πατρίδες» και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Χώρος: Εθνική Γλυπτοθήκη, Άλσος Στρατού, Γουδή

Ημερομηνίες: 25 Φεβρουαρίου έως 15 Μαρτίου, Τετάρτη έως Κυριακή

Ώρα έναρξης: 19:30

Διάρκεια: 70’

Είσοδος:15€

ΙΣΕΤ

Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική

Η έκθεση Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική χαρτογραφεί σημαντικούς σταθμούς του εικαστικού έργου της Ειρήνης Απέργη (1921-1994), από τους πρώτους πειραματισμούς της στη γεωμετρική αφαίρεση, που χαρακτηρίζουν την περίοδο της «επιστροφής» της στη ζωγραφική, έως τις πληθωρικές επιτοίχιες συνθέσεις, στις οποίες εγκαταλείπει τη σύμβαση του τελάρου. Όλα τα έργα της έκθεσης προέρχονται από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, στην οποία περιήλθαν μέσω αγορών – ήδη από την πρώτη ατομική έκθεση της Απέργη το 1979 –, μέσω του κληροδοτήματος της Μαρίας Δημητριάδη, στην γκαλερί της οποίας πραγματοποιήθηκαν τέσσερις ατομικές εκθέσεις της Απέργη, καθώς και έπειτα από την πρόσφατη δωρεά του γιου της, Γιώργου Απέργη.

Πριν «επιστρέψει», στα μέσα της δεκαετίας του 1970, στη ζωγραφική, η Απέργη, έπειτα από τις σπουδές της στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (1939-1948), εργάστηκε για περίπου 25 χρόνια στον σχεδιασμό επίπλου και τη διακόσμηση ως ελεύθερη επαγγελματίας. Στην έκθεση παρουσιάζονται, για πρώτη φορά, σχέδια επίπλων και έγχρωμες υδατογραφίες με προτάσεις επίπλωσης και διαρρύθμισης εσωτερικών χώρων, τα οποία αναδεικνύουν αυτή την παραγνωρισμένη έως σήμερα όψη της επαγγελματικής της διαδρομής. Τα τεκμήρια αυτά από το αρχείο της Απέργη, τα οποία –όπως και το σύνολο του αρχείου της– διασώθηκαν χάρη στη σχολαστική «αρχειακή φροντίδα» της φίλης της, εικαστικού Διοχάντης, φωτίζουν με μοναδικό τρόπο την κοινωνική ιστορία του επίπλου και τους μετασχηματισμούς του εσωτερικού οικιακού χώρου στην ελληνική μεταπολεμική συνθήκη της ραγδαίας αστικοποίησης, της εντατικής ανοικοδόμησης και του «εκσυγχρονισμού».

Το 2019, το αρχείο της Ειρήνης Απέργη καθώς και αυτό του συζύγου της, γλύπτη Αχιλλέα Απέργη (1909-1986), παραχωρήθηκαν στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης.

Συντελεστές έκθεσης

Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Συραγώ Τσιάρα, Γενική Διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ

Υπεύθυνη παραρτήματος ΙΣΕΤ: Νατάσα Τσαροπούλου

Επιμέλεια έκθεσης: Ευγενία Αλεξάκη, Ιστορικός Τέχνης

Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός έκθεσης: Ειρήνη – Δάφνη Σάπκα

Συντονισμός έκθεσης: Ειρήνη – Δάφνη Σάπκα, Νατάσα Τσαροπούλου

Διάρκεια: 19 Φεβρουαρίου – 15 Μαΐου 2026

Ωράριο λειτουργίας της έκθεσης: Δευτέρα – Παρασκευή, 10:00 – 18:00

Χώρος: Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, Βαλαωρίτου 9Α, Αθήνα

Ξεναγήσεις – Συζητήσεις με προσκεκλημένους ομιλητές

Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική διοργανώνονται τον Μάρτιο μια σειρά από θεματικές ξεναγήσεις – συζητήσεις. H επιμελήτρια της έκθεσης Ευγενία Αλεξάκη παρουσιάζει και σχολιάζει, σε διάλογο με προσκεκλημένους ομιλητές, τη διαδρομή της Ειρήνης Απέργη στον σχεδιασμό επίπλων και στην εσωτερική διακόσμηση, το εικαστικό της έργο καθώς και τους όρους συγκρότησης του αρχείου της.

Οι ξεναγήσεις είναι δωρεάν με κράτηση θέσης στο: 210-3616165

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων ανά ξενάγηση: 30

Οι ξεναγήσεις πραγματοποιούνται στο χώρο του ΙΣΕΤ – Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης

«Επιστροφή» στη ζωγραφική: Το εικαστικό έργο της Ειρήνης Απέργη και η παρουσία της στην εγχώρια και τη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή

Μέσα από έργα της Ειρήνης Απέργη, τα οποία προέρχονται από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, καθώς και τεκμήρια από το αρχείο της, η έκθεση χαρτογραφεί σημαντικούς σταθμούς της εικαστικής έρευνας της καλλιτέχνιδας. Κατά την πρώτη φάση της «επιστροφής» της στη ζωγραφική – έπειτα από πολυετή εργασία στο έπιπλο και τη διακόσμηση – η Απέργη στρέφεται στη γεωμετρική αφαίρεση, εξετάζοντας τρόπους απόδοσης και ενεργοποίησης του «χώρου» στη ζωγραφική επιφάνεια, τον οποίο έκτοτε θα αναγάγει σε κεντρικό εννοιολογικό άξονα της δουλειάς της. Από τα πρώιμα ζωγραφικά έργα, τους πειραματισμούς της, αργότερα, σε εγκαταστάσεις έως τις πληθωρικές επιτοίχιες συνθέσεις της, η Απέργη καταθέτει σε σύντομο διάστημα ένα συνεκτικό αλλά, ταυτόχρονα, πολυσχιδές έργο. Η Ευγενία Αλεξάκη και ο Δημήτρης Αληθεινός ξεναγούν το κοινό στα έργα της έκθεσης, σχολιάζουν το ιστορικό και καλλιτεχνικό περιβάλλον εντός του οποίου παρήχθησαν και συζητούν για τη δυναμική παρουσία της Απέργη σε εκθέσεις στην Ελλάδα και διεθνώς.

Σε διάλογο με τον εικαστικό Δημήτρη Αληθεινό

Ημερομηνία: Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, Ώρα: 16:00-17:30

Το αρχείο της Ειρήνης Απέργη: «Αρχειακές συνδέσεις και αρχειακή φροντίδα»

Στο αρχείο της Ειρήνης Απέργη, το οποίο φυλάσσεται στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης (Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης), περιλαμβάνονται φωτογραφίες, αρνητικά φιλμ, χειρόγραφα σημειώματα, διοικητικά έγγραφα, προσκλήσεις και υλικό εκθέσεων, αλληλογραφία, σχέδια επίπλων και διακόσμησης, αποκόμματα Τύπου, μακέτες έργων και εκθέσεων, κ.ά. Τα τεκμήρια αυτά εντοπίστηκαν αταξινόμητα στο σπίτι της Ειρήνης και του συζύγου της, γλύπτη Αχιλλέα Απέργη. Σύμφωνα με την επιθυμία του γιου τους Γιώργου, τη συγκέντρωση, οργάνωση, διαφύλαξη και διαχείριση τόσο του υλικού που κατέλιπε η Ειρήνη όσο και εκείνου του Αχιλλέα ανέλαβε η φίλη του ζεύγους, εικαστικός Διοχάντη. Η Ευγενία Αλεξάκη ξεναγεί το κοινό στην έκθεση, εστιάζοντας στην έννοια της «αρχειακής φροντίδας» και συζητά με τη Διοχάντη για τον τρόπο ταξινόμησης του αρχείου της Απέργη καθώς και για τις οπτικές που αυτό προσφέρει σχετικά με τις καλλιτεχνικές της πρακτικές, αλλά και τους αθέατους, συχνά, όρους βιοπορισμού των καλλιτεχνών.

Σε διάλογο με την εικαστικό Διοχάντη

Ημερομηνία: Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026, Ώρα: 16:00-17:30

Η σχεδιάστρια Ειρήνη Απέργη: Αστική επίπλωση και εσωτερικοί χώροι 1950-1975

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 έως περίπου το 1975, η Ειρήνη Απέργη εργάστηκε στον σχεδιασμό επίπλων και στην εσωτερική διακόσμηση. Τα σχέδια επίπλων και οι προτάσεις της για τη διαρρύθμιση και διακόσμηση εσωτερικών χώρων κατοικιών φωτίζουν με μοναδικό τρόπο τις κοινωνικοπολιτικές και τις έμφυλες διαστάσεις που συνδέονται με το έπιπλο και τον οικιακό χώρο σε μια περίοδο ραγδαίας αστικοποίησης, εντατικής ανοικοδόμησης και «εκσυγχρονισμού». Η Ευγενία Αλεξάκη ξεναγεί το κοινό στην έκθεση, εστιάζοντας σε αυτήν την παραγνωρισμένη έως σήμερα όψη της επαγγελματικής διαδρομής της Απέργη. Σε διάλογο με τον Δημήτρη Μαρνέλλο, σχολιάζεται το ιστορικό, κοινωνικό, οικονομικό και ευρύτερα πολιτισμικό περιβάλλον εντός του οποίου διαμορφώθηκαν νέα πρότυπα και σχεδιαστικές αντιλήψεις για την επίπλωση και τη διαρρύθμιση εσωτερικών χώρων – από κατοικίες έως ξενοδοχεία, καταστήματα και δημόσια κτήρια – στη μεταπολεμική Ελλάδα.

Σε διάλογο με τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Μαρνέλλο, Τμήμα Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

Ημερομηνία: Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026, Ώρα: 16:00-17:30

Παράρτημα ΕΠΜΑΣ – Ναύπλιο

Νέα έκθεση ΕΛΕΝΗ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ Ζωηφόρος

Στο Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης ̶ Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, διοργανώνεται έκθεση αφιερωμένη στο ζωγραφικό έργο της Ελένης Παυλοπούλου με τίτλο Ζωηφόρος.

Η έκθεση περιλαμβάνει είκοσι ένα έργα τέχνης, τα οποία συνομιλούν με τα έργα ιστορικής ζωγραφικής της μόνιμης συλλογής του Παραρτήματος Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης ̶ Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου. Στόχος της έκθεσης δεν είναι η αναπαράσταση της οπτικής πραγματικότητας αλλά η διερεύνηση νέων τρόπων θέασης, η αναζήτηση πολλαπλών σημασιών και η επανερμηνεία του παρελθόντος μέσα από το πρίσμα του παρόντος. Οι έννοιες της ελευθερίας και της διεκδίκησής της, όπως και οι αναφορές στα στοιχεία και τη διατήρηση του φυσικού μας περιβάλλοντος συνιστούν βασικούς άξονες του προσωπικού εικαστικού λεξιλογίου της ζωγράφου.

Το εικαστικό σύμπαν της Ελένης Παυλοπούλου περιλαμβάνει συμβολικούς τόπους: Παρθενώνας, Αθήνα, Αρκαδία, πρόσωπα: Γεώργιος Γεμιστός-Πλήθων, Μανουήλ Χρυσολωράς, Βολταίρος, Ρήγας Φεραίος, Ήρωες του 1821, Ιωάννης Καποδίστριας και σύμβολα όπως: πτηνά, φυτά, άλογα και θραύσματα αρχαίων γλυπτών. Με τη χρήση αυτών των αρχέτυπων η ζωγράφος στέκεται ανάμεσά τους σε μια αέναη ανταπόκριση, συμπυκνώνοντάς τα αρμονικά στον περιορισμένο χώρο του έργου τέχνης και μεταμορφώνοντας κοινωνικοπολιτικά και ιστορικά γεγονότα σε ισχυρές ποιητικές αλληγορίες.

Η επέτειος των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την Ελένη Παυλοπούλου, η οποία απέδωσε με φασματικό, υπαινικτικό τρόπο τα πορτρέτα των αγωνιστών. Μέσα από αυτή τη μεταγραφή, ανέδειξε την επίμονη παρουσία του παρελθόντος στο παρόν και το μέλλον, επισημαίνοντας ότι η Επανάσταση εξακολουθεί να παραμένει ζωντανή μέσα στις ρωγμές του χρόνου. Με πηγή έμπνευσης τις προσωπογραφίες, κατά κύριο λόγο, του Βαυαρού ζωγράφου Καρλ Κρατσάιζεν (1794 – 1878), επανερμηνεύει τα πρόσωπα των ηρώων ως σημάνσεις συλλογικής μνήμης, υπερακοντίζοντας τα δεσμά της ύλης και ενεργοποιώντας το συναίσθημα του θεατή για την ολοκλήρωση της εικόνας τους.

Το σύνολο των έργων της παρούσας έκθεσης καταδεικνύει πως η Ελένη Παυλοπούλου μεταπλάθει το παρελθόν σ’ ένα νέο σύμπαν δυναμικών γραμμών και ονειρικής διάχυσης του χρωματικού φάσματος, επαναφέροντας την εικόνα της χαμένης ενότητας με τη φύση. Με τα έργα της προσεγγίζει διαχρονικά θέματα και προσκαλεί τους θεατές σ’ έναν διάλογο, υπογραμμίζοντας τη σχέση της ζωγραφικής τέχνης με τη μνήμη, καθώς η ζωγραφική πράξη διατηρεί ζωντανά τα ίχνη των μορφών του παρελθόντος.

Εγκαίνια: Σάββατο 28 Μαρτίου, ώρα: 20:00

Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης ̶ Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου / Σιδηράς Μεραρχίας 23, Ναύπλιο

Γενική Διεύθυνση: Συραγώ Τσιάρα

Επιμέλεια έκθεσης: Λαμπρινή Καρακούρτη-Ορφανοπούλου

Συντονισμός Παραγωγής: Ειρήνη-Δάφνη Σάπκα

Οπτική Ταυτότητα: Α4 DESIGN

Διάρκεια: 28 Μαρτίου 2026 -17 Ιανουαρίου 2027

Εκπαιδευτικά προγράμματα – Εργαστήρια

Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης

Δυο βλέμματα, μια Ιστορία – Βιωματικό εργαστήριο για οικογένειες με παιδιά

Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης προσκαλεί οικογένειες με παιδιά 6–8 ετών σε ένα βιωματικό εργαστήριο με τίτλο Δυο βλέμματα, μια ιστορία, αφιερωμένο στη δύναμη της παρατήρησης και της κοινής αφήγησης μέσα από τα πορτραίτα της συλλογής.

Στο εργαστήριο, διάρκειας δύο ωρών, ένα παιδί και ο συνοδός του θα έχουν την ευκαιρία να προσεγγίσουν μαζί τα έργα της Πινακοθήκης, να παρατηρήσουν τα βλέμματα των μορφών και να ανακαλύψουν πώς από μια εικόνα μπορούν να γεννηθούν συναισθήματα, σκέψεις και ιστορίες. Το πρόγραμμα ενθαρρύνει τη συνεργασία, τη φαντασία και την ενσυναίσθηση, δημιουργώντας έναν κοινό χώρο επικοινωνίας και δημιουργικής σύνδεσης ανάμεσα στα παιδιά και στους ενήλικες.

Μέσα από μια παιγνιώδη και βιωματική εμπειρία, οι συμμετέχοντες καλούνται να δουν την τέχνη όχι ως κάτι απόμακρο, αλλά ως αφορμή για κοινό χρόνο, διάλογο και συναισθηματικό μοίρασμα. Φεύγοντας, θα έχουν βιώσει έναν διαφορετικό τρόπο επίσκεψης στο μουσείο, βασισμένο στη συνεργασία και τη χαρά της κοινής ανακάλυψης.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε οικογένειες (ένας συνοδός και ένα παιδί ηλικίας 6–8 ετών).

Σχεδιασμός και Υλοποίηση Προγράμματος:

Άλκηστις Βασιλάκου, Θεατροπαιδαγωγός – ΜΑ Drama & Theatre Education

Μόνικα Διαμαντή, Ιστορικός Τέχνης – Μουσειολόγος

Ημερομηνία: Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Ώρα: 11:00 – 13:00

Χώρος: Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης – Παράρτημα Εθνικής Πινακοθήκης

Δηλώσεις συμμετοχής: απαραίτητη η κράτηση θέσης στο τηλ 27310 81822

• Περιορισμένος αριθμός θέσεων, θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας
  
  Οι συμμετέχοντες καλούνται να φορέσουν άνετα ρούχα και να φέρουν μαζί τους μία προσωπική φωτογραφία (πρόσωπο ή πορτραίτο).

Το βλέμμα που αφηγείται – Βιωματικό εργαστήριο για ενήλικες

Τι ιστορίες μπορεί να κρύβονται πίσω από ένα βλέμμα; Τι κοινό μπορεί να έχει το δικό σου βλέμμα ή το βλέμμα ενός περαστικού με αυτό μιας προσωπογραφίας του 19ου αιώνα;

Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης προσκαλεί το κοινό σε ένα πρωτότυπο βιωματικό εργαστήριο για ενήλικες με τίτλο «Το βλέμμα που αφηγείται». Στο πρόγραμμα, διάρκειας τριών ωρών, οι συμμετέχοντες θα ανακαλύψουν πώς το βλέμμα – το δικό τους αλλά και του άλλου – μπορεί να αφηγηθεί συναισθήματα, μνήμες και ιστορίες, οδηγώντας σε μια πιο προσωπική και ουσιαστική σχέση με τα έργα της Πινακοθήκης.

Μέσα από απλές ασκήσεις παρατήρησης και γραφής, το εργαστήριο θα προσφέρει την ευκαιρία στους συμμετέχοντες να δουν τα εκθέματα με μια νέα, πιο εσωτερική ματιά. Φεύγοντας θα έχουν συνδεθεί με την τέχνη με τρόπο βιωματικό και περισσότερο προσωπικό.

Για τις ανάγκες του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες καλούνται να φορέσουν άνετα ρούχα και να φέρουν μαζί τους μία προσωπική φωτογραφία (πρόσωπο ή πορτραίτο).

Σχεδιασμός και υλοποίηση Εργαστηρίου:

• Άλκηστις Βασιλάκου, Θεατροπαιδαγωγός – ΜΑ Drama & Theatre Education
• Μόνικα Διαμαντή, Ιστορικός Τέχνης – Μουσειολόγος
  
  Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε όλους τους ενήλικες που αγαπούν την τέχνη, την παρατήρηση και την ανακάλυψη ιστοριών.
  
  Ημερομηνία: Κυριακή 8 Μαρτίου 2026
  
  Ώρα: 11:00-14:00
  
  Χώρος: Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης – Παράρτημα Εθνικής Πινακοθήκης
  
  Δηλώσεις συμμετοχής: Απαραίτητη η κράτηση θέσης στο τηλ. 27310 81822

*Περιορισμένος αριθμός θέσεων, θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας

Παράρτημα ΕΠΜΑΣ – Κέρκυρα

Slow Art στην ιστορική ζωγραφική – Επετειακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές

Ένα νέο επετειακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα – δράση Slow Art για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης θα υλοποιείται όλο τον μήνα Μάρτιο με αφορμή τα έργα ιστορικής ζωγραφικής που φιλοξενούνται στην έκθεση Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας.

Πολλές φορές, όταν επισκεπτόμαστε ένα μουσείο τέχνης, δεν αφιερώνουμε αρκετό χρόνο στην παρατήρηση καθενός έργου ξεχωριστά. Η Slow Art δημιουργήθηκε για να μας ενθαρρύνει να κοιτάξουμε ένα έργο τέχνης λίγο παραπάνω, με την ελπίδα να ανακαλύψουμε περισσότερα στοιχεία του αλλά και να εμπνευστούμε ώστε να δημιουργήσουμε τις δικές μας ιστορίες, να εκφράσουμε τη γνώμη μας, τα συναισθήματά μας, τις σκέψεις μας και να τα μοιραστούμε με την ομάδα.

Η ιδέα είναι να παρατηρήσουμε ένα έργο για πέντε λεπτά, χωρίς να μιλάμε. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε πληροφορίες για την ιστορία του, για τον καλλιτέχνη που το ζωγράφισε ή για την περίοδο κατά την οποία δημιουργήθηκε. Το μόνο που χρειάζεται είναι να το κοιτάξουμε και να το απολαύσουμε. Ίσως αργότερα να θελήσουμε να αναζητήσουμε περισσότερες πληροφορίες για αυτό ή να νιώσουμε τόσο δημιουργικοί ώστε να ζωγραφίσουμε κάτι εμείς οι ίδιοι, να γράψουμε μία ιστορία ή να μιλήσουμε για την εμπειρία μας σε φίλους.

Το πρόγραμμα ξεκινάει με μία σύντομη περιήγηση στην έκθεση. Επικεντρωνόμαστε στα έργα ιστορικής ζωγραφικής. Επιλέγουμε ένα από αυτά και το παρατηρούμε για 5 λεπτά σε απόλυτη ησυχία. Συζητάμε για τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις ιδέες, τις πληροφορίες, την έμπνευση που πήραμε από τη σιωπηλή παρατήρηση του έργου. Συνδέουμε το έργο τέχνης με αυτά που διδασκόμαστε στο σχολείο, κάνουμε προτάσεις για το πώς μπορούν τα έργα τέχνης να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την Ιστορία και τέλος αφήνουμε στο μουσείο ένα σύντομο σημείωμα με τις εντυπώσεις μας από τη δράση αυτή.

Διάρκεια προγράμματος: 2-30 Μαρτίου 2026

Τα προγράμματα για τα σχολεία λειτουργούν καθημερινά, εκτός Τρίτης, και ώρες 09.30-11.00 και 11.00 -12.30.

Η συμμετοχή ενός σχολείου σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα γίνεται μόνο κατόπιν συνεννόησης, ενώ κάθε πρόγραμμα μπορεί να φιλοξενήσει ένα σχολικό τμήμα.

Ξεναγήσεις

Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας

Ξενάγηση στην έκθεση Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας από τον Παναγιώτη Ιωάννου, επιστημονικό επιμελητή της έκθεσης και καθηγητή της Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Ο κύριος Ιωάννου θα ξεναγήσει το κοινό παρουσιάζοντας σημαντικά εκθέματα που σκιαγραφούν την εξέλιξη της ζωγραφικής στον χώρο του Ιονίου από την ύστερη Βενετοκρατία έως τις πρώτες δεκαετίες μετά την Ένωση.

Περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση θα βρείτε εδώ

Ημερομηνία: Τετάρτη 11 Μαρτίου, Ώρα: 10.00

Εθνική Πινακοθήκη – Παράρτημα Κέρκυρας

Κτίριο Καστελλίνο, Κάτω Κορακιάνα

Παράλληλες Αφηγήσεις

Στο πλαίσιο των συναντήσεων με τίτλο Παράλληλες Αφηγήσεις, οι οποίες πραγματοποιούνται με αφορμή την έκθεση Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας, την Κυριακή 1 Μαρτίου στις 11.30, υποδεχόμαστε τον κύριο Σπύρο Γαούτση, ερευνητή, ο οποίος θα ξεναγήσει το κοινό με θέμα: «Η εκπαίδευση στις Ωραίες Τέχνες στην Κέρκυρα: από τον Παναγιώτη Δοξαρά στον Παύλο Προσαλέντη».

Με αφετηρία σχετικά εκθέματα, ο κύριος Γαούτσης θα συζητήσει με το κοινό για τη διαμόρφωση των πρώτων καλλιτεχνικών εργαστηρίων στο νησί της Κέρκυρας, για θέματα καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής παραγωγής καθώς και για την υποδοχή της παραγωγής αυτής από το κοινό της εποχής.

Ημερομηνία: Κυριακή 1 Μαρτίου, Ώρα: 11.30

Εθνική Πινακοθήκη – Παράρτημα Κέρκυρας

Κτήριο Καστελλίνο, Κάτω Κορακιάνα / Με την ευγενική χορηγία της Dream Cooking – Art de la table