Eλεωνόρα Ζουγανέλη στο iefimerida: «Δεν συμφωνώ απόλυτα ούτε καν με τον εαυτό μου» -H σκηνή, η νέα σχέση της με τη δημοσιότητα

Λίγο πριν από την κυκλοφορία του νέου της δίσκου με τον Γιώργο Σαμπάνη και ενώ μόλις άρχισε εμφανίσεις στον «Σταυρό του Νότου», η Ελεωνόρα Ζουγανέλη μιλά για τη μουσική, τα κείμενα που γράφει, τον Νίκο Συρίγο, τον Γιάννη Ζουγανέλη και την τοξικότητα που την κάνει πιο επιφυλακτική όταν μιλά δημόσια.

Τα πρωινά που δεν έχει πρόβα, η Ελεωνόρα Ζουγανέλη κάθεται με τον καφέ της και γράφει. Σκέψεις, πράγματα που παρατηρεί, όσα αρχίζει να καταλαβαίνει για τον εαυτό της, μικρά κείμενα. Η ανάγκη αυτή για έκφραση διατρέχει τη συζήτησή μας, που ξεκινά από τον καινούργιο δίσκο της με τον Γιώργο Σαμπάνη και την επιστροφή στον «Σταυρό του Νότου», εκεί όπου έστησε τα πρώτα της προγράμματα, και φτάνει στην επιφυλακτικότητα με την οποία μιλά πια δημόσια, στην ευκολία με την οποία κρίνουμε ο ένας τον άλλον, στις ατέλειες που αποκτάμε μεγαλώνοντας.

Μιλά για όσα έχει καταλάβει και για όσα εξακολουθεί να αναρωτιέται, για τον πατέρα της, Γιάννη Ζουγανέλη, και τον σύντροφό της, Νίκο Συρίγο, δυο ανθρώπους με ισχυρή άποψη που συχνά προκαλούν αντιδράσεις.

Βρίσκεστε σε μια πολύ δημιουργική φάση, με τις εμφανίσεις στον «Σταυρό του Νότου» και έναν νέο δίσκο. Πότε θα τον ακούσουμε;

Συναντηθήκαμε με τον Γιώργο Σαμπάνη και πάμε να κάνουμε μια ολοκληρωμένη δουλειά μαζί. Η ιδέα προέκυψε μετά από την πρώτη επαφή μας, σε ένα live που ήρθε και με είδε, και άρχισαν να έρχονται πολύ όμορφα τραγούδια στα χέρια μου. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, ελπίζω να κυκλοφορήσει στις αρχές του καινούργιου χρόνου.

Με ποιες λέξεις θα χαρακτηρίζατε αυτόν τον δίσκο που γεννιέται;

Δεν είμαι πάρα πολύ χαρισματική στο να χαρακτηρίζω τα πράγματα, δεν έχω αυτό το ταλέντο να μπορώ να τα τοποθετήσω κάπου. Είναι ένας δίσκος που αποτελείται από τραγούδια που με αφορούν. Έχει ελληνικό ήχο, δεν είναι κάτι πολύ δυτικό ούτε παραδοσιακό, αλλά υπάρχουν στοιχεία από αυτό που κανείς έχει στο μυαλό του ως ελληνική μουσική, από μπαλάντες μέχρι πιο ρυθμικά τραγούδια.

Ο Γιώργος Σαμπάνης έχει γράψει για καλλιτέχνες από διαφορετικούς χώρους. Ήταν κι αυτό κάτι που σας έφερε κοντά;

Αυτό ήταν το ωραίο στη δική μας περίπτωση. Έχει γράψει τραγούδια για τον εαυτό του, αλλά και για πάρα πολλούς καλλιτέχνες που δεν ανήκουν σε ένα είδος. Το θεώρησα πολύ ενδιαφέρον, γιατί κι εγώ έχω πειραματιστεί με διάφορους ήχους. Το γεγονός ότι ήρθε ένας συνθέτης που μπορεί να αγγίξει την πολύπλευρη εκδοχή μου ήταν πάρα πολύ όμορφο.

Μετανιώνετε για επιλογές που κάνατε ή δεν κάνατε;

Όχι, δεν μετανιώνω. Νομίζω ότι κάθε πράγμα, είτε το κάνεις είτε το χάνεις, έχει κάποιον λόγο που γίνεται. Προσπαθώ, μεγαλώνοντας και ωριμάζοντας, να είμαι πιο συνειδητή και πιο ανοιχτή, να είμαι παρούσα τη στιγμή που τα πράγματα συμβαίνουν. Δεν είναι μετάνοια, είναι μια αλλαγή τοποθέτησης που συμβαίνει μετά από κάποια χρόνια, μετά από κάποια εμπειρία.

Αυτό ισχύει και στη ζωή σας γενικότερα;

Γενικώς, δεν μπορώ να πω ότι μετανιώνω. Μπορώ να πω ότι καταλαβαίνω τι δεν με πήγε μπροστά και τι με σταμάτησε. Και που το καταλαβαίνω, πολλές φορές δεν αλλάζει κάτι, γιατί δεν είμαι έτοιμη να το αλλάξω. Αλλά είναι σημαντικό τουλάχιστον να το καταλάβεις. Από εκεί και πέρα, χρειάζεται ένας αγώνας για να μπορέσεις να μην το επαναλάβεις ή να φύγεις.

Πόσο πιστεύετε ότι οι πληγές και τα βιώματά μας τροφοδοτούν το τραγούδι;

Δεν ξέρω αν είναι μόνο στο κομμάτι του τραγουδιού. Το τραγούδι προσπαθεί να αποτυπώσει κάποιες πλευρές, σκέψεις και συναισθήματα των ανθρώπων, πολύπλοκα και ανάλογα με τη στιγμή. Οι πληγές και τα τραύματά μας, μας καθορίζουν σε πολλά πράγματα, μας διαμορφώνουν. Νομίζω ότι με όλες αυτές τις ψιλοατέλειες αρχίζουμε να γινόμαστε πιο γοητευτικοί άνθρωποι. Τα νιάτα και η δροσιά είναι πάντα πολύ όμορφα. Ο λόγος που δεν μας φθείρει ο χρόνος, θεωρώ, είναι ότι αποκτούμε μια άλλης μορφής γοητεία, που έρχεται από αυτές τις ατέλειες που αρχίζουν να συμβαίνουν πάνω μας και μέσα μας. Είναι πολύ ωραία στιγμή η αίσθηση του άτρωτου στα νιάτα, όταν νομίζεις ότι δεν υπάρχει τίποτα που δεν μπορείς να κάνεις, να καταφέρεις, να πετύχεις. Μετά, όταν κατακτάς κάτι, αρχίζεις να φοβάσαι μην το χάσεις. Όταν είσαι νέος, νομίζεις ότι όλα είναι έτσι για πάντα. Είναι πολύ ωραία στιγμή και να καταλάβεις ότι αυτά μετακινούνται, αλλάζουν, ότι τα βιώματά σου τα φέρεις και αρχίζεις να αποκτάς μια άλλη μορφή εξαιτίας όσων περνάς.

Εσείς ως έφηβη και στα πρώτα μετεφηβικά χρόνια αισθανόσασταν άτρωτη;

Έχω υπάρξει και είμαι ακόμη ένα πολύ ευαίσθητο άτομο, συναισθηματικά ευάλωτη από πολύ μικρή. Άτρωτη δεν ξέρω αν θα το πω, αλλά σίγουρα έχω υπάρξει με αρκετή αυτοπεποίθηση και με άγνοια κινδύνου. Νομίζω ότι αυτό το έχουν όλοι οι άνθρωποι όταν είναι μικρότεροι. Στα πρώτα χρόνια της ζωής δεν έχεις ζήσει κάτι για να φοβάσαι κάτι. Ρισκάρεις πιο εύκολα, τολμάς πιο εύκολα, δεν πιστεύεις ότι θα σου συμβεί κάτι. Ακόμη και ο τρόπος που οδηγούσαμε ήταν διαφορετικός.

Η δημόσια τοποθέτηση έχει όμως και ένα ρίσκο, ειδικά με τον τρόπο που λειτουργούν τα κοινωνικά δίκτυα. Μπορεί ένας καλλιτέχνης να βρεθεί αντιμέτωπος με μια επίθεση που ξεπερνά το έργο του.

Αυτό δεν υπήρχε παλιά με αυτόν τον τρόπο. Θεωρώ ότι πολλά πράγματα έχουν αρχίσει να χάνουν το μεγάλο τους μέγεθος, γιατί υπάρχει πια ένας φόβος στην έκφραση. Και όταν υπάρχει φόβος στην έκφραση, δεν μπορεί οι καλλιτεχνικές αξίες να είναι μεγάλες. Μακάρι να μπορούσε να αλλάξει αυτό, δεν είναι στο χέρι μου. Εγώ παλιά έδινα συνεντεύξεις με πάρα πολλή χαρά. Τώρα είμαι πιο επιφυλακτική. Δεν θα πω ότι φοβάμαι, γιατί το έχω ξεπεράσει αυτό, αλλά δεν θέλω να γίνει φασαρία χωρίς λόγο, με κάτι για το οποίο δεν θα έχω πρόθεση. Παλιά κατανοούσαμε ότι δίνουμε μια συνέντευξη για να προωθήσουμε τη δουλειά μας, να θυμίσουμε αυτό που είμαστε και να εκθέσουμε μια πλευρά του εαυτού μας που ενδεχομένως κάποιοι δεν γνωρίζουν. Αυτό ήταν το πλαίσιο. Δεν ξέραμε ότι όσα θα πούμε θα σχολιαστούν μετά με τρόπο τόσο άσχημο και τοξικό. Παλιά αυτά τα συζητούσαν κάποιοι άνθρωποι στο σπίτι τους, με τους φίλους τους. Τώρα έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις και δεν νομίζω ότι οδηγεί την κοινωνία σε μια υγεία.

Γιατί σταματήσατε από το «The Voice»;

Νομίζω ότι η παραγωγή ήθελε να ανανεώσει την ομάδα. Ήταν ένας κύκλος που έκλεισε πολύ ωραία και πέρασα καλά όσο ήμουν εκεί. Είχα μάθει πολύ ωραία πράγματα, μπήκα σε έναν κόσμο με τελείως διαφορετικές ταχύτητες. Πήρα πολλά, με βοήθησε στην πρακτικότητα και στην ταχύτητα, ήταν μια πολύ ωραία στιγμή.

Αισθάνεστε ότι βρίσκεστε περισσότερο στο μικροσκόπιο εξαιτίας της σχέσης σας με έναν δημοσιογράφο, με το Νίκο Συρίγο, που έχει καθημερινή τηλεοπτική παρουσία;

Είναι μια καινούργια συνθήκη. Τώρα που είναι και στο καθημερινό, τα πράγματα είναι ακόμη πιο έντονα. Πολλές φορές μπαίνω στο τρυπάκι να σκεφτώ ότι ίσως με παίρνουν κι εμένα κάποια σκάγια επιπλέον. Αλλά είμαι λίγο συνηθισμένη, γιατί το ίδιο συνέβαινε και με τον πατέρα μου. Προσπαθώ να διαχωρίσω τη θέση μου επειδή το πιστεύω, όχι επειδή θέλω να προφυλαχτώ. Το ίδιο θα έλεγα και σε εκείνους. Μπορεί αύριο να κάνω εγώ κάτι που για τους άλλους να είναι προσβλητικό ή με το οποίο να διαφωνούν. Πάντα πιστεύω ότι κάθε άνθρωπος έχει την ευθύνη του εαυτού του. Κάποιους τους ενόχλησε που είπα ότι μπορείς να συνυπάρξεις με ανθρώπους χωρίς να συμφωνείς στο απόλυτο. Δεν συμφωνώ ούτε με τον εαυτό μου στο απόλυτο, δεν μπορώ να συμφωνήσω με κάποιον άλλον.

Σας ανησυχεί ο τρόπος με τον οποίο ο πατέρας σας εκφράζεται δημόσια, χωρίς πολλά φίλτρα;

Η αλήθεια είναι πως έχουμε τσακωθεί δυο τρεις φορές με τον πατέρα μου γι’ αυτό. Ο μπαμπάς μου είναι μια πολύ έντονη προσωπικότητα, ένας άνθρωπος που έχει ζήσει πάρα πολλά πράγματα. Γνωρίζω ότι δεν μπορώ να τον περιορίσω ούτε να τον αλλάξω. Είναι και σε μια ηλικία που φαντάζομαι ότι κάποια πράγματα έτσι είναι για εκείνον, δεν μπορούν να μετακινηθούν. Αποδέχομαι αυτή την προσωπικότητα. Θέλω να είναι καλά, αυτό με αφορά.

Ο Νίκος Συρίγος φημίζεται για τη μαχητικότητά του, δεν στρογγυλεύει, συζητιούνται έντονα οι τοποθετήσεις του. Ανησυχείτε ποτέ για το πόσο εκτίθεται ο ίδιος;

Δεν χρειάζεται να ανησυχώ για τον ίδιο. Είναι μεγάλο παιδί, μπορεί να κάνει μόνος του. Σε κάποια πράγματα μου αρέσει αυτό που κάνει, σε κάποια ίσως θα ήθελα να γίνουν διαφορετικά. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει και με τον εαυτό μου; 

Τις εκπομπές του τις παρακολουθείτε;

Να πω την αλήθεια, δυστυχώς βλέπω παραπάνω από όσο έπρεπε. Ειδικά τώρα που είναι στο καθημερινό, ήθελα να δω πώς θα πάει, γιατί είχε κι αυτός τις αγωνίες του. Εγώ δεν έβλεπα τηλεόραση. Έχω μία στο σπίτι μου που κρύβεται, γιατί δεν μου αρέσει να την έχω. Αυτό είναι κάτι που έχει αλλάξει με τη σχέση μου. 

Τι θέλετε να δημιουργήσετε φέτος στη σκηνή του «Σταυρού του Νότου»;

Πάντα, όταν ετοιμάζω ένα πρόγραμμα, έχω την ίδια πρόθεση: να περάσει ο κόσμος καλά και να καταφέρουμε να επικοινωνήσουμε, με αφορμή τα τραγούδια να ανταλλάξουμε κάποια πράγματα. Το πρόγραμμά μου περιέχει τραγούδια από το δικό μου ρεπερτόριο, που ευτυχώς, όσο περνούν τα χρόνια, είναι περισσότερα. Φέτος, λόγω της κυκλοφορίας του δίσκου, θα παρουσιάσω και κάποια καινούργια. Ένα θα κυκλοφορήσει στις 9 Νοεμβρίου, αλλά ίσως παρουσιάζω κατά περιόδους και κάποια ακόμη. Αφού τα έχω στα χέρια μου, μου αρέσει να τα επικοινωνώ με τον κόσμο και πάντα με βοηθά αυτό. Υπάρχουν επίσης τραγούδια που αγαπώ, που μου έχουν λείψει ή που θέλω να δοκιμάσω να πω για πρώτη φορά. Έχω μια μεγάλη βιβλιοθήκη με τίτλους και, ανάλογα με τη στιγμή και τη φάση μου, τα επιλέγω, τα βάζω και τα ξαναφήνω. Ο «Σταυρός του Νότου» είναι για μένα ένας πολύ κομβικός χώρος, γιατί εκεί ξεκίνησα τα live μου. Το ότι ξεκίνησα από εκεί και δοκιμάστηκα πρώτη φορά με τον κόσμο αποτέλεσε μια έμπνευση για το πρόγραμμά μου. Θυμήθηκα κάποια τραγούδια που μου άρεσαν πολύ τότε και τα έβαλα, οπότε κάπως έτσι διαμορφώθηκε η φετινή παράσταση. Έχω μια πάρα πολύ ωραία μπάντα, με κάποια καινούργια μέλη, ανθρώπους με τους οποίους ήθελα καιρό να συνεργαστώ, και άλλους με τους οποίους είμαστε μαζί από το καλοκαίρι ή από προηγούμενα χρόνια. Χάρηκα πολύ που δέσαμε τόσο γρήγορα και με υποστηρίζουν στο όνειρό μου και σε αυτό που θέλω να κάνω.

Θα ακούσουμε Μαζωνάκη ή Βίσση και Καρβέλα;

Πάντα έλεγα Βίσση, Καρβέλα και Μαζωνάκη στα προγράμματά μου. Απλώς τώρα θεωρώ ότι δεν είναι η στιγμή. Είναι υπέροχοι όλοι, έχουν αφήσει πολλά τραγούδια ως ερμηνευτές και ως συνθέτες, αλλά νομίζω ότι χρειάζεται μια ανάσα, σε μένα τουλάχιστον. Αν ήταν δικά μου τραγούδια, φυσικά θα τα ερμήνευα.

Έχετε επίγνωση του τι κάνουν τα τραγούδια σας στις ζωές των ανθρώπων;

Δεν μπορώ να το συλλάβω, είμαι αδύναμη μπροστά σε αυτό. Απολαμβάνω πάρα πολύ κάθε φορά που απλώνω το μικρόφωνο και υπάρχουν άνθρωποι κάτω που σιγοψιθυρίζουν τα τραγούδια μου. Δεν θα πω για τις πιο προσωπικές στιγμές, όταν έρχονται και μου λένε ότι με τα τραγούδια μου έχουν νιώσει αυτό ή εκείνο, πράγμα που σαφώς είναι πάρα πολύ σημαντικό. Ακόμη κι αυτό, όμως, να απλώνεις το μικρόφωνο και κάτι που έχει συγκινήσει εσένα να υπάρχουν άνθρωποι που το τραγουδούν, εμένα με ταράζει, μου αρέσει.

Με ποιες γυναικείες φωνές μεγαλώσατε;

Έχω ακούσει πολύ και την προηγούμενη γενιά, την Καίτη Γκρέυ, τη Βίκυ Μοσχολιού, την Τζένη Βάνου. Αλλά οι άνθρωποι που με επηρέασαν πολύ καθοριστικά ήταν η Γαλάνη, η Ελευθερία, η Χαρούλα, η Τάνια. Πέρα από τις υπέροχες φωνές τους, μας άφησαν και πάρα πολύ ωραίο υλικό για μελέτη, για ζωή. Έκαναν και πολύ ωραία προγράμματα, πολύ διασκεδαστικά, με αισθητική και γούστο. Άρχισαν να έχουν ωραίες παραγωγές, προσεγμένα φώτα. Κάπως εκεί το πράγμα άρχισε να ανοίγει και ήταν κάτι πάρα πολύ όμορφο.

Εσείς γράφετε στίχους;

Σε πολύ άγουρη μορφή. Καμιά φορά έχω πιο καλή αποτύπωση σκέψεων στον πεζό λόγο, προς το παρόν. Είναι κάτι που με έχει συνεπάρει τα τελευταία χρόνια και γράφω και για το δικό μου ξέσκασμα, αλλά δεν είναι αυτή τη στιγμή κάτι που μπορεί να κυκλοφορήσει. Γράφω σκέψεις, κατανοήσεις, πράγματα που έχουν να κάνουν με την παρατήρησή μου και με το πώς αυτά που παρατηρώ δρουν και επιδρούν μέσα μου. Προέκυψε με κάποιες αναρτήσεις στα social, για να αποτυπώνω κάτι πιο προσωπικό και όχι απόλυτα ξερό. Άρχισα να γράφω μικρούλικα κείμενα για τους ανθρώπους που με παρακολουθούν κι αυτό εξελίχθηκε σε μια πολύ ευχάριστη ενασχόληση.

Γράφετε κάθε μέρα;

Τις περιόδους που έχω πρόβα δεν γράφω, αλλά γενικώς τα πρωινά, με τον καφέ μου, μου αρέσει να ξεκινάει έτσι η μέρα. Την αφιερώνω στον εαυτό μου, με συγκεντρώνει, με χαλαρώνει λίγο πριν μπουν οι ρυθμοί.

Ίσως σε λίγα χρόνια να δούμε κι ένα βιβλίο;

Μακάρι.