Από τη Σοφία Λόρεν μέχρι τον Μπραντ Πιτ -Η επιστροφή του Χόλιγουντ στην Ύδρα -Ταινίες που γυρίστηκαν στο νησί

Η ιστορία της Ύδρας στον κινηματογράφο ξεκινά ουσιαστικά το 1957, όταν το Χόλιγουντ ανακαλύπτει ένα νησί που τότε παρέμενε σχεδόν εκτός διεθνούς τουριστικού χάρτη.

Η Ύδρα επιστρέφει στο διεθνές κινηματογραφικό προσκήνιο με αφορμή την παρουσία του Μπραντ Πιτ για τα γυρίσματα νέας ξένης παραγωγής, επαναφέροντας στο νησί την ατμόσφαιρα των μεγάλων κινηματογραφικών στιγμών του παρελθόντος. Τα σοκάκια και το λιμάνι μετατράπηκαν ξανά σε φυσικό σκηνικό, θυμίζοντας την εποχή που το Χόλιγουντ ανακάλυπτε την Ελλάδα μέσα από το φως και την αρχιτεκτονική της.

Η άφιξη ενός από τους πιο αναγνωρίσιμους ηθοποιούς παγκοσμίως δεν αποτελεί μόνο ένα κοσμικό γεγονός που στηρίζει εξώφυλλα περιοδικών και πρωτοσέλιδα εφημερίδων και sites, αλλά και μια ακόμη ένδειξη ότι η Ύδρα εξακολουθεί να λειτουργεί ως ελκυστικός κινηματογραφικός προορισμός, ικανός να συνδυάζει αυθεντικότητα, ιστορία και διεθνές ενδιαφέρον.

Η ιστορία της Ύδρας στον κινηματογράφο

Η ιστορία της Ύδρας στον κινηματογράφο ξεκινά ουσιαστικά το 1957, όταν το Χόλιγουντ ανακαλύπτει ένα νησί που τότε παρέμενε σχεδόν εκτός διεθνούς τουριστικού χάρτη.

Το «Boy on a Dolphin» [Το Παιδί και το Δελφίνι], με πρωταγωνίστρια τη Σοφία Λόρεν, υπήρξε η πρώτη μεγάλη αμερικανική ταινία που γυρίστηκε στη χώρα μας και καθόρισε για δεκαετίες την εικόνα της Μεσογείου ως τόπου κινηματογραφικής αφήγησης θαλάσσιων ιστοριών. Η Ύδρα, με τα πέτρινα αρχοντικά, τα γαϊδουράκια και την απουσία αυτοκινήτων, έγινε απότομα ένα διεθνές κινηματογραφικό τοπίο.

Σχεδόν ταυτόχρονα, ο ελληνικός κινηματογράφος άρχισε να βλέπει το νησί ως έναν καινούργιο αφηγηματικό χώρο.

«Το Κορίτσι με τα Μαύρα», του Μιχάλη Κακογιάννη, αξιοποίησε την αυστηρή αρχιτεκτονική και τη λιτή καθημερινότητα της Ύδρας για να δημιουργήσει ένα κοινωνικό δράμα με έντονη ψυχολογική φόρτιση. Σε αντίθεση με τη χολιγουντιανή ματιά, που πρόβαλλε την εξωτική πλευρά της Ελλάδας, η ελληνική ταινία έδωσε έμφαση στις κοινωνικές εντάσεις ανάμεσα στους κατοίκους του νησιού.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, η διεθνής παραγωγή «Phaedra» [Φαίδρα] με τη Μελίνα Μερκούρη συνέχισε τη σύνδεση του νησιού με τον κοσμοπολιτισμό της εποχής.

Η Ύδρα είχε ήδη αρχίσει να προσελκύει καλλιτέχνες, συγγραφείς και μουσικούς, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό μικροκλίμα – είναι την ίδια ακριβώς περίοδο που καταφθάνει στο νησί από το μακρινό Μόντρεαλ ο Λέοναρντ Κόεν, αγοράζοντας μάλιστα στη συνέχεια και ένα σπίτι.

Ταινίες όπως το «Island of Love» ή αργότερα το «Incense for the Damned» αξιοποίησαν αυτό ακριβώς το στοιχείο, μετατρέποντας την Ύδρα σε ένα είδος σκηνής όπου συναντιούνταν η ποπ αισθητική της εποχής και η παλιά νησιωτική ζωή – με όλη τη γραφικότητα που, καλώς ή κακώς, συνόδευε αυτή την εικόνα.

Η δεκαετία του ’70 σηματοδότησε μια σταδιακή αλλαγή. Ο διεθνής κινηματογράφος άρχισε να στρέφεται σε μεγαλύτερα και πιο εύκολα προσβάσιμα μέρη γυρισμάτων, ενώ η Ύδρα παρέμεινε περισσότερο συνδεδεμένη με την τότε ακμαία καλλιτεχνική κοινότητα, παρά με μεγάλες παραγωγές.

Το νησί πέρασε σε μια περίοδο «σιωπής», που κράτησε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, όταν νέες, μικρότερες παραγωγές άρχισαν να ανακαλύπτουν ξανά το ιδιαίτερο τοπίο του.

Ταινίες όπως το «The Blue Villa» ή αργότερα το «Boat Trip» χρησιμοποίησαν την Ύδρα με διαφορετικό τρόπο. Δεν επιχείρησαν να αναπαραγάγουν το εξωτικό αφήγημα του παλιού Χόλιγουντ, αλλά να εντάξουν το νησί σε πιο σύγχρονες ιστορίες, συχνά με χιουμοριστικό ή ανεξάρτητο χαρακτήρα.

Παράλληλα, η διεθνής κινηματογραφική βιομηχανία άρχισε να αντιμετωπίζει την Ελλάδα όχι μόνο ως φόντο αλλά ως τόπο με ιδιαίτερη ταυτότητα. Η Ύδρα, λόγω της αρχιτεκτονικής της συνέχειας και της απουσίας αυτοκινήτων, προσφερόταν για γυρίσματα που απαιτούσαν αίσθηση «εκτός χρόνου».

Στις δεκαετίες του 2000 και του 2010, η κινηματογραφική εικόνα του νησιού πέρασε σε μια πιο… arthouse φάση. Η ταινία «Fugitive Pieces» και αργότερα το πειραματικό «The Capsule» αξιοποίησαν την ατμόσφαιρα της Ύδρας για πιο εσωτερικές αφηγήσεις. Παράλληλα, το νησί συνδέθηκε έντονα με τον μύθο του Leonard Cohen, κάτι που αποτυπώθηκε στο ντοκιμαντέρ «Marianne & Leonard: Words of Love».

Αν και δεν πρόκειται για μυθοπλασία, η ταινία αυτή επανέφερε την Ύδρα στη διεθνή συζήτηση ως τόπο δημιουργικής αναζήτησης πολλών ανήσυχων καλλιτεχνών. Το κινηματογραφικό βλέμμα στράφηκε λιγότερο στο τοπίο και περισσότερο στους ανθρώπους που πέρασαν από εκεί, ενισχύοντας την εικόνα της Ύδρας ως δημιουργικού καταφυγίου.

Τα τελευταία χρόνια, νέες παραγωγές όπως το «The Trip to Greece» επαναφέρουν το στοιχείο της ταξιδιωτικής κωμωδίας, ενώ οι πρόσφατες ειδήσεις για διεθνή γυρίσματα δείχνουν ότι η Ύδρα επιστρέφει δυναμικά στο ενδιαφέρον των παραγωγών. Η παρουσία μεγάλων ονομάτων και η αναβίωση παλαιότερων αισθητικών -όπως η αναπαράσταση της Ελλάδας των δεκαετιών του ’70 και του ’80- δημιουργούν ένα είδος κινηματογραφικής νοσταλγίας και το νησί λειτουργεί ως ένα φυσικό σκηνικό που δεν χρειάζεται ιδιαίτερες παρεμβάσεις για να μεταφερθεί σε άλλη εποχή.

Καθώς νέες παραγωγές ετοιμάζονται να χρησιμοποιήσουν ξανά την Ύδρα ως σκηνικό, το ερώτημα που επανέρχεται είναι αν το νησί θα συνεχίσει να λειτουργεί ως χώρος κινηματογραφικής ανακάλυψης ή αν θα μετατραπεί σε ένα ακόμη αναγνωρίσιμο location της διεθνούς βιομηχανίας. Μέχρι στιγμής, η ιστορία δείχνει ότι η δύναμή του βρίσκεται ακριβώς στην ισορροπία: αρκετά γνωστό για να προσελκύει παραγωγές, αλλά αρκετά αυθεντικό για να διατηρεί τη δική του κινηματογραφική γλώσσα και το χρώμα.