Ακαθάριστα οικόπεδα: Νέοι κανόνες, διευρυμένες ευθύνες και πρόστιμα

Με πιο αυστηρούς κανόνες, σαφές χρονοδιάγραμμα και διεύρυνση του κύκλου ευθυνών ενεργοποιείται το νέο πλαίσιο για τα ακαθάριστα οικόπεδα.

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση καθορίζει με λεπτομέρεια τις υποχρεώσεις ιδιοκτητών ακινήτων για την πρόληψη πυρκαγιών, τις διαδικασίες ελέγχου και τις κυρώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται.

Ειδικότερα:

1. Ποιοι είναι υπόχρεοι; Κάθε χρόνο, από 1η Απριλίου έως 15η Ιουνίου, ιδιοκτήτες, νομείς, μισθωτές και επικαρπωτές ακινήτων οφείλουν να προβαίνουν σε καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων. Η υποχρέωση αφορά ακίνητα εντός σχεδίου πόλης, εντός ορίων οικισμών, εντός ακτίνας 100 μέτρων από αυτά, καθώς και εκτός σχεδίου γήπεδα που φέρουν κτίσμα. Εκτός πεδίου εφαρμογής παραμένουν οι γεωργικές εκτάσεις, οι συντηρημένοι κήποι και απρόσιτες περιοχές.

2. Οι εργασίες καθαρισμού. Οι εργασίες καλύπτουν την υλοτομία και απομάκρυνση ξερών δέντρων και κλαδιών, την αποκομιδή φυτικών υπολειμμάτων, χόρτων και πευκοβελόνων, την αποκλάδωση της βάσης δέντρων, την αραίωση θαμνώδους βλάστησης, καθώς και την απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων απορριμμάτων και εύφλεκτων υλικών όπως φιάλες υγραερίου, ελαστικά ή δοχεία με χημικές ουσίες.

3. Η υπεύθυνη δήλωση. Μετά την ολοκλήρωση του καθαρισμού, οι υπόχρεοι οφείλουν να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού έως τις 15 Ιουνίου μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Υποβολή σε ΚΕΠ ή πυροσβεστική υπηρεσία με φυσικό τρόπο επιτρέπεται μόνο για άτομα άνω των 67 ετών, ΑμεΑ, σε περίπτωση βλάβης της πλατφόρμας ή ανωτέρας βίας. Η μη υποβολή δήλωσης ισοδυναμεί με σιωπηρή συναίνεση για αυτεπάγγελτο καθαρισμό από τον Δήμο.

4. Έλεγχοι και αρμοδιότητες. Οι Δήμοι διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους από 16 Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου, σε ποσοστό τουλάχιστον 5% των υποβληθεισών δηλώσεων, με κριτήρια όπως η γειτνίαση με δάση, η ύπαρξη εναέριων καλωδίων ή η ευκολία εκδήλωσης πυρκαγιάς στην περιοχή. Παράλληλα, το Πυροσβεστικό Σώμα αναλαμβάνει ελέγχους βάσει καταγγελιών που υποβάλλονται μέσω ειδικής ψηφιακής υπηρεσίας.

5. Πρόστιμα. Τα πρόστιμα διαμορφώνονται ως εξής:

• 1 ευρώ/τ.μ. για μη εκπλήρωση ή πλημμελή εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, με κατώτατο όριο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ
• 500 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης χωρίς καθαρισμό
• 100 ευρώ για μη υποβολή δήλωσης παρότι έγινε καθαρισμός

Σε περίπτωση συμμόρφωσης εντός της προθεσμίας ένστασης, το πρόστιμο μειώνεται κατά 50%.

Για υποβολή ψευδούς δήλωσης προβλέπεται χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών, με παραπομπή στις εισαγγελικές αρχές.

6. Ένσταση και πληρωμή. Ο υπόχρεος μπορεί να υποβάλει ένσταση εντός 10 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης επιβολής, η οποία εξετάζεται εντός 10 εργάσιμων ημερών. Η προθεσμία πληρωμής είναι 15 εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση. Σε περίπτωση μη πληρωμής, το πρόστιμο βεβαιώνεται από την ΑΑΔΕ.