Πορτογαλία χωρίς Ρονάλντο: Ένα ιστορικό αντίο, μια βαριά ήττα και η σκιά του CR7 που παραμένει παντού
Ένας ένας, οι ποδοσφαιριστές παρατάχθηκαν στη φυσούνα του «Estadio Municipal de Braga», έτοιμοι να βγουν στον αγωνιστικό χώρο. Υπήρχε, βέβαια, ένα πρόσωπο που απουσίαζε από την κορυφή της σειράς. Ένα πρόσωπο, ωστόσο, που με έναν παράξενο τρόπο βρισκόταν στο μυαλό όλων. Ίσως να παρακολουθούσε τις εξελίξεις χαμογελώντας, με εκείνη τη γνώριμη έκφραση ικανοποίησης που συνοδεύει κάποιον όταν γνωρίζει καλά τη θέση που έχει κατακτήσει στην ιστορία.
Το σκηνικό εκτυλίχθηκε στην Μπράγκα, στη βόρεια Πορτογαλία. Σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά γήπεδα της Ευρώπης, χτισμένο κυριολεκτικά στην πλαγιά ενός βράχου, οι φίλαθλοι και η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας επιχείρησαν να αποχαιρετήσουν τον Κριστιάνο Ρονάλντο. Μια βραδιά αφιερωμένη στον άνθρωπο που σημάδεψε όσο λίγοι την ιστορία της εθνικής ομάδας, η οποία, όμως, κατέληξε να υπενθυμίσει με τον πιο σκληρό τρόπο πόσο δύσκολη μπορεί να αποδειχθεί η ζωή χωρίς εκείνον.
Πορτογαλία – Δανία 1-4. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν κάτι περισσότερο από μια απλή ήττα. Ήταν η βαρύτερη εντός έδρας ήττα των Ιβήρων σε επίσημη διοργάνωση, σε ολόκληρη την ιστορία των 105 ετών τους. Και συνέβη στην πρώτη τους αναμέτρηση μετά την αποχώρηση του Ρονάλντο από την εθνική ομάδα.
Ήταν, άραγε, μπροστά στην τηλεόραση ο CR7; Και, κυρίως, δεν ήταν κάπως παράδοξο να διοργανώνεται μια τόσο μεγάλη τιμητική εκδήλωση χωρίς την παρουσία του ίδιου του πρωταγωνιστή; Τα ερωτήματα ήταν αναπόφευκτα. Ωστόσο, οι άνθρωποι της ομοσπονδίας προχώρησαν κανονικά στην εκδήλωση προς τιμήν του ποδοσφαιριστή που ολοκλήρωσε έναν κύκλο 23 χρόνων με το εθνόσημο, έχοντας ξεκινήσει την πορεία του ως ένα 18χρονο παιδί με σιδεράκια, αλλά με ένα σπάνιο ποδοσφαιρικό ταλέντο.
Ένας αποχαιρετισμός αντάξιος ενός θρύλου
Πριν από την έναρξη της αναμέτρησης για το Nations League, όλοι οι πρώην συμπαίκτες του Ρονάλντο εμφανίστηκαν στον αγωνιστικό χώρο φορώντας τη φανέλα με το Νο 7. Το ίδιο έκαναν και οι 23 συνοδοί των ποδοσφαιριστών. Στις εξέδρες δέσποζε ένα τεράστιο πανό με το μήνυμα «Obrigado Capi7ao» (Ευχαριστούμε, αρχηγέ), ενώ στο έβδομο λεπτό ολόκληρο το γήπεδο σηκώθηκε όρθιο, χαρίζοντας στον απόντα αρχηγό ένα παρατεταμένο χειροκρότημα.
Στις γιγαντοοθόνες προβλήθηκε μία από τις χαρακτηριστικές φωτογραφίες του, με τον πανηγυρισμό που έχει γίνει σήμα κατατεθέν της καριέρας του. Αρκετοί φίλαθλοι φορούσαν μάσκες με το πρόσωπό του, θέλοντας να συμμετάσχουν με τον δικό τους τρόπο στην ιστορική βραδιά.
Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία, μάλιστα, προχώρησε σε μια συμβολική αλλαγή στην εμφάνιση του αριθμού 7, προσθέτοντας μια μικρή οριζόντια γραμμή στο κέντρο του, σε μια διαφορετική σχεδιαστική εκδοχή του αριθμού. Το μήνυμα ήταν σαφές: «Ώρα να παρουσιάσουμε ένα νέο 7. Γιατί υπάρχει ένα που θα είναι αιώνιο». Μια κίνηση που αποτύπωνε την πρόθεση της Πορτογαλίας να τιμήσει τον άνθρωπο που έκανε τον συγκεκριμένο αριθμό συνώνυμο του ονόματός του.
Για κάποιους, οι εκδηλώσεις μπορεί να θεωρήθηκαν υπερβολικές. Υπήρχαν, άλλωστε, και εκείνοι που πίστευαν ότι ο Ρονάλντο είχε παραμείνει περισσότερο απ’ όσο έπρεπε στην εθνική ομάδα και πως η αποχώρησή του θα έπρεπε να είχε έρθει νωρίτερα. Ωστόσο, η προσφορά του δεν άφηνε πολλά περιθώρια για έναν συνηθισμένο αποχαιρετισμό.
Ο σημερινός επιθετικός της Αλ Νασρ ολοκλήρωσε τη διεθνή του διαδρομή με 234 συμμετοχές και 146 γκολ. Αριθμοί που μοιάζουν σχεδόν εξωπραγματικοί και αποτυπώνουν το μέγεθος της επιρροής του στο πορτογαλικό ποδόσφαιρο.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος αυτής της επίδοσης, αρκεί μια σύγκριση. Ο Χάρι Κέιν, κορυφαίος σκόρερ και ρέκορντμαν συμμετοχών στην ιστορία της Αγγλίας, έχει καταγράψει 126 συμμετοχές και 92 γκολ. Στη Βραζιλία, ο Καφού έχει τις περισσότερες εμφανίσεις με 142, ενώ ο Πελέ είχε σημειώσει 77 γκολ, πριν ο Νεϊμάρ ανέβει στην κορυφή με 80. Ο Λιονέλ Μέσι έχει 126 γκολ σε 208 παιχνίδια με την Αργεντινή.
Οι υπόλοιποι κορυφαίοι σκόρερ των μεγάλων εθνικών ομάδων βρίσκονται επίσης αρκετά μακριά από τον Ρονάλντο. Ο Κιλιάν Μπαπέ μετρά 67 γκολ για τη Γαλλία, ο Μίροσλαβ Κλόζε 71 για τη Γερμανία και ο Νταβίντ Βίγια 59 για την Ισπανία. Στις ΗΠΑ, οι Κλιντ Ντέμπσεϊ και Λάντον Ντόνοβαν μοιράζονται την πρώτη θέση με 57 τέρματα. Ο Ρονάλντο είχε φτάσει ήδη σε αυτόν τον αριθμό μία δεκαετία νωρίτερα.
Η Πορτογαλία είχε παντού το όνομά του, αλλά εκείνος έλειπε
Το απόγευμα της αναμέτρησης, μια βόλτα στην Praça da República, την κεντρική πλατεία της Μπράγκα, αρκούσε για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της λατρείας προς τον Ρονάλντο. Οι σωσίες του έκαναν την εμφάνισή τους, ενώ όσο πλησίαζε κανείς στο γήπεδο, οι περισσότερες φανέλες της Πορτογαλίας έφεραν στην πλάτη το όνομα του CR7.
Η απουσία του, επομένως, δεν περνούσε απαρατήρητη. Όταν οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τους ανθρώπους της ομοσπονδίας γιατί δεν βρισκόταν εκεί για να απολαύσει την τιμητική εκδήλωση, η απάντηση ήταν λιτή: «Βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία».
Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του προπονητή της Πορτογαλίας, Ζόρζε Ζεσούς, όταν ρωτήθηκε για την απουσία του μεγάλου αρχηγού. «Δεν γνωρίζω. Είναι δική του απόφαση», απάντησε.
Η βραδιά που εξελίχθηκε σε εφιάλτη
Αγωνιστικά, η νέα εποχή της Πορτογαλίας ξεκίνησε με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Η ομάδα του Ζόρζε Ζεσούς παρουσίασε σοβαρές αδυναμίες, με τη Δανία να εκμεταλλεύεται τα κενά και να μετατρέπει την αναμέτρηση σε παράσταση για έναν ρόλο.
Ο αρχηγός των Δανών, Πιερ-Εμίλ Χόιμπιεργκ, άνοιξε το σκορ με πέναλτι λίγο πριν από την ανάπαυλα. Στη συνέχεια, ο Ράσμους Χόιλουντ ανέλαβε δράση, πετυχαίνοντας δύο εξαιρετικά τέρματα, ενώ ο Γιόαχιμ Άντερσεν διαμόρφωσε το 4-0 στο 75ο λεπτό.
Η αντίδραση των Πορτογάλων φιλάθλων ήταν έντονη. Από τις εξέδρες ακούστηκαν αποδοκιμασίες, με την απογοήτευση να γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όσο περνούσε ο χρόνος. Η Πορτογαλία δεν είχε βρεθεί πίσω στο σκορ με τέσσερα γκολ σε εντός έδρας αναμέτρηση από το 1983, όταν είχε ηττηθεί με το ίδιο αποτέλεσμα σε φιλικό παιχνίδι από τη Βραζιλία.

Μάλιστα, ο πρώην ποδοσφαιριστής της Μπενφίκα, Ζοάο Βίκτορ, δεν άφησε ασχολίαστη την εξέλιξη, γράφοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Αυτό συμβαίνει όταν δεν σέβεσαι το είδωλό σου».
Η εικόνα της νέας επιθετικής γραμμής, με τον Μπρούνο Φερνάντες στα αριστερά, τον Πέδρο Νέτο στα δεξιά και τον Ζοάο Φέλιξ πίσω από τον Γκονσάλο Ράμος, ήταν αποσπασματική. Η έλλειψη συνοχής και αποτελεσματικότητας έδωσε τροφή για συζητήσεις σχετικά με το πόσο αισθητή θα γίνει η απουσία του Ρονάλντο.
Ωστόσο, υπάρχει και μια σημαντική λεπτομέρεια που δεν πρέπει να παραβλεφθεί: ο CR7 δεν είχε αγωνιστεί ούτε στις τρεις προηγούμενες αναμετρήσεις της Πορτογαλίας, τις οποίες η ομάδα είχε κερδίσει όλες. Ανάμεσά τους ήταν και η νίκη με 4-2 επί της Δανίας τον προηγούμενο μήνα. Συνεπώς, μια ήττα δεν αρκεί για να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα για τη νέα αγωνιστική πραγματικότητα.
Είναι, όμως, δεδομένο ότι η προσαρμογή στην εποχή μετά τον Ρονάλντο δεν θα είναι μια απλή υπόθεση. Η Πορτογαλία καλείται πλέον να μάθει να λειτουργεί χωρίς τον κορυφαίο σκόρερ της ιστορίας της, έναν ποδοσφαιριστή που για περισσότερες από δύο δεκαετίες αποτελούσε σταθερό σημείο αναφοράς.
Ο Μπερνάρντο Σίλβα και το βάρος της διαδοχής
Ο Μπερνάρντο Σίλβα, ο οποίος έχει αναλάβει πλέον το περιβραχιόνιο του αρχηγού, είχε περιγράψει πριν από την αναμέτρηση το συναισθηματικό βάρος της συγκεκριμένης αλλαγής. Παρά τις 116 συμμετοχές του με το εθνόσημο, παραδέχθηκε ότι θα του φανεί παράξενο να αποτελεί πλέον τον πιο έμπειρο ποδοσφαιριστή της ομάδας.
«Είναι, φυσικά, μια λυπηρή στιγμή. Ο Κριστιάνο πέρασε 23 χρόνια στην εθνική ομάδα. Εγώ βρίσκομαι εδώ τα τελευταία 12, επομένως δεν γνώρισα ποτέ την Πορτογαλία χωρίς εκείνον. Ήταν κάτι που αργά ή γρήγορα θα συνέβαινε. Είναι, όμως, στενάχωρο για μένα, γιατί αποτέλεσε πηγή υπερηφάνειας και τιμής το γεγονός ότι μοιράστηκα μαζί του τα αποδυτήρια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, ο ίδιος ήταν εκείνος που σημείωσε το γκολ της τιμής για την Πορτογαλία, σχεδόν με την τελευταία φάση του αγώνα.
Μετά το τελευταίο σφύριγμα, οι ποδοσφαιριστές αποχώρησαν από τον αγωνιστικό χώρο εμφανώς απογοητευμένοι. Ο Ζόρζε Ζεσούς προσπάθησε να διατηρήσει χαμηλούς τόνους στη συνέντευξη Τύπου, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι μπορούσε να κατανοήσει τις αντιδράσεις της εξέδρας.
Όταν, μάλιστα, ρωτήθηκε αν η ομάδα αισθάνθηκε την απουσία ενός συγκεκριμένου ποδοσφαιριστή, η απάντησή του ήταν χαρακτηριστική: «Τι ακριβώς μας έλειψε; Δεν είναι πλέον εδώ. Μας λείπει η παρέα του, αλλά δεν αγωνίζεται πια, δεν βρίσκεται μαζί μας και έχει ήδη αποφασίσει για το μέλλον του».
Ο προπονητής ήθελε προφανώς να υπογραμμίσει ότι η Πορτογαλία πρέπει να προχωρήσει χωρίς να εξαρτάται από έναν ποδοσφαιριστή. Θα ήταν, βέβαια, πολύ ευκολότερο να περάσει αυτό το μήνυμα αν η ομάδα του δεν είχε μόλις υποστεί μια τόσο βαριά ήττα.
Η Πορτογαλία υποχώρησε δύο θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη της FIFA, φτάνοντας στην έβδομη θέση, ενώ δεν είχε γνωρίσει ανάλογη εντός έδρας ήττα σε όλη τη διάρκεια της εποχής Ρονάλντο.
Και κάπου εκεί επιστρέφει αναπόφευκτα η σκέψη στον μεγάλο απόντα. Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς τον πέντε φορές νικητή της Χρυσής Μπάλας να παρακολουθεί τα γεγονότα από τη Σαουδική Αραβία, με ένα χαμόγελο ικανοποίησης, γνωρίζοντας ότι η βραδιά επιβεβαίωσε πόσο μεγάλο ήταν το αποτύπωμά του. Ίσως, μάλιστα, να μην αντιστάθηκε στον πειρασμό να πανηγυρίσει με ένα μικρό «Siuuu» στο σπίτι του.