Ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας ήταν εκεί, Στουρνάρη και Πατησίων, τον Νοέμβριο του 1973 και όχι μόνο έβλεπε όσα γινόντουσαν στο Πολυτεχνείο αλλά και φωτογράφιζε τα τανκς να παρατάσσονται και τους φοιτητές να φωνάζουν «είμαστε αδέρφια».
Όπως αποκαλύπτει δεν χρησιμοποίησε φλας, τράβαγε οκτώ το πολύ εικόνες κι έδινε στον Ελληνοαμερικανό διευθυντή του από το Associated Press το φιλμ, γνωρίζοντας ότι υπηρετεί το καθήκον της ιστορίας κι ότι ανά πάσα στιγμή μπορούσε να συλληφθεί.
Η αφήγησή του στο ΕΡΤnews 53 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το πρωί της Τρίτης 16/11 εστιάζει και στην εικόνα που δεν κατάφερε να απαθανατίσει αλλά χαρακτηρίζει ανεξίτηλη, καθώς επρόκειτο για φοιτητή πεσμένο στο έδαφος που είχε δεχτεί χτύπημα στο κεφάλι.
«Δεν θα υπήρχε η ιστορία», ανέφερε μιλώντας για το καθήκον κάθε φωτορεπόρτερ.
«Έτυχε να είμαι εγώ και δεν πίστευα αυτά που έβλεπα. Όπλα, τανκς, κανόνια να στρέφονται εναντίον των Ελλήνων, οι οποίοι έχουν πληρώσει γι’ αυτά και τα οποία ήταν για την υπεράσπιση του λαού, αλλά οι συνταγματάρχες τα είχαν στρέψει εναντίον του λαού.
Μαζί με τον διευθυντή μου, του Associated Press μπήκαμε μέσα στη φάλαγγα των τανκς που κατέβαιναν την οδό Πανεπιστημίου, φτάσαμε Πατησίων και βγήκα καθαρά χωρίς να κρύψω τι είμαι με την τσάντα μου, με τις φωτογραφικές μηχανές. Τα τανκς παρατάχθηκαν μπροστά από την πρόσοψη του Πολυτεχνείου που ήταν γεμάτο φοιτητές. Η συγκίνηση και τα αισθήματα ήταν πάρα πολλά. Είχα καλύψει ήδη πολέμους, αλλά το να φωτογραφίζεις την πατρίδα σου είναι τελείως διαφορετικό. Τα συναισθήματα πρέπει όμως να τα παραμερίζεις» δήλωσε.
«Έκανα το κλικ και κατέβαζα τη μηχανή κάτω»
Στη Στουρνάρη και Πατησίων, η γωνία από πίσω μου, δεξιά και αριστερά ήταν γεμάτη αστυνομικούς με πολιτικά ένστολους, στρατό και βεβαίως δεν ήθελα να προβοκάρω κανέναν. Οπότε φωτογράφιζα με τα φώτα του δρόμου δεν έβγαλα το φλας για να μην προκαλέσω κανέναν. Και βεβαίως φρόντιζα τη στιγμή που δεν με έβλεπαν πολλοί. Έκανα το κλικ και κατέβαζα τη μηχανή κάτω. Φανταστείτε τότε ότι η ευαισθησία του φιλμ ήταν 400 ενώ σήμερα στα 4000 και έπρεπε να έχω σταθερό χέρι.
Μετά από 10 – 15 λεπτά, αφού είχα τραβήξει μερικά καρέ, έβγαζα το φιλμ και το έδινα στον διευθυντή μου γιατί ήξερα ότι ανά πάσα στιγμή μπορούσαν να με αρπάξουν, να με πάνε στη Μπουμπουλίνας, ακριβώς δύο γωνίες από πάνω και ήλπιζα να περισώσουμε μερικά στιγμιότυπα.
Ακόμα στα αυτιά μου ακούω τις ιαχές των φοιτητών που ζητούσαν από τους στρατιώτες να μην πυροβολήσουν. “Είμαστε αδέλφια, είμαστε άοπλοι”, φώναζαν και ο ραδιοφωνικός σταθμός με το “Εδώ Πολυτεχνείο”, έπαιζε τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη. Η κατάσταση ήταν πραγματικά πολύ συγκινητική, αλλά το καθήκον καθήκον», αφηγείται ο Αριστοτέλης Σαρρηκώστας.
Τότε όπως είπε τον πλησίασε αστυνόμος με τρία σιρίτια, και τον ρώτησε τι κάνει εκεί. «”Ήρθα να πάρω μερικές φωτογραφίες για το πρακτορείο μου”, απάντησα. Προφανώς αυτός να ήξερε κάτι για μένα και είπε: Κάθισε εδώ, θέλω να σε βλέπω. Άλλο που δεν ήθελα κι εγώ να έχω έναν αστυνομικό διευθυντή να με προσέχει. Αυτό το άκουσαν όλοι όσοι ήταν από πίσω μου και δίπλα μου. Μεταξύ αυτών και αρκετοί προβοκάτορες, γνωστοί στους δρόμους τις προηγούμενες ημέρες και υπέθεσαν ότι μάλλον είμαι δικός τους άνθρωπος» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η ανεξίτηλη εικόνα που δεν τραβήχθηκε ποτέ
«Ξαφνικά είδα τον κύριο εισαγγελέα Τσεβά με τη ντουντούκα στο χέρι και πέρασε μπροστά από τους φοιτητές και εγγυήθηκε ότι όσοι βγουν δεν κινδυνεύουν, δεν θα τους πειράξει κανείς. Κάποιοι πήδηξαν από το παράθυρο και βγήκαν στο δρόμο. Οι αστυνομικοί τους έβαλαν σε δυάδες τα χέρια στο κεφάλι και τους έβαλαν στην οδό Ακαδημίας. Εκεί πέσανε πάνω τους. Τότε οι περισσότεροι αστυνομικοί δεν κρατούσαν γκλομπ, αλλά κάτι δοκάρια, δύο μέτρα για να τούς φτάνουν από μακριά. Εκείνη τη στιγμή είδα ότι είχαν ανοίξει το κεφάλι φοιτητή και είχε πέσει κάτω, σε απόσταση 15 – 20 μέτρων από μένα. Έπιασα τη μηχανή μου και είδα 50 – 60 ζευγάρια μάτια που με κοίταξαν να δουν αν θα φωτογραφίσω το στιγμιότυπο και προτίμησα να μην το φωτογραφίσω, για να μπορέσω να μείνω εκεί μέχρι το τέλος. Αυτή η εικόνα μου έχει μείνει και επαναλαμβάνω ήταν η μόνη εικόνα που δεν φωτογράφισα εκείνο το βράδυ, αλλά δεν το έκανα για να μείνω μέχρι την τελευταία ώρα, όπως και έγινε» δήλωσε,
«Το τριήμερο αυτό για μένα είναι ημέρες λογισμού»
«Οι σκηνές που είδα εκείνες τις ώρες έχουν ανεξίτηλες στη μνήμη μου. Και βεβαίως ο αγώνας και η θυσία αυτών των φοιτητών πρέπει να τιμάται σήμερα. Το τριήμερο αυτό για μένα είναι ημέρες λογισμού για μένα. Είναι οι μέρες που πρέπει όλοι οι Έλληνες να κρατήσουν την παρακαταθήκη αυτών που έδωσαν τη ζωή τους και πολλών άγνωστων ανθρώπων ηρώων οι οποίοι δεν έχουν εμφανιστεί ποτέ στη δημοσιότητα, οι οποίοι βοήθησαν με την παρουσία τους στο Πολυτεχνείο» δήλωσε ο κ. Σαρρηκώστας.
«Η τότε νεολαία φορούσε παντελόνια καμπάνα και βεβαίως είχαν το φραπέ στο χέρι και λέγαμε αυτή η νεολαία είναι δυνατόν να μας υπερασπίσει τον εχθρό; Κι όμως ήταν αυτή η πρώτη που έθεσαν τα στήθη μπροστά στα τανκς. Το ίδιο εύχομαι να μη συμβεί ποτέ, αλλά αν συμβεί και σήμερα, πάλι η νεολαία, πάλι αυτοί οι φοιτητές θα μπουν μπροστά. Είναι, είναι της μοίρας μας, οι Έλληνες ενωμένοι ποτέ δεν λυπούνται. Το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε κανένα κόμμα, τώρα έχει πέσει στα χέρια μερικών. Δεν θέλω να ανακατεύομαι με τα πολιτικά, δεν είναι η δουλειά μου αυτή. Αλλά έλεος, το Πολυτεχνείο είναι η επανάσταση των φοιτητών, της νεολαίας ενάντια στη δικτατορία”» είπε κλείνοντας.