Μητσοτάκης για τα κειμήλια των Σερρών: «Μαζί με αυτά επιστρέφουν οι προσευχές αλλά και οι ελπίδες που φέρουν πάνω τους»

Στο Κειμηλιαρχείο «Ψυχής Άκος» παραδόθηκαν, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, τα εκκλησιαστικά κειμήλια που επέστρεψαν στις Σέρρες από τη Βουλγαρία, 109 χρόνια μετά την αφαίρεσή τους.

Η παράδοση έγινε στο πλαίσιο του εορτασμού των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, πολιούχων της πόλης, και τα κειμήλια τοποθετήθηκαν στις προθήκες του Κειμηλιαρχείου.

Ο πρωθυπουργός παρέστη στη Θεία Λειτουργία και τη Δοξολογία στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών και στη συνέχεια ακολούθησε τη λιτανεία.

Στις εκδηλώσεις παρέστησαν επίσης η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, ο υφυπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, οι βουλευτές Σερρών της Νέας Δημοκρατίας Φωτεινή Αραμπατζή και Θεόφιλος Λεονταρίδης και η δήμαρχος Σερρών Βαρβάρα Μητλιάγκα.

Η συμφωνία με τη Βουλγαρία

Στην αντιφώνησή του προς τον μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις πολυετείς διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη συμφωνία ανταλλαγής με τη Βουλγαρία. Ανάμεσα στα κειμήλια που επέστρεψαν είναι εικόνες, σταυροί, άμφια, λειψανοθήκες και ένας ξυλόγλυπτος επισκοπικός θρόνος. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, τα αντικείμενα είχαν αφαιρεθεί το 1917 από βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής. Στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας, η Αθήνα παραδίδει στη Σόφια τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ και το ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους του Αγίου Αχιλλείου.

Η αντιφώνηση του πρωθυπουργού

«Σεβασμιώτατε Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης, Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες, αγαπητοί συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στο ελληνικό κοινοβούλιο, κυρία Δήμαρχε, κύριε Αντιπεριφερειάρχα, κυρίες και κύριοι,

Ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση να βρεθώ στην πόλη σας αυτή την τόσο σπουδαία μέρα. Η γιορτή των πολιούχων Ταξιαρχών αποτελεί μια μεγάλη γιορτή για την Εκκλησία. Αποτελεί όμως, Σεβασμιώτατε, όπως επισημάνατε, και μια γιορτή για την Πολεμική μας Αεροπορία. Οι Αρχάγγελοι να είναι πάντα άγρυπνοι φρουροί των ελληνικών ουρανών και των ανθρώπων που με αυταπάρνηση τους υπερασπίζονται καθημερινά.

Και η ημέρα σήμερα είναι ιδιαίτερη, είναι ξεχωριστή, καθώς οι Σέρρες, Σεβασμιώτατε, υποδέχονται τους θησαυρούς που παρέμειναν μακριά πάνω από έναν αιώνα και πλέον επιστρέφουν στην εστία τους. Γιατί κάθε ιερό αντικείμενο το οποίο επαναπατρίζεται, δεν έρχεται για να τοποθετηθεί απλά σε κάποια προθήκη. Κάθε φορά επουλώνει και μια πληγή στη συλλογική μας μνήμη.

Έτσι, σε αυτόν τον ιστορικό τόπο, παραδίδονται τώρα κειμήλια ανεκτίμητης ιστορικής, καλλιτεχνικής, αλλά κυρίως θρησκευτικής αξίας: ιερές εικόνες και σταυροί, άμφια και λειψανοθήκες, σκεύη και αναλόγια και, βέβαια, ο ξυλόγλυπτος επισκοπικός θρόνος.

Όλα τους αφαιρέθηκαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής το 1917, μέσα στη θύελλα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τον παλαιό Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Θεοδώρων και από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών.

Όμως, ύστερα από τόσες δεκαετίες, ο κύκλος αυτής της μακράς αναμονής κλείνει οριστικά. Και μαζί με αυτά επιστρέφουν οι προσευχές αλλά και οι ελπίδες που φέρουν πάνω τους.

Είναι ένα γεγονός το οποίο αποδεικνύει ότι αν υπάρχει βούληση και μεθοδικότητα, αν υπάρχει τόλμη και αποφασιστικότητα, ακόμα και οι πιο μακροχρόνιες εκκρεμότητες μεταξύ κρατών μπορούν τελικά να βρουν τη λύση τους.

Γιατί, πράγματι, τίποτα δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς τις αθόρυβες αλλά και επίμονες διαπραγματεύσεις, που οδήγησαν τελικά σε μια συμφωνία ανταλλαγής με τη γειτονική χώρα. Με βάση αυτή, την ίδια στιγμή που τα ιερά μας κειμήλια επιστρέφουν στις Σέρρες η Αθήνα εκπληρώνει το δικό της χρέος, παραδίδοντας στη Σόφια τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ, μαζί με το ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους του Αγίου Αχιλλείου. Είναι αντικείμενα τα οποία και η ελληνική πολιτεία προστάτευσε με σεβασμό και τώρα τα παραδίδει πίσω στον βουλγαρικό λαό για να τα τιμήσει όπως αυτός θα επιλέξει.

Όπως είπα, χρειάστηκε πολύς καιρός για να φτάσουμε έως εδώ, ξεπερνώντας αγκυλώσεις και κάθε είδους εμπόδια. Με την εξέλιξη αυτή, όμως, να αποδεικνύει, όπως είπε και ο Σεβασμιώτατος, ότι αυτός ο δίαυλος παραμένει ενεργός, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τον εντοπισμό, για την τεκμηρίωση αλλά και τελικά, ναι, για την επιστροφή όλων των πολιτιστικών αγαθών που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Βουλγαρία.

Αυτό ίσως είναι και η καλύτερη απάντηση για όσους έσπευσαν να μιλήσουν με μεμψιμοιρία γι’ αυτή την εξέλιξη. Γιατί, ξέρετε, ετεροβαρής δεν είναι μια συμφωνία η οποία ανοίγει τον δρόμο στον επαναπατρισμό των θησαυρών μας. Ετεροβαρής, και εναντίον μας τελικά, είναι η αδράνεια και η ακινησία που τους κρατούν μακριά.

Μιλάμε, συνεπώς, για ένα έμπρακτο αποτέλεσμα, κα Υπουργέ Πολιτισμού, των πολλών δυνατοτήτων που τελικά έχει η πολιτιστική διπλωματία μας.

Με μια πατριωτική πολιτική η οποία αποδεικνύει και δηλώνει ότι η Ελλάδα είναι ισχυρή, το κύρος της είναι ισχυρό και υψηλό, η φωνή της ακούγεται δυνατή. Δεν φοβάται, λοιπόν, και να συζητήσει και να διεκδικήσει και τελικά να δικαιωθεί. Αυτό, άλλωστε, σημαίνει δικαίωση: η ιστορική μνήμη, Σεβασμιώτατε, να επιστρέφει στον φυσικό της χώρο.

Σεβασμιώτατε, στα δικά σας χέρια και στη φροντίδα της Μητροπόλεώς σας αλλά και των πολλών πιστών που βρίσκονται σήμερα μαζί μας, παραδίδουμε αυτούς τους πνευματικούς θησαυρούς.

Με αυτόν τον τρόπο, δεν μένουν πλέον σιωπηλά εκθέματα του παρελθόντος, αλλά αποτελούν ζωντανές «κιβωτούς» πίστης και πολιτισμού, για να θυμίζουν στις γενιές που έρχονται ότι η δικαιοσύνη και η αλήθεια μπορεί τελικά να δοκιμάζονται στον χρόνο, όμως στο τέλος πάντα επικρατούν.

Σας ευχαριστώ. Χρόνια πολλά στην πόλη των Σερρών»