Πρόκληση χωρίς τέλος από την Τουρκία – Ακυρώνει τις NAVTEX Ελλάδος και Κύπρος και απαιτεί να δώσει άδεια – Σε ετοιμότητα οι Ένοπλες Δυνάμεις

Νέα κλιμάκωση από την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας ζητά πλέον επισήμως την υποβολή αιτήματος αδειοδότησης προς τις τουρκικές Αρχές για τις έρευνες που, όπως υποστηρίζει, θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές της «τουρκικής υφαλοκρηπίδας».

Η τουρκική ανακοίνωση έρχεται μετά τις NAVTEX που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κύπρος και τις οποίες η Άγκυρα υποστηρίζει ότι έχει ακυρώσει.

Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επαναφέρει τη θέση της Άγκυρας για τα δικαιώματά της στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες περιοχές εμπίπτουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Η θέση αυτή συνδέεται και με τη μονομερή οριοθέτηση που έχει καταθέσει η Τουρκία στον ΟΗΕ, τα εξωτερικά όρια της οποίας, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, επικαλύπτουν τμήμα της ελληνικής ΑΟΖ που προκύπτει από την Ελληνοαιγυπτιακή Συμφωνία.

Η απαίτηση της Άγκυρας για άδεια

Με τη νέα ανακοίνωση, η Τουρκία φαίνεται να επιχειρεί να θέσει ως προϋπόθεση για τη διεξαγωγή των ερευνών την υποβολή σχετικού αιτήματος προς τις τουρκικές Αρχές.

Η Άγκυρα αναφέρει ότι έχει ακυρώσει τις σχετικές NAVTEX της Ελλάδας και της Κύπρου, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει την «αποφασιστικότητα να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο».

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι στην περιοχή υιοθετεί «μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό».

Η νέα παρέμβαση της Άγκυρας έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία για τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να επιχειρεί να καταστήσει σαφή τη δική της θέση και να αμφισβητεί εμπράκτως τις ελληνικές και κυπριακές NAVTEX.

Στο επίκεντρο η ελληνική ΑΟΖ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι τουρκικοί ισχυρισμοί αφορούν περιοχές που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, περιλαμβάνονται στην ελληνική ΑΟΖ βάσει της Ελληνοαιγυπτιακής Συμφωνίας.

Έτσι, η απαίτηση της Άγκυρας για υποβολή αιτήματος αδειοδότησης δεν αφορά μόνο τη διαδικασία διεξαγωγής των ερευνών, αλλά συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μένει να φανεί πώς θα εξελιχθεί η αντιπαράθεση γύρω από τις NAVTEX και τις έρευνες στην περιοχή.

Στην ανακοίνωσή του τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει:

Έγινε γνωστό ότι πλοίο υπό γαλλική σημαία αποπειράθηκε να πραγματοποιήσει θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες χωρίς άδεια, με σκοπό την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου, εντός της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήσαμε στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.

Οι μη εξουσιοδοτημένες αναγγελίες προς ναυτιλλομένους που εκδόθηκαν για τον σκοπό αυτό από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου [ενν. την Κυπριακή Δημοκρατία] ακυρώθηκαν από τη χώρα μας.

Για το τμήμα των δραστηριοτήτων που σχεδιάζει να πραγματοποιήσει το εν λόγω πλοίο και το οποίο εμπίπτει στα όρια της υφαλοκρηπίδας μας, δεν έχει υποβληθεί στη χώρα μας αίτημα άδειας, σύμφωνα με τους εθιμικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.

Η αποφασιστικότητά μας να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο είναι απόλυτη και θα συνεχίσουμε να υιοθετούμε στην περιοχή μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό.

Σε ετοιμότητα οι Ένοπλες Δυνάμεις

Στο ελληνικό επιτελείο έχουν εξεταστεί διαφορετικά σενάρια αντίδρασης, ανάλογα με την ένταση και τη μορφή μιας ενδεχόμενης τουρκικής αντίδρασης στην περιοχή όπου θα κινηθεί το γαλλικό ερευνητικό σκάφος.

Σε περίπτωση μιας χαμηλής έντασης πρόκλησης, όπως η έκδοση τουρκικής αντι-Navtex ή η επανάληψη ισχυρισμών περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας, προβλέπεται αυξημένη επιτήρηση της περιοχής από μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ παράλληλα θα παρακολουθούνται στενά οι κινήσεις των τουρκικών πλοίων από τα συστήματα επιτήρησης και τα διαθέσιμα εναέρια μέσα.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο κλιμάκωσης, εφόσον τουρκικά πολεμικά πλοία επιχειρήσουν να προσεγγίσουν το Abeille Marengo, να πραγματοποιήσουν παρενοχλήσεις μέσω ασυρμάτου ή να επιχειρήσουν να επηρεάσουν την πορεία του, ο σχεδιασμός προβλέπει ενισχυμένη παρουσία ελληνικών μονάδων στην περιοχή.

Η παρουσία των ελληνικών πλοίων θα έχει ως στόχο την επιτήρηση της περιοχής και την προστασία της ερευνητικής δραστηριότητας, ενώ παράλληλα η Πολεμική Αεροπορία θα βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα, ώστε να υπάρξει άμεση υποστήριξη εφόσον απαιτηθεί.

Το πλέον σοβαρό σενάριο αφορά μια ακραία κλιμάκωση, με επιθετικές κινήσεις εναντίον του ερευνητικού σκάφους, παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησης ή απόπειρα παρεμπόδισης των εργασιών με τη χρήση απειλής ή βίας. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα κινηθούν βάσει των προβλεπόμενων κανόνων εμπλοκής.