Εορτολόγιο: Ποιος γιορτάζει σήμερα 17 Οκτωβρίου
Σήμερα, Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν ο Αντίγονος, ο Ευπρέπιος, ο Ευπρέπειος, ο Ευπρεπής και η Ευπρεπία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Προφήτη Ωσηέ και του Αγίου Ανδρέα του Οσιομάρτυρα, γνωστού ως «ο εν τη Κρίσει».
Εορτολόγιο σήμερα: Ποιοι γιορτάζουν στις 17 Οκτωβρίου
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν τα εξής ονόματα:
- Αντίγονος
- Ευπρέπιος
- Ευπρέπειος
- Ευπρεπής
- Ευπρεπία
Ποιος γιορτάζει αύριο
Αύριο, Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν:
- Λουκάς
- Λουκία
- Λουκίτσα
- Μαρίνος
Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των:
Προφήτη Ωσηέ, Αγίου Ανδρέα του Οσιομάρτυρα «του εν τη Κρίσει», Αγίων Κοσμά, Δαμιανού, Λεοντίου, Ανθίμου και Ευπρεπίου των Αναργύρων, Αγίων Αντιγόνου, Λουκιανού, Τερεντίου, Νικομήδη και Θεοφάνους, Αγίων Ισιδώρας και Νεοφύτης και Αγίου Κοσμά του εν Γεωργία. Επίσης, τιμάται η ανακομιδή και η κατάθεση του ιερού λειψάνου του Αγίου και Δικαίου Λαζάρου στην Κωνσταντινούπολη, καθώς και η μνήμη των Προστατών και Πολιούχων Αγίων της Ιεράς Μητροπόλεως Ύδρας.
Άγιος Ανδρέας ο Οσιομάρτυρας: Ο Κρητικός που αντιστάθηκε στην Εικονομαχία και ήρθε αντιμέτωπος με τον αυτοκράτορα
Ο Άγιος Ανδρέας ο Οσιομάρτυρας, γνωστός ως «ο εν τη Κρίσει», καταγόταν από την Κρήτη και έζησε τον 8ο αιώνα μ.Χ., σε μια περίοδο έντονων θρησκευτικών αντιπαραθέσεων στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η μνήμη του τιμάται στις 17 Οκτωβρίου και συνδέεται με την αντίστασή του στην πολιτική της Εικονομαχίας.
Εκείνη την εποχή, αυτοκράτορας ήταν ο Κωνσταντίνος Ε΄, ο οποίος κυβέρνησε από το 741 έως το 775 και υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της Εικονομαχίας. Η πολιτική αυτή αμφισβητούσε την τιμητική προσκύνηση των θρησκευτικών εικόνων και προκάλεσε βαθιές συγκρούσεις στο εσωτερικό της Εκκλησίας και της αυτοκρατορίας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, όταν ο Ανδρέας πληροφορήθηκε τους διωγμούς εναντίον όσων υπερασπίζονταν τις εικόνες, αποφάσισε να εγκαταλείψει την Κρήτη και να ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί φέρεται να διαπίστωσε από κοντά τις συνέπειες της αυτοκρατορικής πολιτικής.
Η παράδοση αναφέρει ότι ο Ανδρέας πλησίασε τον ίδιο τον Κωνσταντίνο Ε΄, όταν εκείνος επέστρεφε στο παλάτι, και τον ρώτησε ευθέως: «Άρα χριστιανός ει, βασιλεύ;», δηλαδή «Είσαι λοιπόν χριστιανός, βασιλιά;». Η δημόσια αυτή αμφισβήτηση της στάσης του αυτοκράτορα προκάλεσε την οργή του.
Ο Κωνσταντίνος διέταξε τη σύλληψή του. Σύμφωνα με τον συναξαριστή, ο Ανδρέας ξυλοκοπήθηκε και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια. Όταν ένας από τους αξιωματούχους τον κατηγόρησε ότι προσβάλλει τον αυτοκράτορα, εκείνος φέρεται να απάντησε με μια φράση που διατηρήθηκε στην εκκλησιαστική παράδοση:
«Οὐδεὶς ἁμαρτάνει βασιλέα ἐλέγχων παρανομοῦντα».
Δηλαδή: «Κανείς δεν αμαρτάνει όταν ελέγχει έναν βασιλιά που παρανομεί».
Κατά τη διήγηση του μαρτυρίου του, ο Ανδρέας παραδόθηκε σε πλήθος εικονομάχων, οι οποίοι τον κακοποίησαν. Στη συνέχεια, ένας άνδρας τού έκοψε το πόδι με τσεκούρι, προκαλώντας τον θάνατό του. Το λείψανό του εγκαταλείφθηκε αρχικά σε ακάθαρτο χώρο, αλλά αργότερα περισυνελέγη και ενταφιάστηκε από χριστιανούς σε περιοχή της Κωνσταντινούπολης που ονομαζόταν «της Κρίσεως». Από εκεί προέρχεται και η προσωνυμία του.
Η μορφή του Αγίου Ανδρέα συνδέθηκε με την υπεράσπιση των εικόνων και την αντίσταση απέναντι στην αυτοκρατορική εξουσία για ζητήματα πίστης. Οι λεπτομέρειες του μαρτυρίου του προέρχονται κυρίως από την εκκλησιαστική παράδοση και δεν μπορούν όλες να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα από ιστορικές πηγές. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 17 Οκτωβρίου, ενώ μνημονεύεται και στις 21 Οκτωβρίου μαζί με τους Αγίους Στέφανο, Παύλο και Πέτρο.
Ακούστε το Απολυτίκιον
Εορτολόγιο Οκτωβρίου
Δείτε αναλυτικά το εορτολόγιο Οκτωβρίου και ποιοι γιορτάζουν κάθε μέρα.
Σαν σήμερα
Διαβάστε στο Σαν σήμερα τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα, τις γεννήσεις και τους θανάτους προσωπικοτήτων που σημάδεψαν την 17η Οκτωβρίου.