Όταν ο Έντγκαρ Άλαν Πόε βρέθηκε παραληρώντας με ξένα ρούχα – Το μυστήριο λίγο πριν πεθάνει | Σαν σήμερα Χ Σεπτεμβρίου
Ήταν ημέρα εκλογών. Φορούσε ρούχα κάποιου άλλου. Και δεν μπορούσε να πει πού ήταν τις τελευταίες πέντε μέρες.
Έτσι βρέθηκε ο Έντγκαρ Άλαν Πόε στις 3 Οκτωβρίου 1849, έξω από μια ταβέρνα της Βαλτιμόρης. Τέσσερις μέρες αργότερα ήταν νεκρός.
Κανείς δεν ξέρει τι του συνέβη μέχρι σήμερα.
Τον εντόπισε ο τυπογράφος Τζόζεφ Γουόκερ έξω από το Gunner’s Hall, μια ταβέρνα που εκείνη τη μέρα λειτουργούσε και ως εκλογικό τμήμα. Συνηθισμένο για την εποχή. Ο Πόε μόλις που μιλούσε. Φορούσε φτηνά, κακοραμμένα ρούχα που του έπεφταν φαρδιά, εντελώς ξένα στον γνωστό για την κομψότητά του συγγραφέα. (Η εικόνα του Πόε πεσμένου «σε ένα χαντάκι», που κυκλοφορεί παντού, δεν επιβεβαιώνεται από πηγές).
Ο Γουόκερ κατάφερε να του αποσπάσει ένα όνομα: Τζόζεφ Σνοντγκρας, γιατρός και εκδότης, γνωστός του Πόε. Του έστειλε σημείωμα ζητώντας βοήθεια. Ο Σνοντγκρας ήρθε μαζί με τον Χένρι Χέρινγκ, θείο του Πόε εξ αγχιστείας, και τον πήγαν στο Washington College Hospital.
Εκεί ο Πόε πέρασε τρεις μέρες ανάμεσα σε λιποθυμίες και κρίσεις διέγερσης. Σύμφωνα με τον γιατρό του, Τζον Μόραν, το τελευταίο βράδυ φώναζε ξανά και ξανά ένα όνομα, «Ρέινολντς», που κανείς δεν κατάφερε ποτέ να ταυτοποιήσει. Ο ίδιος ο Μόραν όμως άλλαζε τη διήγησή του με τα χρόνια, οπότε η λεπτομέρεια αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη.
Ο Πόε πέθανε στις 7 Οκτωβρίου 1849, στα 40 του. Πιστοποιητικό θανάτου δεν έχει σωθεί. Εφημερίδα της εποχής έγραψε για «συμφόρηση του εγκεφάλου», έναν όρο-ομπρέλα που τότε κάλυπτε σχεδόν οτιδήποτε.
Οι πέντε μέρες που χάθηκαν
Ο Πόε είχε περάσει το καλοκαίρι στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια. Εκεί είχε ξαναβρεί την εφηβική του αγάπη, την Έλμιρα Ρόιστερ Σέλτον, και σχεδίαζαν να παντρευτούν. Στις 27 Σεπτεμβρίου μπήκε σε ατμόπλοιο για τη Βαλτιμόρη, με σκοπό να συνεχίσει βόρεια, προς τη Φιλαδέλφεια και τη Νέα Υόρκη.
Έφτασε στη Βαλτιμόρη στις 28 του μήνα. Από εκεί και πέρα, μέχρι το πρωί της 3ης Οκτωβρίου, δεν υπάρχει καμία βέβαιη μαρτυρία για το πού ήταν ή τι έκανε.
Τι μπορεί να συνέβη
Η πιο διάσημη θεωρία λέγεται «cooping»: μια μορφή εκλογικής νοθείας του 19ου αιώνα. Συμμορίες άρπαζαν περαστικούς, τους κρατούσαν κλεισμένους, τους πότιζαν αλκοόλ και τους έσερναν από κάλπη σε κάλπη, αλλάζοντάς τους ρούχα για να ψηφίζουν ξανά με άλλη ταυτότητα. Θα εξηγούσε και την κατάστασή του και τα ξένα ρούχα. Απόδειξη όμως δεν υπάρχει.
Το 1996, ο καρδιολόγος Μάικλ Μπενίτεζ πρότεινε κάτι εντελώς διαφορετικό: λύσσα. Η σύγχυση, οι παραισθήσεις, η έντονη διέγερση και η δυσκολία του να πιει νερό ταιριάζουν, κατά τον ίδιο, με τα συμπτώματα. Κι αυτή όμως μένει υπόθεση, όπως και οι υπόλοιπες που έχουν ακουστεί κατά καιρούς, από το αλκοόλ μέχρι τη δολοφονία.
Ο άνθρωπος που έγραψε μερικές από τις πιο σκοτεινές ιστορίες της παγκόσμιας λογοτεχνίας άφησε πίσω του ένα μυστήριο που δεν λύθηκε ποτέ: τις τελευταίες μέρες της δικής του ζωής.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
42 π.Χ.: Διεξάγεται η πρώτη μάχη των Φιλίππων ανάμεσα στις δυνάμεις του Μάρκου Αντώνιου και του Οκταβιανού και εκείνες των Βρούτου και Κάσσιου. Η μάχη λήγει χωρίς καθαρό νικητή, αλλά ο Κάσσιος αυτοκτονεί πιστεύοντας ότι έχει ηττηθεί.
1849: Ο Έντγκαρ Άλαν Πόε βρίσκεται σε κατάσταση παραληρήματος στη Βαλτιμόρη, υπό μυστηριώδεις συνθήκες. Πεθαίνει τέσσερις ημέρες αργότερα, χωρίς να εξακριβωθεί ποτέ τι ακριβώς του συνέβη.
1866: Θεμελιώνεται το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα, σε οικόπεδο της οδού Πατησίων.
1906: Αρχίζει στο Βερολίνο η πρώτη Διεθνής Διάσκεψη Ραδιοτηλεγραφίας, η οποία έναν μήνα αργότερα καθιερώνει διεθνώς το SOS ως σήμα κινδύνου.
1929: Το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων μετονομάζεται επίσημα σε Γιουγκοσλαβία.
1945: Ο μόλις 10 ετών Έλβις Πρίσλεϊ παίρνει μέρος σε διαγωνισμό ταλέντων στη γενέτειρά του, το Τούπελο του Μισισίπι, ερμηνεύοντας το «Old Shep». Κατακτά την 5η θέση και κερδίζει 5 δολάρια, σε μία από τις πρώτες καταγεγραμμένες δημόσιες εμφανίσεις του μελλοντικού «βασιλιά του rock ’n’ roll».
1966: Αρχίζει στη Θεσσαλονίκη η δίκη για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, περισσότερα από τρία χρόνια μετά τη δολοφονική επίθεση εναντίον του.
1990: Η Γερμανία επανενώνεται επίσημα, με την Ανατολική Γερμανία να εντάσσεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, τερματίζοντας τη διαίρεση της χώρας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1992: Η Σινέντ Ο’ Κόνορ σκίζει φωτογραφία του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄ ζωντανά στο «Saturday Night Live», διαμαρτυρόμενη για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στην Καθολική Εκκλησία.
2016: Η αστυνομία κάνει χρήση χημικών εναντίον συνταξιούχων που διαδηλώνουν στην Αθήνα για τις περικοπές στις συντάξεις, προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις.
Γεννήσεις
1952 – Μαριάννα Τόλη, Ελληνίδα ηθοποιός, τραγουδίστρια και σκηνοθέτις, με ξεχωριστή παρουσία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και τη μουσική σκηνή. Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και έγινε γνωστή από το μουσικό θέατρο και την τηλεόραση. Εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Eurovision του 1977 με το συγκρότημα «Πασπαρτού». Αργότερα αφιερώθηκε στο παιδικό θέατρο, σκηνοθετώντας και πρωταγωνιστώντας σε παραστάσεις που άφησαν εποχή. Με τη γλυκιά φωνή, την ευαισθησία και το χαμόγελό της, αγαπήθηκε από το κοινό και παραμένει στη μνήμη ως μια από τις πιο χαρισματικές μορφές της ελληνικής καλλιτεχνικής σκηνής.
1964 – Κλάιβ Όουεν (Clive Owen), Άγγλος ηθοποιός, γνωστός για την επιβλητική παρουσία και το έντονο βλέμμα του. Γεννημένος στο Κόβεντρι, ξεκίνησε στο θέατρο και καθιερώθηκε στον κινηματογράφο με ταινίες όπως «Closer» (2004), που του χάρισε Χρυσή Σφαίρα και υποψηφιότητα για Όσκαρ. Έπαιξε επίσης σε ταινίες όπως «Children of Men» (2006), «Sin City» (2005) και «Inside Man» (2006), αποδεικνύοντας το εύρος του από δράμα μέχρι θρίλερ και περιπέτεια. Παράλληλα, ξεχώρισε και σε τηλεοπτικές παραγωγές, όπως το «The Knick». Θεωρείται από τους πιο αξιόλογους Βρετανούς ηθοποιούς της γενιάς του.
1969 – Γκουέν Στεφάνι (Gwen Stefani), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, στιχουργός και fashion icon, που καθιερώθηκε ως frontwoman των No Doubt με επιτυχίες όπως «Don’t Speak» και «Just a Girl». Από το 2004 ακολούθησε σόλο καριέρα με άλμπουμ όπως Love. Angel. Music. Baby., που ανέδειξε το εκρηκτικό της στυλ και έβγαλε μεγάλες επιτυχίες όπως «Hollaback Girl». Παράλληλα, ίδρυσε το fashion brand L.A.M.B., επηρεάζοντας τη μόδα της δεκαετίας του 2000. Με τις ιδιαίτερες φωνητικές της δυνατότητες και την εκκεντρική αισθητική της, παραμένει διαχρονική σταρ της ποπ και εναλλακτικής σκηνής.
1981 – Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς (Zlatan Ibrahimović), Σουηδός ποδοσφαιριστής με καταγωγή από τη Βοσνία και την Κροατία, ένας από τους πιο χαρισματικούς και εκκεντρικούς επιθετικούς της σύγχρονης εποχής. Γνωστός για την εντυπωσιακή τεχνική του, τη δύναμη και τα θεαματικά γκολ, αγωνίστηκε σε κορυφαίους συλλόγους όπως Άγιαξ, Γιουβέντους, Ίντερ, Μπαρτσελόνα, Μίλαν, Παρί Σεν Ζερμέν και Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Κατέκτησε δεκάδες πρωταθλήματα και κύπελλα, ενώ έγινε θρύλος και αρχηγός της εθνικής Σουηδίας, όντας ο πρώτος της σκόρερ. Εκτός από τις επιδόσεις του, ξεχώρισε για την αυτοπεποίθηση και τις αφοπλιστικές του δηλώσεις, που τον καθιέρωσαν ως εμβληματική φιγούρα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Θάνατοι
1993 – Κατερίνα Γώγου, Ελληνίδα ηθοποιός και ποιήτρια, μια από τις πιο ιδιαίτερες και αντισυμβατικές μορφές της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Γεννημένη το 1940 στην Αθήνα, έπαιξε σε πλήθος ταινιών του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, συχνά στον ρόλο της νεαρής, ατίθασης κοπέλας. Παράλληλα όμως ανέπτυξε μια ισχυρή λογοτεχνική φωνή, εκφράζοντας μέσα από την ποίηση την αγωνία, την οργή και την αποξένωση της μεταπολιτευτικής γενιάς. Η συλλογή της «Τρία κλικ αριστερά» (1978) έγινε μανιφέστο για τα ανήσυχα πνεύματα της εποχής. Η ζωή της, γεμάτη εντάσεις και αντιφάσεις, έληξε πρόωρα το 1993, αφήνοντας πίσω της ένα έργο που εξακολουθεί να συγκινεί και να εμπνέει.
Εορτολόγιο
Διονύσιος, Διονυσία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Δράσης της ΠΣΟ
Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Κατάθλιψη