Μυτιλήνη: Ξεκίνησαν οι εργασίες στο αρχοντικό Γεωργιάδη – Από το 1885 στο σήμερα, ως πολυχώρος πολιτισμού

Ξεκινούν οι εργασίες επισκευής ενός εμβληματικού για τη Μυτιλήνη αρχοντικού του 19ου αιώνα, του λεγόμενου «αρχοντικού Γεωργιάδη» στην Επάνω Σκάλα της βόρειας πόλης.

Πρόκειται για ένα αρχοντικό, χαρακτηριστικό δείγμα εκλεκτικιστικού νεοκλασικισμού του οποίου η κατασκευή σε αρκετές πηγές τοποθετείται στο 1885 – 1888 και ο σχεδιασμός του αποδίδεται στον αρχιτέκτονα Αργύρη Αδαλή.

Η διαδικασία για την αγορά του από τους ιδιώτες ιδιοκτήτες του, ξεκίνησε επί Νομαρχίας Λέσβου Δημήτρη Βουνάτσου και ολοκληρώθηκε το 2004, επί Νομαρχίας Παύλου Βογιατζή. Με την εφαρμογή της διοικητικής μεταρρύθμισης του «Καλλικράτη» και την κατάργηση των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, το ακίνητο περιήλθε στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στην οποία και πλέον ανήκει.

Το 2019, με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων της Περιφέρειας, ανατέθηκαν στους μελετητές Γιώργο Βερβενιώτη και Γιώργο Κακκέ οι αναγκαίες μελέτες για την πλήρη επισκευή και αποκατάσταση του αρχοντικού. Από το 2020 η Περιφερειακή Αρχή διαμόρφωσε την πρόταση να μετατραπεί το κτήριο σε «Σπίτι του Πολιτισμού», ως μόνιμος δηλαδή πολυχώρος πολιτισμού στη Μυτιλήνη. Ακολούθησε πολυετής διαδικασία εγκρίσεων των μελετών και αδειοδοτήσεων λόγω και του καθεστώτος προστασίας του μνημείου από το 1998! Το 2023 ολοκληρώθηκαν και τα τεύχη δημοπράτησης ενώ στις 13 Σεπτεμβρίου 2023 εγκρίθηκε η δημοπράτηση του έργου «Επισκευή – Αξιοποίηση του Αρχοντικού Γεωργιάδη», συνολικού προϋπολογισμού δυο εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο η υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο καθυστέρησε λόγω σειράς νέων εγκρίσεων. Το συμβατικό ποσό του έργου αναφέρεται σε 1.715.665,30 ευρώ και η διάρκεια εκτέλεσής του σε 700 ημέρες. H επίσημη έναρξη των εργασιών έγιναν χθες Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου από τον Περιφερειάρχη Κωνσταντίνο Μουτζούρη.

Το αρχοντικό Γεωργιάδη χτίστηκε από τον Ιωάννη Γεωργιάδη, δραστήριο επιχειρηματία, πιθανόν από την Κωνσταντινούπολη. Αποτελείται από ημιυπόγειο που χρησίμευε ως αποθηκευτικός χώρος, δύο ορόφους κύριας κατοικίας και δύο επίπεδα σοφίτας. Ο πρώτος όροφος κύριας κατοικίας ήταν και ο χώρος υποδοχής που διέθετε μαρμάρινο τζάκι, μία κεντρική μεγάλη σάλα και δωμάτια, τα οποία φέρουν οροφογραφίες και γύψινες διακοσμήσεις, ενώ στον δεύτερο όροφο υπήρχαν τα υπνοδωμάτια. Δίπλα στο αρχοντικό, ο Γεωργιάδης έχτισε το γνωστό βιομηχανικό συγκρότημα με κλωστήριο και επεξεργασία καπνικών προϊόντων και αλεύρων, δίπλα στη θάλασσα και «πάνω» στον αρχαίο νότιο λιμενοβραχίονα της πόλης, προκειμένου να διευκολύνονται οι μετακινήσεις των προϊόντων προς και από το βιομηχανικό συγκρότημα. Το 1911, το βιομηχανικό συγκρότημα «Σταμάτιος Ι. Γεωργιάδης και Σια» μεταβιβάσθηκε στον συνέταιρο Ιωάννη Καλαμάρη που ως «εργοστάσιο Ι. Καλαμάρη» το ανέπτυξε. Ας σημειωθεί ότι αποτέλεσε τον πυρήνα της αμύθητης περιουσίας του Καλαμάρη, του οποίου ο γιός (γεννήθηκε το 1908) ήταν ο γνωστός μεγάλος «αιρετικός σουρεαλιστής» ποιητής Νίκολας Κάλας.

Το αρχοντικό Γεωργιάδη, όπως καθιερώθηκε να ονομάζεται, αποτέλεσε νοσοκομείο προσφύγων του λεγόμενου πρώτου διωγμού το 1917, στη διάρκεια του Μικρασιατικού μετώπου μετατράπηκε σε στρατιωτικό νοσοκομείο και αργότερα, σε κατοικία πολλών προσφυγικών μικρασιατικών οικογενειών. Στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής της Λέσβου, χρησιμοποιήθηκε ως χώρος διασκέδασης Γερμανών αξιωματικών ενώ τέλος, έως και την κήρυξή του, μετατράπηκε σε εργαστήριο χύτευσης μετάλλων!

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για την έναρξη των εργασιών στο αρχοντικό Γεωργιάδη της Μυτιλήνης ο περιφερειάρχης βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης σημείωσε: «Το Αρχοντικό Γεωργιάδη είναι ένα μοναδικό κομμάτι της ιστορίας και της πολιτιστικής ταυτότητας της Μυτιλήνης. Μετά από χρόνια μελετών, εγκρίσεων και επίμονης προσπάθειας, περνάμε σήμερα από τα λόγια στην πράξη. Ένα ιστορικό κτήριο που ανήκει στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου αποκαθίσταται και αποκτά ξανά ζωή.

Με την αξιοποίησή του ως σπιτιού του Πολιτισμού δημιουργούμε έναν σύγχρονο, ανοιχτό χώρο πολιτισμού, αντάξιο της ιστορίας του Αρχοντικού και της Μυτιλήνης. Είναι έργο σημαντικό για τον πολιτισμό του Βορείου Αιγαίου, ένα έργο που θα μείνει ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Σίγουρα, ο Δημήτρης Βουνάτσος θα είναι περήφανος από κει ψηλά. Και η Αναστασία Αντωνέλη που ως Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού το οραματίστηκε μαζί του θα χαίρεται διπλά».

Η πρώην αντιπεριφερειάρχης πολιτισμού Αναστασία Αντωνέλλη που εργάστηκε σκληρά για το έργο σε δήλωση της επισημαίνει: «Ως περιφερειακή Αρχή στοχεύσαμε και φροντίσαμε απ’ την αρχή της θητείας μας, για την πλήρη αποκατάσταση και επισκευή αυτού του κοσμήματος της αρχιτεκτονικής, του Αρχοντικού Γεωργιάδη, προκειμένου να αξιοποιηθεί και να γίνει αυτό που αυτή η περιφερειακή Αρχή, με πρώτο τον περιφερειάρχη φυσικά, οραματίστηκε: Σπίτι του Πολιτισμού. Και θα γίνει. Προσωπικά, νιώθω τυχερή μιας και συμμετείχα στη δημοτική αρχή Βουνάτσου, έργο της οποίας είναι η ανάπλαση της παραλιακής οδού της Επάνω Σκάλας που ολοκληρώθηκε επί δημαρχίας Σπύρου Γαληνού και οδήγησε στην αναβάθμιση της περιοχής. Μια αναβάθμιση που συνεχίζεται από την περιφερειακή μας Αρχή με την πλήρη επισκευή και αξιοποίηση του Αρχοντικού Γεωργιάδη. Να αναφέρουμε ότι ο Δημήτρης Βουνάτσος μάς εξέφρασε τη βούληση του να δωρίσει τη μεγάλη του βιβλιοθήκη στο Αρχοντικό Γεωργιάδη, όταν αυτό θα λειτουργήσει».

Πηγή φωτογραφιών: Περιφέρεια Βορείου Αγαίου

H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.

Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.