13 χρόνια από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα που άνοιξε τον δρόμο για την καταδίκη της Χρυσής Αυγής | Σαν σήμερα 18 Σεπτεμβρίου
Σαν σήμερα, πριν από δεκατρία χρόνια, ο Παύλος Φύσσας, ο 34χρονος μουσικός που ήταν γνωστός στη hip-hop σκηνή ως Killah P, δολοφονήθηκε στο Κερατσίνι από τον Γιώργο Ρουπακιά, μέλος της Χρυσής Αυγής. Ήταν οι πρώτες πρωινές ώρες της 18ης Σεπτεμβρίου 2013 και το έγκλημα έμελλε να αποτελέσει σημείο καμπής: μέσα στις επόμενες ημέρες οι έρευνες για τη δράση της οργάνωσης εντάθηκαν και, δύο χρόνια αργότερα, άρχισε η μεγάλη δίκη που οδήγησε στην καταδίκη της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης.
Η νύχτα στην Αμφιάλη
Το βράδυ της 17ης Σεπτεμβρίου 2013, ο Παύλος Φύσσας βρισκόταν με φίλους του στην καφετέρια «Κοράλλι» στην Αμφιάλη, όπου παρακολουθούσαν ποδοσφαιρικό αγώνα. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, η Άμεση Δράση ενημερώθηκε για ομάδα δεκάδων ατόμων, ορισμένα από τα οποία κρατούσαν ρόπαλα, που κινούνταν προς την καφετέρια. Όταν έφτασαν αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ, εντόπισαν περίπου 20 με 30 άτομα στην περιοχή.
Λίγο αργότερα, στην οδό Παναγή Τσαλδάρη, ο Γιώργος Ρουπακιάς επιτέθηκε με μαχαίρι στον Φύσσα. Παρά τον σοβαρό τραυματισμό του, ο 34χρονος πρόλαβε να υποδείξει τον δράστη στους αστυνομικούς, οι οποίοι τον συνέλαβαν στο σημείο και εντόπισαν το μαχαίρι. Ο Φύσσας μεταφέρθηκε στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του τις πρώτες πρωινές ώρες της 18ης Σεπτεμβρίου.
Η δολοφονία που επιτάχυνε τις εξελίξεις
Η δολοφονία προκάλεσε μαζικές αντιδράσεις και αντιφασιστικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Παράλληλα, έφερε στο επίκεντρο της δημόσιας και δικαστικής έρευνας τη δράση της Χρυσής Αυγής.
Είχαν ήδη καταγραφεί σοβαρές υποθέσεις βίας, μεταξύ των οποίων η επίθεση σε Αιγύπτιους αλιεργάτες στο Πέραμα και η επίθεση σε συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ. Οι υποθέσεις αυτές, μαζί με τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, αποτέλεσαν βασικά σκέλη της δίκης που ακολούθησε.
Η δικαστική έρευνα διευρύνθηκε, στελέχη και μέλη της Χρυσής Αυγής συνελήφθησαν και η υπόθεση κατέληξε σε μία από τις μεγαλύτερες ποινικές δίκες της μεταπολιτευτικής περιόδου.
Η ιστορική απόφαση του 2020
Η δίκη της Χρυσής Αυγής ξεκίνησε το 2015 και η πρωτόδικη απόφαση ανακοινώθηκε στις 7 Οκτωβρίου 2020, έπειτα από περίπου πεντέμισι χρόνια ακροαματικής διαδικασίας.
Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων έκρινε ότι η Χρυσή Αυγή λειτουργούσε ως εγκληματική οργάνωση. Επτά πρώην βουλευτές, μεταξύ των οποίων ο Νίκος Μιχαλολιάκος, κρίθηκαν ένοχοι για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, ενώ δεκάδες ακόμη κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν για ένταξη σε αυτήν.
Ο Γιώργος Ρουπακιάς κρίθηκε ένοχος για την ανθρωποκτονία του Παύλου Φύσσα και του επιβλήθηκε ισόβια κάθειρξη, μαζί με πρόσθετη ποινή για την ένταξή του στην εγκληματική οργάνωση.
Η τελεσίδικη απόφαση του 2026
Η δικαστική διαδρομή, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε το 2020.
Στις 4 Μαρτίου 2026, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων ανακοίνωσε την απόφασή του σε δεύτερο βαθμό, κρίνοντας ενόχους και τους 42 κατηγορουμένους που βρίσκονταν ενώπιόν του και επικυρώνοντας την πρωτόδικη κρίση ότι η Χρυσή Αυγή λειτουργούσε ως εγκληματική οργάνωση υπό τον μανδύα πολιτικού κόμματος. Ένοχοι για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης κρίθηκαν και οι επτά κατηγορούμενοι που είχαν καταδικαστεί για το ίδιο αδίκημα σε πρώτο βαθμό.
Μία εβδομάδα αργότερα, στις 11 Μαρτίου 2026, ανακοινώθηκαν οι ποινές. Το δικαστήριο επέβαλε κάθειρξη 13 ετών στους Νίκο Μιχαλολιάκο, Ηλία Κασιδιάρη, Γιάννη Λαγό, Χρήστο Παππά, Γιώργο Γερμενή και Ηλία Παναγιώταρο για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, ενώ στον Αρτέμη Ματθαιόπουλο επιβλήθηκαν 10 έτη. Για τον Γιώργο Ρουπακιά διατηρήθηκε η ποινή των ισοβίων για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα.
Με την ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας διαδικασίας, η καταδίκη της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης κατέστη τελεσίδικη.
Η Μάγδα Φύσσα και η παρουσία της σε όλη τη δίκη
Σε ολόκληρη τη μακρά δικαστική διαδικασία, από τις πρώτες ημέρες μετά τη δολοφονία έως και την απόφαση του Εφετείου, σταθερή ήταν η παρουσία της μητέρας του Παύλου, Μάγδας Φύσσα.
Για περισσότερα από δέκα χρόνια βρέθηκε στις δικαστικές αίθουσες, παρακολουθώντας τόσο την πρωτόδικη όσο και τη δευτεροβάθμια διαδικασία. Μετά την απόφαση του Μαρτίου του 2026 δήλωσε ότι «έγινε το αυτονόητο», ενώ κατά την ολοκλήρωση της δίκης βγήκε από το Εφετείο κρατώντας πλακάτ με τη φράση «Παύλο, τα καταφέραμε».
Η παρουσία της ξεπέρασε σταδιακά τα όρια της συγκεκριμένης υπόθεσης, καθώς τα επόμενα χρόνια βρέθηκε δημόσια στο πλευρό οικογενειών άλλων θυμάτων βίαιων εγκλημάτων.
Δεκατρία χρόνια μετά
Η δικαστική υπόθεση πέρασε στο μεταξύ από πολλές φάσεις. Τον Σεπτέμβριο του 2025 ο Νίκος Μιχαλολιάκος αποφυλακίστηκε υπό όρους, έπειτα από απόφαση του αρμόδιου δικαστικού συμβουλίου, και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Είχε προηγηθεί, το 2024, μία πρώτη αποφυλάκισή του, η οποία ανατράπηκε και είχε οδηγήσει στην επιστροφή του στη φυλακή.
Έξι μήνες μετά τη δεύτερη αποφυλάκισή του, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων επικύρωσε την ενοχή του για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και του επέβαλε ποινή κάθειρξης 13 ετών.
Δεκατρία χρόνια μετά τη δολοφονία του, το όνομα του Παύλου Φύσσα παραμένει συνδεδεμένο με μία από τις σημαντικότερες δικαστικές υποθέσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η νύχτα της 17ης προς 18η Σεπτεμβρίου 2013 δεν έμεινε μόνο ως η νύχτα της δολοφονίας ενός 34χρονου μουσικού: αποτέλεσε το γεγονός που επιτάχυνε τις εξελίξεις οι οποίες οδήγησαν στην αποκάλυψη, τη δικαστική διερεύνηση και, τελικά, την τελεσίδικη καταδίκη της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής.
Τι άλλο έγινε σαν σήμερα
324: Ο Κωνσταντίνος Α΄ νικά τον Λικίνιο στη μάχη της Χρυσούπολης, απέναντι από το Βυζάντιο, και γίνεται μοναδικός κυρίαρχος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Λίγο αργότερα αρχίζει τη μεταμόρφωση του Βυζαντίου στη μελλοντική Κωνσταντινούπολη.
1827: Στη ναυμαχία της Ιτέας, ο Φρανκ Άμπνεϊ Χέιστινγκς (Άστιγξ), κυβερνήτης της «Καρτερίας», καταστρέφει οθωμανικά πλοία και καταλαμβάνει αυστριακά σκάφη που μετέφεραν εφόδια στις οθωμανικές δυνάμεις.
1834: Με διάταγμα της Αντιβασιλείας, η Αθήνα ορίζεται πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους, διαδεχόμενη το Ναύπλιο. Η επίσημη μεταφορά της κρατικής έδρας στην Αθήνα θα πραγματοποιηθεί την 1η Δεκεμβρίου.
1924: Το Πρωτοδικείο Αθηνών αναγνωρίζει επίσημα το καταστατικό της Αθλητικής Ένωσης Κωνσταντινουπόλεως (ΑΕΚ), που είχε ιδρυθεί λίγους μήνες νωρίτερα από Κωνσταντινουπολίτες πρόσφυγες στην Αθήνα.
1947: Τίθεται σε ισχύ ο National Security Act στις ΗΠΑ και η CIA αρχίζει επισήμως τη λειτουργία της ως ανεξάρτητη υπηρεσία πληροφοριών, στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης του αμερικανικού μηχανισμού εθνικής ασφάλειας.
1961: Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Νταγκ Χάμαρσκελντ σκοτώνεται μαζί με ακόμη 15 ανθρώπους όταν το αεροσκάφος του συντρίβεται κοντά στη Ντόλα της σημερινής Ζάμπιας, ενώ βρισκόταν σε ειρηνευτική αποστολή για την κρίση του Κονγκό.
1970: Ο Τζίμι Χέντριξ, ένας από τους σημαντικότερους κιθαρίστες στην ιστορία της ροκ, πεθαίνει στο Λονδίνο σε ηλικία μόλις 27 ετών και γίνεται ένα από τα εμβληματικότερα ονόματα του λεγόμενου «Club 27».
1981: Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση εγκρίνει με 363 ψήφους υπέρ και 117 κατά το νομοσχέδιο για την κατάργηση της θανατικής ποινής, που είχε παρουσιάσει ο υπουργός Δικαιοσύνης Ρομπέρ Μπαντέρ. Ο νόμος θα τεθεί σε ισχύ τον Οκτώβριο.
Γεννήσεις
1905 – Γκρέτα Γκάρμπο (Greta Garbo), Σουηδή ηθοποιός που έγινε θρύλος του Χόλυγουντ στις δεκαετίες του 1920 και 1930. Ξεχώρισε για την αινιγματική παρουσία και το μοναδικό της υποκριτικό ύφος, με ταινίες όπως «Anna Christie» και «Camille». Η μυστηριώδης προσωπικότητά της και η ξαφνική απόσυρση από τον κινηματογράφο σε ηλικία μόλις 36 ετών ενίσχυσαν τη θρυλική της φήμη, καθιστώντας τη διαχρονικό σύμβολο γοητείας και σιωπηλής δύναμης στην παγκόσμια κινηματογραφική ιστορία.
1922 – Γιάννης Γκιωνάκης, Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, κορυφαίος κωμικός με αμείωτη δημοφιλία από τα μέσα του 20ού αιώνα. Ξεκίνησε σπουδές στην Ιατρική, αλλά τον κέρδισε η υποκριτική και έγινε βασικό στέλεχος των επιθεωρήσεων, συνεργαζόμενος με σημαντικούς συγγραφείς όπως ο Ψαθάς. Συμμετείχε σε 117 ταινίες και ξεχώρισε ιδιαίτερα ως Μπρίλης στην ταινία «Τα κίτρινα γάντια», αφήνοντας ανεξίτηλο στίγμα στην ελληνική κωμωδία.
1942 – Βόλφγκανγκ Σόιμπλε (Wolfgang Schäuble), Γερμανός πολιτικός και μακροβιότερος βουλευτής στην ιστορία της Bundestag. Υπήρξε εμβληματικό στέλεχος της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης, βασικός διαπραγματευτής της ενοποίησης της Γερμανίας, και υπουργός Οικονομικών την περίοδο της ευρωκρίσης, γνωστός για τις αυστηρές πολιτικές λιτότητας. Απόπειρα δολοφονίας το 1990 τον καθήλωσε σε αναπηρικό αμαξίδιο, αλλά συνέχισε να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στην πολιτική για περισσότερες από 5 δεκαετίες, διαμορφώνοντας τις εξελίξεις στην Ευρώπη και τη Γερμανία.
1971 – Λανς Άρμστρονγκ (Lance Armstrong), Αμερικανός ποδηλάτης που έγινε παγκοσμίως γνωστός κατακτώντας επτά συνεχόμενες νίκες στο Tour de France (1999–2005), επίτευγμα που αρχικά τον ανακήρυξε θρύλο του αθλήματος. Ωστόσο, το 2012 του αφαιρέθηκαν όλοι οι τίτλοι λόγω παραδοχής οργανωμένου ντόπινγκ, σηματοδοτώντας το μεγαλύτερο σκάνδαλο στην ιστορία της ποδηλασίας.
1976 – Ρονάλντο (Ronaldo Luís Nazário de Lima), Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής με το προσωνύμιο «Φαινόμενο», θεωρείται ένας από τους κορυφαίους επιθετικούς όλων των εποχών. Εντυπωσίασε με τη σπάνια ταχύτητα, τη δύναμη και την τεχνική του, αγωνίστηκε σε κορυφαίες ομάδες όπως η Μπαρτσελόνα, Ίντερ και Ρεάλ Μαδρίτης, και κατέκτησε δύο Παγκόσμια Κύπελλα (1994, 2002). Ήταν πρώτος σκόρερ σε Παγκόσμιο Κύπελλο και παραμένει σημείο αναφοράς για το σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Θάνατοι
1783 – Λέοναρντ Όιλερ (Leonhard Euler), Ελβετός μαθηματικός και φυσικός, από τους κορυφαίους επιστήμονες του 18ου αιώνα. Θεμελίωσε τον απειροστικό λογισμό, τη θεωρία γραφημάτων και εισήγαγε όρους όπως η μαθηματική συνάρτηση. Παραγωγικότατος, δημοσίευσε εκατοντάδες έργα παγκόσμιας εμβέλειας, ακόμα και όταν έχασε την όρασή του. Ο αριθμός ee και η σταθερά Όιλερ-Μασκερόνι φέρουν το όνομά του.
1970 – Τζίμι Χέντριξ (Jimi Hendrix), Αμερικανός τραγουδιστής και κιθαρίστας, σημείο αναφοράς για τη ροκ μουσική. Διέπρεψε με μοναδικά σόλο, ανατρεπτική σκηνική παρουσία και πρωτοποριακές τεχνικές με ηλεκτρική κιθάρα. Έγινε παγκόσμιο είδωλο με επιτυχίες όπως «Purple Haze», «Hey Joe» και «All Along the Watchtower», αλλά και εμβληματικές εμφανίσεις σε φεστιβάλ σαν το Woodstock. Πέθανε μόλις στα 27, αφήνοντας ανεξίτηλη σφραγίδα στη σύγχρονη μουσική ιστορία.
2013 – Παύλος Φύσσας, Έλληνας τραγουδιστής και δημιουργός της hip-hop σκηνής, γνωστός με το καλλιτεχνικό όνομα Killah P. Με στίχους που αποτύπωναν σύγχρονες κοινωνικές ανησυχίες και διαμαρτυρία, έγινε σύμβολο του αντιφασιστικού αγώνα μετά τη δολοφονία του από μέλος της Χρυσής Αυγής στο Κερατσίνι. Η ιστορική δίκη που ακολούθησε αποκάλυψε τη δράση της Χρυσής Αυγής ως εγκληματική οργάνωση και στιγμάτισε ανεξίτηλα την ελληνική κοινωνία.
2022 – Μάρθα Καραγιάννη, εμβληματική ελληνίδα ηθοποιός, σύμβολο του ελληνικού κινηματογράφου, θεάτρου και τηλεόρασης. Γεννήθηκε το 1939 στον Πειραιά, ξεκίνησε ως μπαλαρίνα στη Λυρική Σκηνή και έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο το 1955 στην ταινία «Η άγνωστος». Έγινε η αγαπημένη «κοκκινοσκουφίτσα των μιούζικαλ» και πρωταγωνίστησε σε θρυλικές ταινίες («Κορίτσια για φίλημα», «Μερικοί το προτιμούν κρύο», «Γοργόνες και Μάγκες», «Μια κυρία στα μπουζούκια»), αφήνοντας ιστορία και στο θέατρο με επιτυχίες όπως «Καμπαρέ» και «Χαμάμ γυναικών». Έφυγε από τη ζωή στις 18 Σεπτεμβρίου 2022, προσφέροντας σε γενιές θεατών χαμόγελο, κομψότητα και αυθεντική καλλιτεχνικότητα.
Εορτολόγιο
Αριάδνη, Ρωμύλος, Ρωμυλία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Ανάγνωσης Ηλεκτρονικού Βιβλίου
Διεθνής Ημέρα Ισότητας των Αμοιβών
Παγκόσμια Ημέρα Ελέγχου των Υδάτων