Ιος του Δυτικού Νείλου – Γιατί «χτυπά» φέτος την Ανατολική Αττική – Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η καλοκαιρινή έξαρση του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα, με τα επιβεβαιωμένα κρούσματα να ανέρχονται πλέον σε 232, ενώ οι θάνατοι έχουν φτάσει τους 19.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στην Αττική, όπου καταγράφεται περίπου το 60% των συνολικών κρουσμάτων.
Μάλιστα, αυξημένη δραστηριότητα εντοπίζεται στην Ανατολική Αττική, κυρίως στις περιοχές των Σπάτων και του Μαρκοπούλου.
Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα στην Ανατολική Αττική
Μιλώντας στο Orange Press Agency, ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, εξήγησε ότι ο ιός βρίσκεται αυτή την περίοδο στη φάση της καλοκαιρινής έξαρσης, η οποία συνήθως διαρκεί από τα μέσα ή τα τέλη Ιουνίου έως τα μέσα ή τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Όπως σημείωσε, φέτος παρατηρείται αυξημένη κυκλοφορία του ιού σε σχέση με πέρυσι, χωρίς ωστόσο να μπορεί να χαρακτηριστεί ως χρονιά μέγιστης κυκλοφορίας.
Ο ιός μεταδίδεται αποκλειστικά μέσω μολυσμένων κουνουπιών, τα οποία έχουν προηγουμένως μολυνθεί από πτηνά, όπως κοράκια, καρακάξες και κίσσες. Δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, η διαφορά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια είναι ότι πλέον καταγράφονται περισσότερα κρούσματα μέσα στην Αττική και κυρίως στην Ανατολική Αττική.
Η εξήγηση βρίσκεται, μεταξύ άλλων, στη γεωγραφία της περιοχής.
Τα κορακοειδή δεν προτιμούν τον πυκνό αστικό ιστό και συχνάζουν περισσότερο σε περιοχές με αγροτικά χαρακτηριστικά. Η Ανατολική Αττική εξακολουθεί να διαθέτει αρκετές τέτοιες εκτάσεις, δημιουργώντας ευνοϊκότερες συνθήκες για την κυκλοφορία του ιού.
Παράλληλα, το κουνούπι δεν μετακινείται σε μεγάλες αποστάσεις, γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει να βρίσκεται σχετικά κοντά τόσο στα μολυσμένα πτηνά όσο και στους ανθρώπους.
Η κλιματική αλλαγή και ο «Daniel»
Ο καθηγητής άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η κλιματική μεταβολή, σε συνδυασμό με τη μετακίνηση πληθυσμών πτηνών, να έχει επηρεάσει τη γεωγραφική εξάπλωση του ιού.
Μάλιστα, αναφέρθηκε και στην κακοκαιρία Daniel, η οποία έπληξε τη Θεσσαλία το 2023.
Η Θεσσαλία αποτελούσε για πολλά χρόνια επίκεντρο της κυκλοφορίας του ιού. Ο κ. Μαγιορκίνης σημείωσε ότι εξετάζεται ως πιθανότητα το ακραίο καιρικό φαινόμενο να επηρέασε τους πληθυσμούς των πτηνών και να συνέβαλε στη μετατόπισή τους προς άλλες περιοχές.
Πρόκειται, ωστόσο, για υπόθεση που δεν μπορεί ακόμη να επιβεβαιωθεί.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Οι περισσότερες λοιμώξεις από τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι ασυμπτωματικές ή προκαλούν ήπια συμπτώματα, όπως πυρετό και κόπωση.
Ωστόσο, σε περίπου 1 στα 150 άτομα μπορεί να εμφανιστεί προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, με σοβαρές εκδηλώσεις όπως εγκεφαλίτιδα.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, υπνηλία, σύγχυση, δυσκαμψία στον αυχένα, φωτοφοβία, επιληπτικούς σπασμούς ή ακόμη και παράλυση.
Οι σοβαρές περιπτώσεις χρειάζονται νοσηλεία.
Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι ιδιαίτερα αυξημένος στους άνω των 65 ετών και σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Ωστόσο, όπως εξήγησε ο καθηγητής, μηδενικός κίνδυνος δεν υπάρχει για καμία ηλικιακή ομάδα.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Η ατομική προστασία αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο απέναντι στον ιό.
Σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, περίπου το 90% της προστασίας βασίζεται στα ατομικά μέτρα, όπως η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών και η τοποθέτηση σητών στα παράθυρα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απομάκρυνση των στάσιμων νερών από μπαλκόνια, κήπους και σημεία γύρω από το σπίτι, καθώς εκεί μπορούν να πολλαπλασιάζονται τα κουνούπια.
Σε περιοχές με αυξημένη παρουσία κουνουπιών, ειδικά όταν κάποιος εργάζεται σε αγροτικές ή κτηνοτροφικές δραστηριότητες, συνιστάται επίσης η χρήση μακρυμάνικων ρούχων και μακριών παντελονιών.
Έκτακτοι ψεκασμοί στην Ανατολική Αττική
Την ίδια ώρα, η Περιφέρεια Αττικής ενισχύει τις δράσεις για την αντιμετώπιση των κουνουπιών.
Μετά από σύσκεψη του Περιφερειάρχη Αττικής Νίκου Χαρδαλιά με εκπροσώπους του ΕΟΔΥ και του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, αποφασίστηκε η πραγματοποίηση έκτακτων νυχτερινών ψεκασμών σε έκταση περίπου 10.000 στρεμμάτων στην Ανατολική Αττική.
Όπως ανέφερε ο κ. Χαρδαλιάς, από τις αρχές του 2026 οι ψεκασμοί έχουν αυξηθεί κατά 30% σε ολόκληρη την Αττική.
Για την καταπολέμηση των ακμαίων κουνουπιών χρησιμοποιήθηκαν ειδικές «τουρμπίνες», δηλαδή μηχανήματα υψηλής πίεσης που πραγματοποιούν εφαρμογές υπέρμικρου όγκου (ULV).
Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν κυρίως εκτός πυκνοκατοικημένων περιοχών, σε εκτάσεις από την οδό Αρίωνος έως τη Λεωφόρο Μαραθώνος, καθώς και στην περιοχή Κιάφα, κοντά στο αεροδρόμιο.
Η επιδημιολογική εικόνα παραμένει υπό παρακολούθηση, με τις υγειονομικές Αρχές να συνιστούν αυξημένη προσοχή και συστηματική εφαρμογή των μέτρων προστασίας από τα κουνούπια.