Σαν σήμερα 23 Αυγούστου: Η συμφωνία Χίτλερ–Στάλιν που μοίρασε μυστικά την Ανατολική Ευρώπη

1305: Ο Γουίλιαμ Ουάλας, ηγετική μορφή του αγώνα των Σκωτσέζων κατά της αγγλικής κυριαρχίας, εκτελείται στο Λονδίνο για εσχάτη προδοσία. Ο θάνατός του τον καθιστά διαχρονικό σύμβολο της σκωτσέζικης ανεξαρτησίας.

1893: Ο Σπυρίδων Περεσιάδης ολοκληρώνει τη «Γκόλφω», το βουκολικό δράμα που θα γνωρίσει τεράστια απήχηση και θα εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα της νεοελληνικής λαϊκής θεατρικής παράδοσης.

1975: Το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών εκδίδει την απόφασή του στη δίκη των πρωταιτίων της 21ης Απριλίου. Σε θάνατο καταδικάζονται οι Γεώργιος Παπαδόπουλος, Στυλιανός Παττακός και Νικόλαος Μακαρέζος. Οι ποινές τους μετατρέπονται σε ισόβια με απόφαση της κυβέρνησης στις 25 Αυγούστου.

1754 – Λουδοβίκος ΙΣΤ΄, βασιλιάς της Γαλλίας, ηγετική μορφή της Γαλλικής Επανάστασης (1774–1792). Γεννήθηκε στις Βερσαλλίες και διαδέχθηκε τον Λουδοβίκο ΙΕ΄ στο θρόνο. Υπήρξε γιος του Λουδοβίκου, Δελφίνου της Γαλλίας, και της Μαρίας Ιωσηφίνας της Σαξονίας, με σύζυγο τη Μαρία Αντουανέττα. Παρά την αρχική του διάθεση για μεταρρυθμίσεις, η δυναμική της Επανάστασης ανατρέπει το θρόνο του, οδηγώντας στην κατάργηση της μοναρχίας (21 Σεπτεμβρίου 1792). Στις 21 Ιανουαρίου 1793 εκτελέστηκε στη λαιμητόμο στο Παρίσι, σηματοδοτώντας το τέλος του Παλαιού Καθεστώτος και την είσοδο της Γαλλίας σε νέα ιστορική εποχή.

1864 – Ελευθέριος Βενιζέλος, Έλληνας πολιτικός, από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας. Πρωταγωνίστησε στην επανάσταση του Θερίσου και στην περίοδο της Κρητικής Πολιτείας, διαμορφώνοντας το φιλελεύθερο Σύνταγμα της Κρήτης. Από το 1910 ως πρωθυπουργός οδήγησε την Ελλάδα σε εκσυγχρονισμό, νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, μεγάλες εδαφικές επεκτάσεις και πλήθος μεταρρυθμίσεων στον στρατό, την εκπαίδευση και την οικονομία. Υπήρξε ο εμπνευστής της Συνθήκης της Λωζάννης, θεμελιωτής της ελληνοτουρκικής φιλίας και της ιδέας της ενωμένης Ευρώπης. Η πολιτική του δράση ταυτίστηκε με τον Εθνικό Διχασμό και μεγάλες κρίσεις, ενώ το όραμά του για σύγχρονη Ελλάδα επηρέασε καθοριστικά τη χώρα μέχρι και σήμερα.

1949 – Βίκυ Λέανδρος (Βασιλική Παπαθανασίου), Ελληνίδα τραγουδίστρια με διεθνή καριέρα, γεννημένη στην Κέρκυρα αλλά μεγαλωμένη στη Γερμανία. Κόρη του συνθέτη Λεό Λέανδρος, έκανε τα πρώτα της βήματα στη μουσική στα 13 και γνώρισε παγκόσμια αναγνώριση μέσω της Eurovision – το 1967 με το «L’amour est bleu» (4η θέση) και το 1972 κερδίζοντας το πρώτο βραβείο με το «Après toi» («Αγόρι μου»), που πούλησε πάνω από 6 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Η φωνή της ταξίδεψε σε δεκάδες γλώσσες, στις υψηλότερες θέσεις των ευρωπαϊκών charts, με πωλήσεις άνω των 100 εκατ. δίσκων. Έχει διακριθεί ως δημοτική σύμβουλος και αντιδήμαρχος Πειραιά, ενώ η μουσική και κοινωνική προσφορά της χαίρει διεθνούς σεβασμού.

1978 – Κόμπι Μπράιαντ, Αμερικανός καλαθοσφαιριστής, θρύλος της NBA και των Λος Άντζελες Λέικερς, στους οποίους αγωνίστηκε αποκλειστικά επί 20 χρόνια (1996-2016). Κατέκτησε 5 πρωταθλήματα ΝΒΑ, ήταν 18 φορές All-Star, σημείωσε 81 πόντους σε έναν αγώνα (2006) και στέφθηκε δύο φορές χρυσός Ολυμπιονίκης με την εθνική ομάδα των ΗΠΑ (2008, 2012). Αναγνωρίστηκε για την αφοσίωσή του, την εργατικότητα, το αμείλικτο πάθος του στο γήπεδο και το φιλανθρωπικό του έργο εκτός parquet. Με ιδιαίτερη επιρροή σε παγκόσμια κλίμακα, «έγραψε» το αντίο στη σταδιοδρομία του με 60 πόντους στον τελευταίο του αγώνα. Έχασε τραγικά τη ζωή του στις 26 Ιανουαρίου 2020 σε αεροπορικό δυστύχημα, μαζί με την κόρη του Τζιάνα, προκαλώντας παγκόσμια συγκίνηση και θαυμασμό για την αθλητική του κληρονομιά.

2016 – Ανδρέας Μπάρκουλης, Έλληνας ηθοποιός, από τους σπουδαιότερους ζεν πρεμιέ του ελληνικού κινηματογράφου, θεάτρου και τηλεόρασης. Γεννήθηκε στον Πειραιά στις 4 Αυγούστου 1936, σπούδασε υποκριτική στη δραματική σχολή του Κώστα Μιχαηλίδη και ξεκίνησε από νεαρή ηλικία να συμμετέχει σε παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας. Έγινε δημοφιλής με πρωταγωνιστικούς ρόλους σε ταινίες-σταθμούς («Μαρία Πενταγιώτισσα», «Τζένη Τζένη», «Ησαΐα μη χορεύεις», «Όταν η πόλις πεθαίνει») και χαρισματική θεατρική διαδρομή. Η φήμη του ως γυναικοκατακτητή γέννησε τη φράση «Ανδρέας Μπάρκουλης, να προσέχεις γιατρός». Έζησε και εργάστηκε για ένα διάστημα στην Αμερική ως τραγουδιστής. Προβλήματα υγείας τον απομάκρυναν νωρίς από το θέατρο, ολοκλήρωσε την πορεία του με εμφανίσεις στην τηλεόραση και πέθανε στις 23 Αυγούστου 2016 σε ηλικία 80 ετών από καρδιοαναπνευστικά προβλήματα.

2020 – Γιάννης Πουλόπουλος, Έλληνας λαϊκός τραγουδιστής, συνθέτης και στιχουργός, γεννημένος στην Καρδαμύλη της Μεσσηνίας το 1941. Καθιερώθηκε τη δεκαετία του ’60 ως μία από τις πιο μεγάλες και αγαπημένες φωνές του ελληνικού τραγουδιού, διακρίθηκε στο νέο κύμα και στο λαϊκό ρεπερτόριο, συνεργαζόμενος με συνθέτες όπως Θεοδωράκης, Πλέσσας, Καλδάρας, Ξαρχάκος και Μαμαγκάκης. Ερμήνευσε αξέχαστες επιτυχίες («Μια γειτονιά μια ιστορία», «Θα ’ρθω ξανά», «Δρόμος»), ενώ ελάχιστα εμφανιζόταν δημόσια, προτιμώντας την αποχή από το προσκήνιο και την ιδιωτική ζωή. Έφυγε στις 23 Αυγούστου 2020 σε ηλικία 79 ετών, αφήνοντας ανεξίτηλο στίγμα στη μουσική και στην ελληνική κουλτούρα.