Πώς ο λαγοκέφαλος αλλάζει την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων – Γιατί εξαπλώνεται στην Ελλάδα
Ανησυχία προκαλούν τα ξενικά είδη στη Μεσόγειο, με τον λαγοκέφαλο να βρίσκεται στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης λόγω της εξάπλωσής του και των επιπτώσεών του στο θαλάσσιο οικοσύστημα και την αλιεία στην Ελλάδα.
Η ιχθυολόγος-βιολόγος και διευθύντρια ερευνών στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Παρασκευή Καραχλέ, μίλησε το πρωί της Παρασκευής 19 Ιουνίου και εξήγησε ότι «δεν χρειάζεται τόσος πανικός, χρειάζεται μόνο προσοχή».
Όπως ανέφερε, ο λαγοκέφαλος είναι ένα ξενικό είδος, δηλαδή ένα είδος που έχει εισαχθεί σε μια περιοχή από άλλη γεωγραφική ζώνη λόγω ανθρώπινης παρέμβασης. Στην περίπτωση αυτή, το είδος εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της διώρυγας του Σουέζ, έφτασε στη Μεσόγειο το 2003 και στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005, στην Κρήτη και στη Ρόδο.
Σύμφωνα με την ίδια, στη συνέχεια το είδος αναπαράχθηκε και εγκαταστάθηκε, καθώς δεν έχει πολλούς φυσικούς θηρευτές που να το καταναλώνουν σε μεγάλες ποσότητες, ενώ διαθέτει βιολογικά χαρακτηριστικά που του επιτρέπουν να αυξάνει γρήγορα τον πληθυσμό του και αν τον διπλασιάζει.
«Από επιστημονική άποψη δεν είναι κάτι καινούργιο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι σε περιοχές όπου το είδος είναι αυτοχθονικό υπάρχουν άλλοι οργανισμοί που το ελέγχουν, ενώ στη Μεσόγειο οι φυσικοί θηρευτές του είναι λίγοι και δεν το έχουν ακόμη «ενσωματώσει» στη διατροφική αλυσίδα.
Για την ίδια και τους συνεργάτες της, τα σημαντικότερα προβλήματα του λαγοκέφαλου εντοπίζονται κυρίως στο οικοσύστημα και στην αλιεία. Όπως εξήγησε, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα επιθετικό είδος με ισχυρά σαγόνια και δόντια, το οποίο προκαλεί ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, καθώς προσπαθεί να τραφεί μέσα στα δίχτυα ή στα παραγάδια, καταστρέφοντας εξοπλισμό των ψαράδων.
«Οι επιθέσεις σε ανθρώπους δεν είναι ένα φαινόμενο τόσο εκτεταμένο όσο παρουσιάζεται»
Αναφορικά με τους φόβους για επιθέσεις σε ανθρώπους, η Παρασκευή Καραχλέ σημείωσε ότι «δεν είναι ένα φαινόμενο τόσο εκτεταμένο όσο παρουσιάζεται το τελευταίο διάστημα στο διαδίκτυο», κάνοντας λόγο για υπερβολές και παραπληροφόρηση.
Όπως ανέφερε, σε επιστημονική εργασία που δημοσιεύτηκε το 2024 με τη συμμετοχή ερευνητών από όλη την ανατολική Μεσόγειο, έχουν καταγραφεί συνολικά 27 περιστατικά τραυματισμών, δηλητηριάσεων ή θανάτων που σχετίζονται με κατανάλωση λαγοκέφαλου από το 2003 έως το 2024, αριθμός που, όπως είπε, δεν είναι ιδιαίτερα υψηλός.
Παρότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται περισσότερες αναφορές και θεάσεις, επιστημονικά δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί με ακρίβεια η αύξησή τους λόγω έλλειψης ολοκληρωμένων δεδομένων.
Όπως υπογράμμισε, το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει το περιβαλλοντικό και η επίδραση στην αλιεία, ενώ σε σχέση με τον άνθρωπο ο κίνδυνος θεωρείται περιορισμένος με την προϋπόθεση της προσοχής. «Είναι ένα άγριο ζώο. Όπως όλα τα άγρια ζώα, αν το ενοχλήσεις, μπορεί να αντιδράσει», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας την ανάγκη σεβασμού της θαλάσσιας ζωής.
«Δεν είναι όλα τα ξενικά είδη απειλητικά», τόνισε η ίδια.
Τέλος, όπως ανέφερε: «Είμαστε μια χώρα με μεγάλη ακτογραμμή, γύρω στα 8.700 χιλιόμετρα ακτογραμμής, αλλά έχουμε ελάχιστη γνώση. Είμαστε επίσης μία από τις χώρες με πολλούς πνιγμούς, δεν είναι αυτό το αντικείμενό μου, αλλά αυτές οι πληροφορίες δείχνουν κάτι. Η φύση θέλει προσοχή. Η θάλασσα μας εμπνέει μια ανεμελιά, αλλά θέλει προσοχή».