Σαν σήμερα 19 Ιουνίου: Ο Ερατοσθένης υπολογίζει με ακρίβεια την περίμετρο της Γης πριν από περίπου 2.200 χρόνια

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Σε μια εποχή που η πλειοψηφία των ανθρώπων δεν είχε ιδέα για το πραγματικό σχήμα του πλανήτη, ένας Έλληνας μαθηματικός κατάφερε το αδιανόητο: να μετρήσει την περίμετρο της Γης με εντυπωσιακή ακρίβεια. Το επίτευγμα αυτό ανήκει στον Ερατοσθένη τον Κυρηναίο, ο οποίος γύρω στο 240 π.Χ. χρησιμοποίησε ως μοναδικά του «εργαλεία» ένα απλό ραβδί, το φως του ήλιου και την καθαρή μαθηματική του ιδιοφυΐα.

Όλα ξεκίνησαν από μια πληροφορία που έφτασε στα αυτιά του Ερατοσθένη, ο οποίος εκτελούσε χρέη διευθυντή στη σπουδαία Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Έμαθε ότι κατά το θερινό ηλιοστάσιο, οι ακτίνες του ήλιου έπεφταν εντελώς κάθετα στη Συήνη (το σημερινό Ασουάν), φωτίζοντας μέχρι και τον πυθμένα των πηγαδιών χωρίς να αφήνουν καθόλου σκιά.

Την ίδια ακριβώς ημέρα και ώρα στην Αλεξάνδρεια, ο Ερατοσθένης κάρφωσε ένα ραβδί στο έδαφος και παρατήρησε ότι εκεί υπήρχε σκιά, η οποία σχημάτιζε γωνία 7,2 μοιρών.

Βάζοντας κάτω τη γεωμετρία, σκέφτηκε το εξής απλό:

• Οι 7,2 μοίρες αντιστοιχούν ακριβώς στο 1/50 ενός πλήρους κύκλου.
• Άρα, η απόσταση μεταξύ των δύο πόλεων (περίπου 5.000 στάδια ή 800 χιλιόμετρα) έπρεπε να είναι το 1/50 της συνολικής περιφέρειας της Γης.

Πολλαπλασιάζοντας την απόσταση επί 50, κατέληξε στο συγκλονιστικό νούμερο των 39.375 χιλιομέτρων. Αν σκεφτεί κανείς ότι η σύγχρονη επιστήμη με τη χρήση δορυφόρων ορίζει την περίμετρο στα 40.075 χιλιόμετρα, το ποσοστό επιτυχίας του αρχαίου Έλληνα επιστήμονα κόβει την ανάσα.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι σύγχρονοί του αποκαλούσαν τον Ερατοσθένη «Πεντάστερο» λόγω της πολυμάθειάς του, αφού διέπρεπε ως μαθηματικός, αστρονόμος, φιλόσοφος, ποιητής και φιλόλογος. Μάλιστα, ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τον όρο «Γεωγραφία» και σχεδίασε έναν πρώιμο παγκόσμιο χάρτη με συντεταγμένες.

Αιώνες πριν από τον Μαγγελάνο, τον Κολόμβο και τα υπερσύγχρονα τηλεσκόπια της NASA, ο Ερατοσθένης απέδειξε στην πράξη ότι όταν η παρατήρηση συναντά τη λογική, ο ανθρώπινος νους μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τον ίδιο τον ορίζοντα.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

240 π.Χ.: Ο Ερατοσθένης υπολογίζει με εντυπωσιακή ακρίβεια την περίμετρο της Γης, χρησιμοποιώντας ένα ραβδί και τη σκιά του ήλιου στην Αλεξάνδρεια και τη Συήνη.

1269: Ο βασιλιάς Λουδοβίκος Θ’ της Γαλλίας διατάζει να φέρουν οι Εβραίοι διακριτικό κίτρινο σήμα, σε μία από τις πρώτες κρατικές επιβολές διακριτικής σήμανσης λόγω θρησκείας.

1821: Οι Οθωμανοί κατατροπώνουν τις δυνάμεις της Φιλικής Εταιρείας στη μάχη του Δραγατσανίου, προκαλώντας κρίσιμο πλήγμα στην Ελληνική Επανάσταση στις παραδουνάβιες ηγεμονίες.

1827: Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης απευθύνει θανατική απειλή σε όσους Έλληνες «προσκυνούν» τον Ιμπραήμ, αναφερόμενος στο φαινόμενο του Νενέκου, δηλαδή της συνεργασίας με τον εχθρό.

1843: Ο Καρλ Μαρξ παντρεύεται την Τζένι φον Βεστπάλεν, κόρη Πρώσου ευγενούς. Ένας επαναστάτης του πνεύματος ενώνει τη ζωή του με μία γυναίκα της άρχουσας τάξης.

1863: Ξεσπά ένοπλη ρήξη στην Αθήνα μεταξύ των παρατάξεων των «Ορεινών» και των «Πεδινών», με φόντο τις πολιτικές ζυμώσεις που ακολουθούν την έξωση του βασιλιά Όθωνα. Πρωταγωνιστούν οι Κανάρης και Βούλγαρης, σε μια σύγκρουση που αποτυπώνει τη ρευστότητα και τον διχασμό της μεταοθωνικής περιόδου.

1919: Ο Μουσταφά Κεμάλ ιδρύει το Τουρκικό Εθνικιστικό Κογκρέσο και καταγγέλλει τον διαμελισμό της Τουρκίας από τις συνθήκες των Βερσαλιών, προετοιμάζοντας τον κεμαλικό εθνικό αγώνα.

1943: Ο Γιόζεφ Γκέμπελς ανακοινώνει ότι δεν υπάρχουν πλέον Εβραίοι στο Βερολίνο, μια σοκαριστική παραδοχή για τη μαζική εξόντωση των Εβραίων στην καρδιά της ναζιστικής Γερμανίας.

1953: Οι Έθελ και Τζούλιους Ρόζενμπεργκ εκτελούνται στις ΗΠΑ για κατασκοπεία υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης – πρώτη φορά που πολίτες εκτελούνται για τέτοια κατηγορία εν καιρώ ειρήνης.

1963: Η Βαλεντίνα Τερέσκοβα, πρώτη γυναίκα κοσμοναύτης, επιστρέφει στη Γη μετά από ιστορικό ταξίδι στο διάστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για τις γυναίκες στη διαστημική εξερεύνηση.

1975: Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας, διαδεχόμενος τον Μιχαήλ Στασινόπουλο στην πρώτη εκλογή Προέδρου μετά τη Μεταπολίτευση.

2000: Η Ελλάδα γίνεται επίσημα το 12ο μέλος της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ), ανοίγοντας τον δρόμο για την υιοθέτηση του ευρώ. Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης κάνει λόγο για «ποιοτικό και αναπτυξιακό άλμα», χαρακτηρίζοντας την ένταξη στην Ευρωζώνη ως εθνική επιτυχία και σταθμό στη σύγχρονη οικονομική πορεία της χώρας.

2003: Ολοκληρώνεται με Σύνοδο Κορυφής στη Χαλκιδική η ελληνική προεδρία της Ε.Ε., κατά το πρώτο εξάμηνο του 2003. Σημαντικός διπλωματικός ρόλος για την Ελλάδα.

2004: Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταλήγουν σε συμφωνία για το πρώτο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις, σε μια προσπάθεια ενοποίησης των θεσμικών λειτουργιών.

2014: Ο Φελίπε ΣΤ’ ανακηρύσσεται Βασιλιάς της Ισπανίας, διαδεχόμενος τον πατέρα του Χουάν Κάρλος μετά από 40 χρόνια. Η μοναρχία της Ισπανίας περνά σε νέα εποχή.

2020: Ανακαλύπτεται το δεύτερο μεγαλύτερο αυγό στον κόσμο στο νησί Σέιμουρ της Ανταρκτικής. Το αυγό, το οποίο είναι, επίσης, το πρώτο απολιθωμένο αυγό από την Ανταρκτική και το μεγαλύτερο αυγό με μαλακό κέλυφος που έχει ανακαλυφθεί ποτέ, μπορεί να αμφισβητήσει την άποψη ότι οι μοσαύροι και οι πλειόσαυροι ήταν πλήρως ζωοτόκοι σύμφωνα με τους επιστήμονες.

2023: Το υποβρύχιο Titan, που μετέφερε τουρίστες στο ναυάγιο του RMS Titanic, αναφέρεται ως αγνοούμενο, με την Ακτοφυλακή των Ηνωμένων Πολιτειών να προσπαθεί να εντοπίσει το αγνοούμενο σκάφος.

2023: Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών εγκρίνει ομόφωνα τη Συνθήκη των Ρηχών Θαλασσών, την πρώτη συνθήκη που αφορά τη θαλάσσια προστασία στα διεθνή ύδατα.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Ζώσιμος, Ζωσιμία, Ιούδας, Ιουδήθ, Παΐσιος, Παϊσία

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Διεθνής ημέρα για την εξάλειψη της σεξoυαλικής βίας κατά τη διάρκεια των ενόπλων συγκρούσεων

Παγκόσμια Ημέρα Δρεπανοκυττάρωσης