«Ήρεμα νερά» στο Αιγαίο προβλέπουν για το καλοκαίρι στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας: Δεν αναμένονται σοβαρές τουρκικές προκλήσεις

Μπορεί το καλοκαίρι να φέρνει παραδοσιακά αύξηση της θερμοκρασίας, ωστόσο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις το θερμόμετρο δεν φαίνεται να ακολουθεί την ίδια πορεία. Παρά τις επιμέρους ρητορικές αιχμές που καταγράφονται το τελευταίο χρονικό διάστημα από την αντίπερα όχθη του Αιγαίου στο ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας αλλά και στο υπουργείο Εξωτερικών η εκτίμηση που κυριαρχεί να πως κατά τη διάρκεια του θέρους θα επικρατήσουν συνθήκες σχετικής ηρεμίας, χωρίς κάποια σοβαρή κλιμάκωση από την από την τουρκική πλευρά.

Στρατιωτικές και διπλωματικές πηγές σημειώνουν πως η Άγκυρα θα διατηρήσει καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού τη γραμμή των «ήρεμων νερών», με προσεκτική διαχείριση των διαφορών, ωστόσο δεν υπόσχονται πως θα συμβεί το ίδιο και από φθινόπωρο. Κι αυτό γιατί έχει μετατεθεί για τον ερχόμενο Οκτώβριο η συζήτηση του σχεδίου νόμου της γείτονος που αφορά τις θαλάσσιες ζώνες, σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται από την Αθήνα ως ένδειξη ότι η τουρκική πλευρά αποφεύγει, τουλάχιστον προσωρινά, κινήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν άμεση ένταση αλλά δεν υπόσχονται το ίδιο και για το κοντινό μέλλον καθώς το νομοσχέδιο για την «Γαλάζια Πατρίδα» δημιουργεί εξ ορισμού εντάσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Επί του παρόντος πάντως, θετικά αξιολογείται η πρόσφατη συνάντηση στη Θεσσαλονίκη μεταξύ του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας Δημήτρη Χούπη και του Τούρκου ομολόγου του Σελτζούκ Μπαϊρακτάρογλου, η οποία πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της 19ης Διαβαλκανικής Συνόδου.

Η συνάντηση χαρακτηρίστηκε από καλό κλίμα και εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη διαχείριση της αεροναυτικής άσκησης μεσαίας κλίμακας «Ντενίζ Κουρντού», η οποία διεξάγεται αυτές τις μέρες, από τις 4 έως τις 14 Ιουνίου στο Αιγαίο. Η άσκηση έχει δηλωθεί στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου έντασης κατά τη διάρκειά της.

Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, η τουρκική πλευρά προχώρησε σε αιτήματα για έκδοση αεροπορικών αναγγελιών (NOTAM) μέσω της ελληνικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι, σε πρακτικό επίπεδο, αναγνωρίζει τη διαδικασία ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας από τις ελληνικές αρχές στο Αιγαίο.

Ωστόσο, η βασική διαφωνία παραμένει. Η Τουρκία δεν αποδέχεται το εύρος των 10 ναυτικών μιλίων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, όπως αυτό ισχύει από το Προεδρικό Διάταγμα του 1931, και εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι πρέπει να ταυτίζεται με τα 6 ναυτικά μίλια των χωρικών υδάτων. Για τον λόγο αυτό εκδόθηκε και τουρκική αντι-NOTAM, με την οποία επαναλαμβάνεται η πάγια θέση της Άγκυρας από τη δεκαετία του 1970.

Παρά τις επιμέρους αυτές διαφωνίες, η γενική εκτίμηση είναι ότι τα ελληνοτουρκικά δεν βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο επίκεντρο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Διπλωματική πηγή με γνώση των συνομιλιών σημειώνει ότι Αθήνα και Άγκυρα κινούνται σε φάση αναμονής, χωρίς όμως να έχουν υπάρξει ουσιαστικές μεταβολές στις πάγιες θέσεις τους. Από ελληνικής πλευράς, το Υπουργείο Εξωτερικών αναμένει την επίσημη δημοσιοποίηση των πλήρων κειμένων του τουρκικού νομοσχεδίου για τις θαλάσσιες ζώνες, προκειμένου να αποσαφηνιστεί αν η Άγκυρα επιμένει σε αμφισβητήσεις που συνδέονται με τις λεγόμενες θεωρίες των «γκρίζων ζωνών».

Μέχρι τότε, η θέση της Αθήνας είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει ασφαλής αποτίμηση των τουρκικών προθέσεων. Η εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού έχει δηλώσει ότι η ελληνική πλευρά είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο και θα αντιδράσει αναλόγως όταν υπάρξει επίσημο και πλήρες κείμενο. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί σε όλα τα επίπεδα, με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας και των σχέσεων καλής γειτονίας.