Η Ιερά εικόνα της Παναγίας Γουμερά και το Ευαγγέλιο της Μονής στους Αγίους Πάντες Καλλιθέας

Την ιερά εικόνα της Παναγίας Γουμεράκαι το Ευαγγέλιο που ήρθε από την ομώνυμη Ιερά Μονή της Τσίτης στη Χαλδία του Πόντου υποδέχεται αύριο το απόγευμα ο Ιερός Ναός των Αγίων Πάντων Καλλιθέας, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη θεμελίωσή τουαλλά και την επερχόμενη πανήγυρη.

Τασπουδαία σεβάσματα από την Αργυρούπολη του Πόντου θησαυρίζονται από τον ξεριζωμό και μετά στο ομώνυμο μοναστήρι της Ιεράς Μητροπόλεως Σιδηροκάστρου, η οποία είναι κτισμένη στο χωριό Μακρυνίτσα του δήμου Σιντικής Σερρών.

Οι κληρικοί και το ποίμνιο των Αγίων Πάντων αναμένουν με μεγάλη χαρά την έλευση των ιερών κειμηλίων του Πόντου, θεωρώντας πολύ σημαντική για τον Ναό την επίσκεψη της Παναγίας μέσω της Αγίας Εικόνος Της και του Χριστού μας διά του Αγίου Ευαγγελίου Του.

Ακριβώς γι’ αυτό απευθύνεται πρόσκληση στους απανταχού Πόντιους και μη να παρευρεθούν στην υποδοχή τους, που θα πραγματοποιηθεί στη γωνία Χαροκόπου και Θησέως την Τετάρτη (3/6/26) στις 6.30 μ.μ. καθώς και σε όλες τις ιερές ακολουθίες, που θα τελεστούνέως τις 9 Ιουνίου (ημέρα αναχώρησης).

Πρόγραμμα Ακολουθιών στους Αγίους Πάντες Καλλιθέας

Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026

18:30 – Υποδοχή Εικόνας Παναγίας Γουμερά και Αγίου Ευαγγελίουστη γωνία Χαροκόπου και Θησέως

19:00 – Εσπερινός

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026

7:00 – 9:00 – Θεία Λειτουργία

19:00 – Εσπερινός και Παράκληση στην Παναγία

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026

7:00 – 9:00 – Θεία Λειτουργία

19:00 – Εσπερινός και Παράκληση

20:30 – Ιερά Αγρυπνία (Απόδειπνο, Όρθρος & Θεία Λειτουργία)

Σάββατο 6 Ιουνίου 2026

11:00 – Παράκληση

Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026

19:00 – Εσπερινός και Ιερό Ευχέλαιο

Τρίτη 9 Ιουνίου 2026

7:00 – 9:00 – Θεία Λειτουργία

18:00 – Εσπερινός και Παράκληση

Μετά το πέρας της Παρακλήσεως, η Ιερά Εικόνα θα αναχωρήσει.

Ο Ναός θα παραμένει ανοιχτός από τις 8 το πρωί έως τις 11 το βράδυ!

Ιστορικά στοιχεία

Όσον αφορά την ιστορία της Ιεράς Μονής στον Πόντο,η ίδρυσή της ανάγεται στους χρόνους των αυτοκρατόρων της Τραπεζούντας. Από προσωπική μαρτυρία του περιηγητή Λουκά Π. Νικολάου, ο οποίος είδε επιγραφή επί της μικρής εκκλησίας το 1904, η χρονολογία κτίσης τοποθετείται στο 906. Άλλη μαρτυρία, αυτή του Γεωργίου Θ. Κανδηλάπτη, αναφέρει ότι στο υπέρθυρο της εκκλησίας της Κοιμήσεως υπήρχε η χρονολογία 950, όμως δεν διασώθηκε, διότι, όπως λέγει, «από αμάθεια των μοναχών εκαλύφθη κατά την ασβεστόχρισι».

Η Ιερά Μονή Παναγίας Γουμερά ήταν μία από τις πέντε της εκκλησιαστικής επαρχίας Χαλδίας – Κερασούντος και Χεριάνων του Πόντου και τιμάται στο γενέθλιο της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Η μονή κείται επάνω στο όρος Πίτης ή Σίδης, βρίσκεται απέναντι από τα χωριά της Τσίτης της επαρχίας Χαλδίας, σε απόσταση έξι ωρών από την Αργυρούπολη. Η Γουμεράανήκε στην κοινότητα της Τσίτης και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το μοναστήρι δεν είναι γνωστό ως «Παναγία Γουμερά», αλλά ως «Τη Τσίτες η Παναγία».

Στον εσωτερικό περίβολο της μονής υπήρχαν δύο εκκλησίες. Πρώτα κτίστηκε η λεγόμενη «μικρή Παναγία», αφιερωμένη στη Γέννηση της Θεοτόκου. Στη θύρα της, σύμφωνα με μαρτυρία του Ν. Λουκά, σωζόταν μέχρι το 1903 επιγραφή που βεβαίωνε την προ χιλίων ετών κτίση της μονής.

Γύρω στο 1830, στο κέντρο της μονής κτίστηκε η μεγάλη εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου, βυζαντινού ρυθμού με ευρύχωρο και πολύστηλο νάρθηκα. Λέγεται πως ήταν λαμπρότατα στολισμένη από τις δωρεές των Σταπάσηδων της Τσίτης, Σώπη και Σίρπιλα, ενώ είχε και έξι δεσποτικές εικόνες εξαιρετικής αγιογραφίας, δωρεά του εν Βλαχία Ανανία Κουζάνου, του εκ Τσίτης.

Η σταυροπηγιακή μονή της Παναγίας Γουμερά χαρακτηρίζεται ως το  “κρυφό σχολειό” του Μεσοχαλδίου Αργυρουπόλεως του Πόντου. Οι μαρτυρίες αναφέρουν πως διαδραμάτισε ιστορικό και εθνικο-θρησκευτικό ρόλο, τροφοδοτώντας ολόκληρη της περιοχή της Χαλδίας με μοναχούς, ιερείς, δασκάλους και ψάλτες. Όταν ο Τούρκος κατακτητής θαμπώθηκε από το πλούσιο υπέδαφος της περιοχής, παραχώρησε πολλά προνόμια στους Έλληνες μεταλλωρύχους που ζούσαν εκεί. Δεν μπορούσε να φανταστεί, όμως, πως το μεταλλείο έμελλε να παίξει τον ρόλο του κρυφού σχολειού από κοινού με το μοναστήρι, δημιουργώντας έτσι τη διπλή υπόστασή του.

Την απέραντη εθνωφελή επίδραση αυτού του δισυπόστατου κρυφού σχολειού γνώρισε κάθε γωνιά της Ανατολής. Γνώρισαν τους ιεραποστόλους του μοναστηριού παντός βαθμού: τον μοναχό, τον διάκο, τον παπά και τον δεσπότη, αλλά και όλους τους σκαπανείς του μεταλλείου. Οι πρώτοι, ο κλήρος, αποτελούσαν την πνευματική ισχύ και οι δεύτεροι την οικονομική σε όλη την επαρχία της Χαλδίας. Αδιάψευστη μαρτυρία αυτού του γεγονότος είναι ότι από το 1756 μέχρι το 1863 Μητροπολίτες στην Χαλδία προχείριζε η Τσίτη, ένα χωριό με 140 ελληνικές οικογένειες και 30 τούρκικες. Την ίδια περίοδο, δε, η Αργυρούπολη αριθμούσε πάνω από 50.000 κατοίκους! Πάνω σε αυτό το σχήμα, στη σύζευξη αυτών των δύο δυνάμεων της φυλής μας, της πνευματικής και της υλικής, η Εθνική Αντίσταση εδραίωσε τη σωτηρία του Γένους και μεγαλούργησε.

Μάλιστα, η μονή έφτασε να ιδρύσει το 1913 και Λύκειο για ανώτερη μόρφωση, το οποίο δυστυχώς διέκοψε τη λειτουργία του δύο χρόνια αργότερα λόγω του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τότε, η προσφορά αγάπης στον άνθρωπο ήταν καθημερινή με συσσίτιο και ιατρική φροντίδα, καθώς το μοναστήρι υπήρξε και καταφύγιο τόσο των περιπλανώμενων και διωκόμενων Χριστιανών όσο και των Μωαμεθανών και των Αρμενίων!

Στην αρχή του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου η τουρκική κυβέρνηση προέβη στην κατάσχεση όλης της κινητής περιουσίας της μονής, για να εξοπλίσει το στρατιωτικό νοσοκομείο στην Άρδασσα. Τότε ήταν που τερμάτισε ο υπερχιλιετής βίος της Γουμερά στην Τσίτη όπως και το νεοσύστατο Λύκειο αυτής.

Η Παναγία Γουμερά στην Ελλάδα

Ο δημοδιδάσκαλος Ιωάννης Α. Αβραμάντης, αθεράπευτος νοσταλγός του μεγαλείου του ελληνισμού της ανατολής, είχε την πρωτοβουλία να ιδρύσει το 1966, στην Καλλιθέα Αττικής, σωματείο Ποντίων με την επωνυμία «Παναγία Γουμερά». Βασικός σκοπός του σωματείου ήταν η αναζωογόνηση και διαφύλαξη των εκκλησιαστικών και εθνικών παραδόσεων της γενέτειρας στον Πόντο.

Ο Αβραμάντης γεννήθηκε στην Τσίτη το 1890 και έγινε πρόεδρος του νεοσύστατου Σωματείου.Αντιπρόεδρος ήταν ο Καλλές, γραμματέας ο Παπαλαζαρίδης. Σύμβουλοι ήταν ο Ακριτίδης, ο Αναστασιάδης, ο Ανδρεάδης, ο Σιωπίδης, ο Τιφτικίδης, ο Χρηματόπουλος, ο Ευστασιάδης, ο Κλαδάς και ο Παπαδόπουλος.

Λίγο μετά την ίδρυση του Σωματείου αποφασίστηκε η ανασύσταση της Παναγίας Γουμεράστην Ελλάδα. Την έμπνευση και την πρωτοβουλία έλαβε ο γραμματέας του σωματείου, Ιωάννης Τσενίδης, διδάσκαλος από το Σαραντάρ του Πόντου, ο οποίος ερχόμενος στην Ελλάδα εργάστηκε στη Μακρυνίτσα Σερρών, τόπο εγκατάστασης πολλών Ποντίων από τη Χαλδία. Κάπως έτσι πρότεινε το χωριό αυτό στο όρος Μπέλλες ως τόπο ανιστόρησης της Μονής. Το σωματείο έστειλε υπόμνημα στον μακαριστόΜητροπολίτη Σιδηροκάστρου κυρό Ιωάννη, παρακαλώντας τον να τους επιτρέψει να χτίσουν το μοναστήρι στη δική του εκκλησιαστική επαρχία.Η πρόταση έγινε αποδεκτή.

Όπως αναφέρουν σε δημοσίευμά τους ο Αβραμάντης και ο Τσενίδης, στις 6 Ιουνίου,στην εορτή της Πεντηκοστής, του 1971 θεμελιώθηκε ο ιερός ναός της ΠαναγίαςΓουμερά στη Μακρυνίτσα, η οποία και τιμάται στην μνήμη της γεννήσεως της Θεοτόκου. Ο νέος ιερός ναός της Παναγίας Γουμερά, ύστερα από έγγραφη πρόταση του μακαριστού Μητροπολίτη Σιδηροκάστρου Ιωάννη, στις 9-1-1971, χαρακτηρίστηκε ως «Ιερά Μονή» με απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Αυτή τη στιγμή ηγούμενος της Ιεράς Μονής εδώ στην Ελλάδα είναι ο αρχιμανδρίτης π. Βαρθολομαίος, ο οποίος μόνασε επί πολλά έτη στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους.

Περισσότερα για την ιστορία της Ιεράς Μονής στην Ελλάδα μπορείτε να διαβάσετε εδώ: Ιστορία – Ιερά Μονή Παναγία Γουμεράκαι εδώ: https://tsitenos.wordpress.com/2017/03/29/istoria-tis-ieras-monis-panagias-goumera-pontou-kai-tou-lykeiou-goumeras/

H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το ORTHODOXIANEWSAGENCY.GR με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.

Ακολούθησε το ORTHODOXIANEWSAGENCY.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις.