Σαν σήμερα 26 Μαΐου: Η μέρα που η Ανατολική Μακεδονία παραδόθηκε αμαχητί

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Το 1916, ενώ ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, η Ανατολική Μακεδονία παραδόθηκε ουσιαστικά χωρίς αντίσταση στις γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις.

Η απόφαση της κυβέρνησης Στέφανου Σκουλούδη, με τη σύμφωνη γνώμη του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ και των στρατιωτικών επιτελών, εντάχθηκε στη γραμμή της «ουδετερότητας» που ακολουθούσε τότε η Αθήνα, σε μια χώρα βαθιά διχασμένη ανάμεσα στο φιλοβασιλικό και το φιλοβενιζελικό στρατόπεδο.

Η κρίσιμη στιγμή ήρθε με την παράδοση του Ρούπελ, στις 26 Μαΐου 1916. Το οχυρό είχε στρατηγική σημασία, καθώς έλεγχε τη δίοδο του Στρυμόνα και την πρόσβαση προς την Ανατολική Μακεδονία. Η είσοδος των γερμανοβουλγαρικών δυνάμεων σε ελληνικό έδαφος, χωρίς ουσιαστική αντίσταση από την ελληνική πλευρά, προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις στην Αντάντ και όξυνε ακόμη περισσότερο τον Εθνικό Διχασμό. Για τους βενιζελικούς, η στάση της κυβέρνησης και του Παλατιού ισοδυναμούσε με πράξη που είχε βαρύτατες εθνικές συνέπειες.

Η κρίσιμη στιγμή ήρθε με την παράδοση του Ρούπελ, στις 26 Μαΐου 1916. Το οχυρό είχε στρατηγική σημασία, καθώς έλεγχε τη δίοδο του Στρυμόνα και την πρόσβαση προς την Ανατολική Μακεδονία. Οι γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις προχώρησαν σε ελληνικό έδαφος, με την ελληνική πλευρά να μην προβάλλει ουσιαστική άμυνα. Η εξέλιξη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Αντάντ και όξυνε ακόμη περισσότερο τον Εθνικό Διχασμό. Για τους βενιζελικούς, η στάση της κυβέρνησης και του Παλατιού ισοδυναμούσε με πράξη με βαρύτατες εθνικές συνέπειες.

Η παράδοση του Ρούπελ εντάχθηκε στη σύγκρουση για τον προσανατολισμό της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος πίεζε για συμπόρευση με την Αντάντ, ενώ ο βασιλιάς Κωνσταντίνος και οι κυβερνήσεις που τον στήριζαν επέμεναν στην ουδετερότητα, η οποία στην πράξη αντιμετωπιζόταν από τους αντιπάλους τους ως στάση ευνοϊκή προς τις Κεντρικές Δυνάμεις. Σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια 1914-1918 Online, η κατάληψη του Ρούπελ από τις βουλγαρικές δυνάμεις απείλησε την ανατολική πτέρυγα των συμμαχικών γραμμών άμυνας και οδήγησε την Αντάντ σε αυστηρότερα μέτρα ελέγχου στη Μακεδονία.

Ακολούθησε η Β΄ Βουλγαρική Κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας, που διήρκεσε έως το 1918. Η περίοδος συνδέθηκε με εκτοπίσεις, καταναγκαστική εργασία, διώξεις, πείνα και προσπάθειες εκβουλγαρισμού της περιοχής. Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, σε επετειακό αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από τα γεγονότα, κάνει λόγο για περισσότερα από 45.000 θύματα κατά τη διάρκεια της κατοχής.

Η παράδοση της Ανατολικής Μακεδονίας ενίσχυσε το βενιζελικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη και συνέβαλε στη συγκρότηση της Προσωρινής Κυβέρνησης της Εθνικής Άμυνας. Το Ρούπελ έμεινε στη συλλογική μνήμη ως ένα από τα πιο φορτισμένα επεισόδια του Εθνικού Διχασμού, κυρίως λόγω των συνεπειών που ακολούθησαν για τον άμαχο πληθυσμό της Ανατολικής Μακεδονίας.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1770: Λήγει άδοξα η επαναστατική προσπάθεια των Ορλόφ και των Ελλήνων της Πελοποννήσου. Τα λεγόμενα Ορλοφικά, που οργανώθηκαν με την υποστήριξη της Ρωσίας, θεωρούνται πρόδρομος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

1805: Ο Ναπολέων Βοναπάρτης στέφεται βασιλιάς της Ιταλίας στον καθεδρικό ναό του Μιλάνου, επιχειρώντας να εδραιώσει τη γαλλική κυριαρχία στην ιταλική χερσόνησο.

1821: Πραγματοποιείται η ίδρυση της Πελοποννησιακής Γερουσίας από τους Έλληνες επαναστάτες, ως μία από τις πρώτες προσπάθειες για πολιτική οργάνωση του Αγώνα.

1826: Κατά την πολιορκία της Βαρνάκοβας, οι Έλληνες αγωνιστές πραγματοποιούν ηρωική έξοδο, πολεμώντας μέχρις εσχάτων. Πρόκειται για μια ξεχασμένη πράξη αυτοθυσίας του Αγώνα, που δεν καταλήγει σε νίκη, αλλά αναδεικνύει το ακατάβλητο φρόνημα των επαναστατών.

1828: Εμφανίζεται στη Νυρεμβέργη ένας μυστηριώδης νεαρός, ο Κάσπαρ Χάουζερ, κρατώντας μόνο ένα γράμμα και αγνοώντας βασικές κοινωνικές συμπεριφορές. Η αινιγματική του ταυτότητα και η παράξενη συμπεριφορά του γεννούν θεωρίες συνωμοσίας και εμπνέουν τη λογοτεχνία, την ψυχολογία και τον κινηματογράφο μέχρι σήμερα.

1896: Πραγματοποιείται η στέψη του Νικολάου Β’ στον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Μόσχα. Ο τελευταίος τσάρος της Ρωσίας ανεβαίνει στον θρόνο μέσα σε ατμόσφαιρα μεγαλείου, όμως το τέλος του τσαρικού καθεστώτος πλησιάζει δραματικά.

1897: Εκδίδεται ο «Δράκουλας» του Ιρλανδού συγγραφέα Μπραμ Στόκερ, ένα από τα πιο επιδραστικά έργα φαντασίας στην ιστορία της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου.

1916: Η Ανατολική Μακεδονία παραδίδεται αμαχητί στις γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις από την κυβέρνηση του Στέφανου Σκουλούδη και με τη σύμφωνη γνώμη του βασιλιά Κωνσταντίνου Α’, οδηγώντας στη Β’ Βουλγαρική Κατοχή της περιοχής.

1928: Το συνέδριο της FIFA εγκρίνει την πρόταση για διοργάνωση του πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, το οποίο θα γίνει τελικά στην Ουρουγουάη το 1930.

1930: Ο Γεώργιος Παπανδρέου, ως Υπουργός Παιδείας, στηρίζει την ίδρυση του Ελληνικού Εθνικού Μελοδράματος, προάγγελου της σημερινής Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

1940: Ξεκινά η Επιχείρηση «Δυναμό» για την εκκένωση της Δουνκέρκης από τα αγγλογαλλικά στρατεύματα, μία από τις πιο κρίσιμες διασώσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

1941: Ο στρατηγός Μπέρναρντ Φρέιμπεργκ διατάζει την εκκένωση της Κρήτης, καθώς οι ναζί καταλαμβάνουν τις Μουρνιές Χανίων. Δύο ελληνικοί λόχοι ανακαταλαμβάνουν τον Σταυρωμένο Ρεθύμνου και συλλαμβάνουν 100 Γερμανούς αιχμαλώτους.

1975: Εντάσσονται για πρώτη φορά στην υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας σκυλιά εκπαιδευμένα για την ανίχνευση ναρκωτικών. Η χρήση τους σηματοδοτεί νέα εποχή στην καταπολέμηση της διακίνησης ουσιών και ενισχύει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της ΕΛ.ΑΣ.

1969: Ο Τζον Λένον και η Γιόκο Ονο αρχίζουν τη δεύτερη εκδήλωση για την Ειρήνη στο κρεβάτι του δωματίου 1472 στο «Queen Elizabeth Hotel» του Μόντρεαλ.

2002: Το μη επανδρωμένο διαστημικό σκάφος «Οδύσσεια του Άρη» ανακαλύπτει τεράστιες ποσότητες πάγου στην επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη, αυξάνοντας τις ελπίδες για ύπαρξη ζωής.

2003: Ουκρανικό αεροσκάφος Yak-42 με 62 Ισπανούς στρατιώτες συντρίβεται στην Τραπεζούντα, χωρίς επιζώντες. Η τραγωδία αποδίδεται σε λάθος πλοήγησης σε συνθήκες ομίχλης.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Συνέσιος, Συνεσία

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Εβδομάδα Μικρών Βιβλιοπωλείων