Τι σημαίνει η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας – Λιβύης: Εκνευρισμός στην Τουρκία

Την κοινή βούληση για περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας και εντατικοποίηση των επαφών Ελλάδας-Λιβύης ως αναγκαία συνθήκη για την περιφερειακή ευημερία επιβεβαίωσε -σύμφωνα με διπλωματικές πηγές- η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην Τρίπολη. Ο κ.Γεραπετρίτης είχε χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, Mohammed Menfi, τον Πρωθυπουργό της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (GNU) της Λιβύης, Abdul Hamid Dbeibah, με τον ασκούντα χρέη Υπουργού Εξωτερικών, Taher Al Baour.

Σύμφωνα με τις διπλωματικές πηγές ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η ενότητα και σταθερότητα της Λιβύης είναι άμεσα συνδεδεμένες με τη ειρήνη και ευημερία της Ανατολικής Μεσογείου, και εξέφρασε τη βούληση της Ελλάδας να συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση.

Παράλληλα ο κ. Γεραπετρίτης εξέφρασε ικανοποίηση για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις διμερείς σχέσεις μετα την επίσκεψη του στην Τρίπολη στις 15.7.2025.

Συγκεκριμένα:

-Πραγματοποιήθηκε ο πρώτος γύρος τεχνικών συνομιλιών μεταξύ των αρμόδιων Επιτροπών για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, τον Σεπτέμβριο 2025.

-Έναρξη απευθείας αεροπορικών πτήσεων μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης/Βεγγάζης, που αποτελούν ουσιαστικό βήμα για την επιχειρηματική κινητικότητα και τον τουρισμό.

-Διμερής συνεργασία στον τομέα του εμπορίου και των επενδύσεων.

-Υποστήριξη από την Ελλάδα των λιβυκών θέσεων σε διεθνείς οργανισμούς.

Τόσο ο Έλληνας ΥΠΕΞ όσο και οι Λίβυοι αξιωματούχοι συμφώνησαν για την ανάγκη συνεργασίας και τη διεξαγωγή ειλικρινούς διαλόγου παραμένοντας προσηλωμένοι στην οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης.

Οριοθέτηση Θαλασσίων Ζωνών

Ο Υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η Ελλάδα επιδιώκει την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας με τη Λιβύη, ως κράτη με αντικείμενες ακτές, σε πλήρη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, όπως αποτυπώνεται στην UNCLOS και όπως έχει πράξει με άλλα γειτονικά της κράτη. Τέθηκε το χρονοδιάγραμμα του επόμενου γύρου τεχνικών συνομιλιών, ο οποίος θα διεξαχθεί το προσεχές διάστημα, στην Τρίπολη.

Παράτυπη μετανάστευση

Ο Έλληνας ΥΠΕΞ παρουσίασε την τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα, ότι οι ροές από την Δυτική Λιβύη προς Ελλάδα παραμένουν σχεδόν μηδενικές, ενώ επεσήμανε ότι είναι σημαντικό να μην παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική οδός από την Ανατολική Λιβύη (Τομπρούκ-Κρήτη).

Επανέλαβε τη βούληση της Ελλάδας για ενίσχυση της αποτελεσματικότητας συνεργασίας των δύο πλευρών και της εκπαίδευσης στελεχών λιβυκής ακτοφυλακής στην Ελλάδα.

Συνεργασία στο πλαίσιο διεθνών και περιφερειακών οργανισμών

Ο Υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι κατά τη διάρκεια της συμμετοχής της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα συνεχίσει να συμβάλει ενεργά στην υποστήριξη των θεμιτών λιβυκών θέσεων προς όφελος του λιβυκού λαού.

Συμβολή στην πολιτική διαδικασία για τη Λιβύη

Ως προς τις εξελίξεις στην πολιτική διαδικασία στη Λιβύη, η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του ΣΑΗΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην στήριξη των προσπαθειών για την επίτευξη μιας βιώσιμης λύσης, υπό την αιγίδα των ΗΕ.

Ο Υπουργός Εξωτερικών, επανέλαβε την πάγια ελληνική θέση υπέρ της διενέργειας ελεύθερων, δικαίων και χωρίς αποκλεισμούς κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών ως τη μόνη βιώσιμη λύση για την οριστική επίλυση της λιβυκής κρίσης, καθώς και του αποκλεισμού οποιασδήποτε εξωθεν παρέμβασης. Στο πλαίσιο της ΕΕ, η Ελλάδα θα συνεχίσει να στέκεται το πλευρό της Λιβύης ως ειλικρινής συνομιλητής.

Διμερής συνεργασία

Αμφότερες πλευρές εξέφρασαν βούληση για ενίσχυση των επαφών, μέσω της ανασύστασης μικτής επιτροπής για την επικαιροποίηση των υφιστάμενων διμερών συμφωνιών και την επεξεργασία νέων συμφωνιών σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος μεταξύ των δύο χωρών.

Συμφώνησαν, επίσης, την αύξηση των εμπορικών συναλλαγών και περαιτέρω προώθηση των επενδύσεων στους τομείς ενέργειας, κατασκευών, logistics και μεταφορών.

Συμφωνήθηκε σχετικά η διεξαγωγή το προσεχές διάστημα ελληνικής επιχειρηματικής αποστολής στην Τρίπολη.

Τέλος, τα μέρη συμφώνησαν να εργαστούν για την εμπορευματική και επιβατική θαλάσσια σύνδεση Ελλάδας και Λιβύης.

Γ. Γεραπετρίτης από Λιβύη: Απόφαση να προχωρήσουμε σε συζητήσεις για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ

Συναντήσεις με τον πρωθυπουργό της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα και τον ασκούντα χρέη υπουργού Εξωτερικών, Αλ Τάχερ Σάλεμ αλ-Μπαούρ, είχε ο υπουργός Εξωτερικών, είχε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, από την Τρίπολη.

Όπως υπογράμμισε ο κ. Γεραπετρίτης, σε δηλώσεις του μετά τις συναντήσεις, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να προχωρήσουν σε συζητήσεις για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

«Αποφασίσαμε από κοινού να ενεργοποιήσουμε τη Μικτή Επιτροπή, η οποία θα απασχολείται με τα ζητήματα αιχμής, θα επαναξιολογήσει συμφωνίες οι οποίες έχουν υπογραφεί και θα προτείνει καινούριες συμφωνίες», ανέφερε και πρόσθεσε:

«Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε τη συζήτηση των τεχνικών επιτροπών που αφορούν την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, να συνεργαζόμαστε σε διεθνείς οργανισμούς με το βλέμμα στο μέλλον, να μπορούμε να συνεργαζόμαστε σε ένα περιβάλλον, στο οποίο οι δύο χώρες θα έχουν αμοιβαία επωφελείς συμφωνίες».

Όπως υπογράμμισε, «είναι σημαντικό δύο χώρες, οι οποίες είναι άμεσα και γνήσια γειτονικές, όπως είναι η Ελλάδα και η Λιβύη, σε ένα ταραγμένο γεωπολιτικό περιβάλλον στην περιοχή μας, να βρίσκονται σε μια αγαστή συνεργασία και να προωθούν τα ζητήματα που τις αφορούν. Όπως επίσης να προωθούν και τις σχέσεις ειρήνης και ευημερίας».

Ανέφερε ακόμη, πως κατά τη διάρκεια των συναντήσεων συζητήθηκαν πολλά ζητήματα, τα οποία αφορούν τις διμερείς σχέσεις, τα οποία ανάγονται στο διμερές εμπόριο, στη συνεργασία στον τομέα της μετανάστευσης, στη συνεργασία σε διεθνείς οργανισμούς, στην πολιτιστική και εκπαιδευτική συνεργασία.

Έντονες αντιδράσεις από την Τουρκία: Δύο τάσεις στον Τουρκικό Τύπο

Η επίσκεψη του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στη Λιβύη (27-28 Απριλίου 2026) και οι συνομιλίες για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας προκάλεσαν όντως έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία.

Μέσα όπως το Haberler και το Ensondakika περιορίστηκαν στην καταγραφή των γεγονότων, εστιάζοντας στη σύσταση της κοινής επιτροπής και τις τεχνικές λεπτομέρειες των συνομιλιών. Το Haberler, επικαλούμενο το Τουρκικό πρακτορείο Anadolu, στάθηκε κυρίως στην πρόθεση για σύσταση «Κοινής Επιτροπής», η οποία θα εξετάσει τα εκκρεμή ζητήματα, θα επανεκτιμήσει ήδη υπογεγραμμένες συμφωνίες και θα εισηγηθεί νέες, ενώ παράλληλα θα συνεχιστούν οι τεχνικές επαφές για θαλάσσιες ζώνες και υφαλοκρηπίδα. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και το Ensondakika, το οποίο έδωσε βάρος στην επανενεργοποίηση της επιτροπής για τις θαλάσσιες ζώνες, ενώ και το MyGazete προτίμησε έναν καθαρά ειδησεογραφικό τίτλο, που σε ελληνική απόδοση θα μπορούσε να διαβαστεί ως: «Κίνηση της Ελλάδας προς τη Λιβύη: Στήνεται επιτροπή για νέες συμφωνίες».

Εφημερίδες και ιστοσελίδες με σκληρή γραμμή, όπως η Yeni Şafak και το Haber7, υιοθέτησαν μια επιθετική ρητορική. Με τίτλους όπως «Στο στόχαστρο η Τουρκία» και «Η Ελλάδα ανοίγει μέτωπο», παρουσίασαν την ελληνική πρωτοβουλία ως μια προσπάθεια της Αθήνας να «σπάσει» την τουρκική επιρροή και να αμφισβητήσει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Σε πιο ήπιο αλλά εξίσου σαφές ύφος κινήθηκε και το Turkinform. Ο τίτλος του, μεταφρασμένος στα ελληνικά, ήταν: «Η Ελλάδα υπέγραψε συμφωνία με τη Λιβύη – Στόχος είναι η Τουρκία;». Το ερώτημα μπαίνει σχεδόν από μόνο του στο επίκεντρο της παρουσίασης, με το δημοσίευμα να αφήνει να εννοηθεί ότι πίσω από την επανενεργοποίηση της κοινής επιτροπής κρύβεται μια ευρύτερη ελληνική προσπάθεια να επηρεαστούν οι ισορροπίες στην περιοχή

Στο επίκεντρο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο

Η ανησυχία των τουρκικών αναλυτών πηγάζει από την πιθανότητα η νέα ελληνική προσέγγιση προς την Τρίπολη να οδηγήσει σε μια «επαναξιολόγηση» συμφωνιών που η Άγκυρα θεωρεί ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής της («Γαλάζια Πατρίδα»). Η αναφορά του κ. Γεραπετρίτη σε «επανεκτίμηση υπογεγραμμένων συμφωνιών» χτύπησε «καμπανάκια» στην τουρκική διπλωματία, καθώς εκλαμβάνεται ως προσπάθεια ακύρωσης του παράνομου τουρκολιβυκού πλαισίου.

Ένα νέο κεφάλαιο στην Ανατολική Μεσόγειο

Η επίσκεψη Γεραπετρίτη δεν ήταν μια κίνηση ρουτίνας. Ήταν μια σαφής δήλωση παρουσίας της Ελλάδας σε μια περιοχή ζωτικών συμφερόντων. Ενώ η Άγκυρα παρακολουθεί με σκεπτικισμό, η Αθήνα φαίνεται να επενδύει στη θεσμική επαναπροσέγγιση με τη Λιβύη, επιδιώκοντας λύσεις βασισμένες στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η «παρτίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο εισέρχεται σε μια νέα, δυναμική φάση, με τη Λιβύη να αποτελεί και πάλι το κλειδί των εξελίξεων.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, grtimes.gr