Τι έρχεται τον Απρίλιο στην Εθνική Πινακοθήκη: H Συλλογή Κωστάκη-MOMUS, ξεναγήσεις, Πασχαλινά προγράμματα

Ο Απρίλιος καλωσορίζει τους επισκέπτες της Εθνικής Πινακοθήκης στο Κεντρικό Κτήριο και στα Παραρτήματα με νέες εκθέσεις, ξεναγήσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και μουσική.

Συνεργασία Εθνικής Πινακοθήκης με MOMUS

Στις 15 Απριλίου εγκαινιάζεται στο Κεντρικό Κτήριο η επετειακή έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, σε συνεργασία με το MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη. Η νέα έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη επανεξετάζει τη Συλλογή Κωστάκη μέσα από το πρίσμα της σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος, μια θεματική που στη Ρωσία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα αποτέλεσε κρίσιμο πεδίο καλλιτεχνικής έρευνας.

Την 1η Απριλίου παρουσιάζεται ο κατάλογος της έκθεσης της Νατάσας Μπιζά, Changing Grounds, Συμπληρωματικές Αφηγήσεις στο Αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης που συνεχίζεται στον Ενδιάμεσο Χώρο.

Ο μήνας αυτός μας βάζει στην καρδιά της άνοιξης και της μεγάλης θρησκευτικής γιορτής του Πάσχα, γι’αυτό και οι μουσειοπαδαγωγοί έχουν σχεδιάσει μία σειρά από εκπαιδευτικά προγράμματα με ανοιξιάτικο και πασχαλινό χαρακτήρα, που απευθύνονται σε ενήλικες και παιδιά.

Η έκθεση Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας παρατείνεται στο Παράρτημα Κέρκυρας ως τις 22 Απριλίου. Την τελευταία ημέρα, ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης θα παρουσιάσει στο χώρο της έκθεσης τη μουσική παράσταση ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ «ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟ ΔΕ ΡΩΣΣΗ». Η παράσταση αποτελεί την καταληκτική εκδήλωση του δημόσιου προγράμματος στο πλαίσιο της έκθεσης που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

Τέλος, η Εθνική Πινακοθήκη συμμετέχει στις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου, δανείζοντας τα έργα Η Έξοδος του Μεσολογγίου και Η Θυσία του Καψάλη του Θεόδωρου Βρυζάκη, από τη Μόνιμη Συλλογή της.

Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο

Νέα Έκθεση

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ. ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ, ΣΥΜΠΑΝ, ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Έργα από τη Συλλογή Κωστάκη του MOMUS

Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, σε συνεργασία με το MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη, παρουσιάζει την επετειακή έκθεση με τίτλο Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, η οποία σηματοδοτεί τη συμπλήρωση τριάντα ετών από την πρώτη μεγάλη παρουσίαση της Συλλογής Κωστάκη στην Ελλάδα.

Η νέα έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη επανεξετάζει τη Συλλογή Κωστάκη μέσα από το πρίσμα της σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος, μια θεματική που στη Ρωσία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα αποτέλεσε κρίσιμο πεδίο καλλιτεχνικής έρευνας. Η έκθεση αναδεικνύει, μέσα από τρεις θεματικές και επιλογή έργων από τη Συλλογή και το Αρχείο Κωστάκη, τη μετάβαση από τον κανόνα στο πείραμα, από τη σύμβαση στην ουτοπία, καθώς η τέχνη συνομιλεί με τις πολιτικές, ιδεολογικές και αισθητικές αναζητήσεις της εποχής.

Οι τρεις θεματικές της έκθεσης, Πόλη, Φύση και Σύμπαν, εξετάζουν τη σχέση του Ανθρώπου με τον κατασκευασμένο (Πόλη), τον οργανικό (Φύση) και τον ανεξερεύνητο χώρο (Σύμπαν), φωτίζοντας τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις της ρωσικής πρωτοπορίας ανάμεσα στο πείραμα, την τεχνολογική πρόοδο και την ουτοπία.

Στην ενότητα για την Πόλη θα παρουσιαστούν έργα που αναφέρονται σε μια νέα οργάνωση του χώρου και των χρηστικών αντικειμένων, μέσα από την ανάδειξη της καθαρής φόρμας και τη μινιμαλιστική χρήση των υλικών. Οι μοντέρνοι καιροί αλλάζουν την αντίληψη του ωραίου, ενώ η τεχνολογία αλλάζει την καθημερινότητα των ανθρώπων. Μέσα από την αισθητική του Κονστρουκτιβισμού προκύπτουν νέες προτάσεις αρχιτεκτονικής, γραφιστικού και βιομηχανικού σχεδιασμού, ένδυσης και πρακτικότητας της ζωής που επηρεάζουν και τις σχέσεις των φύλων.

Στην ενότητα για τη Φύση θα παρουσιαστούν έργα που αναφέρονται στην αέναη κίνηση και τον αυτόνομο βιολογικό ρυθμό της οργανικής ύλης που περιβάλλει τον Άνθρωπο στη Γη. Από τη συμβολιστική δύναμη της Φύσης που υποτάσσει τον Άνθρωπο, στη Φύση που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ζωής, οι καλλιτέχνες της Οργανικής Σχολής έθεσαν ως αποστολή τους να επαναφέρουν τη Φύση στην τέχνη, μέσα από παρατηρήσεις και πειράματα που κάνουν πιο κατανοητό τον τρόπο που αλλάζει η εικόνα ενός φυσικού περιβάλλοντος σε σχέση με τις αλλαγές του φωτός και της θερμοκρασίας, και ενέταξαν στην καλλιτεχνική πρακτική την οργανική κίνηση και τον ήχο.

Στην ενότητα για το Σύμπαν θα παρουσιαστούν έργα που σχετίζονται με τις ουτοπικές εξερευνήσεις και το όραμα της γνωριμίας με «άλλους τόπους», τη διερεύνηση του διαστήματος και την αναπαράσταση της κοσμικής ύλης με στοιχεία ταυτόχρονα φαντασιακά και επιστημονικά, που οδηγούν σε νέες κοσμοθεωρίες και φιλοσοφικές θεωρήσεις για τη ζωή και την τέχνη. Η προσέγγιση και κατανόηση της αθέατης πλευράς του κόσμου, όπως είναι λ.χ. ο άπειρος χώρος του σύμπαντος, έχουν μια φιλοσοφική διάσταση που αναπτύσσεται σε καλλιτεχνικά κινήματα, όπως είναι ο Σουπρεματισμός και ο Κοσμισμός, αλλά συνυπάρχουν και με τις επιστημονικές προσεγγίσεις. Το αποτέλεσμα αυτής της συνύπαρξης δημιουργεί εκρηκτικές συνθέσεις στην τέχνη.

Η ενότητα Άνθρωπος λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στην Πόλη, τη Φύση και το Σύμπαν. Ο Άνθρωπος βρίσκεται στο επίκεντρο των επαναστατικών και ουτοπικών προτάσεων της ρωσικής πρωτοπορίας. Οι καλλιτεχνικοί πειραματισμοί δεν περιορίζονται στην εξερεύνηση των ορίων της ανθρώπινης ικανότητας αλλά επιδιώκουν να διευρύνουν τις δυνατότητες αυτών των ορίων, στοχεύουν στη βελτίωση της καθημερινής ζωής και διαμορφώνουν νέα οράματα για το μέλλον. Μέσα από τα έργα που παρουσιάζονται, αναδεικνύεται η σχέση της τέχνης με τη συνείδηση, τη συλλογικότητα, την επιστήμη αλλά και την πνευματική και φιλοσοφική αναζήτηση, σκιαγραφώντας τον Άνθρωπο ως ενεργό δημιουργό και συμμέτοχο στη διαμόρφωση του κόσμου που τον περιβάλλει.

Σχετικά με τον όρο «Ρωσική Πρωτοπορία»

Ο συλλέκτης Γιώργος Κωστάκης

Η συλλογή και το αρχείο Κωστάκη στο ΜΟΜUS

Η έκθεση θα φιλοξενήσει έργα των καλλιτεχνών:

Babichev Aleksei, Bobrov Vassilii, Bubnova Varvara, Chashnik Ilya, Chekrygin Vassilii, Drevin Aleksandr, Ender Boris, Ender Ksenia, Ender Maria, Ender Yuri, Filonov Pavel, Grinberg Nikolai, Guro Yelena, Ioganson Karel, Kandinsky Vassily, Klucis Gustav, Kliun Ivan, Kruchenykh Aleksei, Kudriashov Ivan, Ladovsky Nikolai, Lissitzky El, Malevich Kazimir, Mayakovsky Vladimir, Matiushin Mikhail, Miller Grigori, Miturich Petr, Morgunov Aleksei, Nikritin Solomon, Puni Ivan, Plaksin Mikhail, Popova Liubov, Redko Kliment, Rodchenko Aleksandr, Rozanova Olga, Semashkevich Roman, Sofronova Antonina, Stepanova Varvara, Suetin Nikolai, Sulimo-Samuilo Vsevolod, Tatlin Vladimir, Udaltsova Nadezhda, Vialov Konstantin, Volkov Aleksandr.

Εγκαίνια: Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

Επιμέλεια έκθεσης: Συραγώ Τσιάρα, Γενική Διευθύντρια Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου,

Μαρία Τσαντσάνογλου, Διευθύντρια MOMUS-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη

Εκπαιδευτικά προγράμματα

Ραντεβού με τα κουνελάκια του μουσείου

Δύο κουνελάκια ξεκινούν μια τρυφερή περιπέτεια μέσα στους χώρους του μουσείου. Μέσα από μια σύντομη αφήγηση και ποικίλες δραστηριότητες που ενεργοποιούν τις αισθήσεις και την φαντασία, προσκαλούν τα παιδιά και τους γονείς στον κόσμο της τέχνης με τρόπο ζωντανό και βιωματικό. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ολοκληρώνεται με εικαστικό εργαστήριο.

Ημερομηνία: Σάββατο 4 Απριλίου

Ώρα: 11:00

Διάρκεια:70 λεπτά

Όριο ατόμων: 20

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ Παιδιά ηλικίας: 18 – 28 μηνών (Απαραίτητη η συνοδεία γονέα για το κάθε παιδί) Κρατήσεις: εδώ

Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ

Το Σάββατο του Λαζάρου: Από τη λαϊκή παράδοση στο σήμερα

Η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου προσκαλεί παιδιά και γονείς σε ένα δημιουργικό ταξίδι με αφορμή το Σάββατο του Λαζάρου.

Η ημέρα αυτή, γεμάτη συμβολισμούς, συνδέει τη μνήμη του θανάτου με την ελπίδα της ζωής και την προσδοκία της άνοιξης. Μέσα από αφήγηση, τραγούδι και δημιουργικές δραστηριότητες, μικροί και μεγάλοι θα γνωρίζουν τη λαϊκή παράδοση και θα ανακαλύψουν τη σημασία της μέρας στη σύγχρονη εποχή. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με εικαστικό εργαστήρι.

Ημερομηνία: Σάββατο 4 Απριλίου

Ώρα: 12:30

Διάρκεια: 90 λεπτά Όριο ατόμων: 35 Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ & Σπυριδούλα Φειδεροπούλου, Εικαστικός

Παιδιά ηλικίας: 5 – 8 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία γονέα για το κάθε παιδί) Κρατήσεις: εδώ

Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ

Το σύμπαν που άλλοι το λένε βιβλιοθήκη*

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου, η Εθνική Πινακοθήκη διοργανώνει μία pop-up παιδική λέσχη ανάγνωσης, όπου τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να διαβάσουν τα βιβλία τους μέσα στις αίθουσες του μουσείου και να συμπληρώσουν ένα πρωτότυπο εικαστικό ημερολόγιο ανάγνωσης. Το πρόγραμμα στοχεύει να ενισχύσει τη φιλαναγνωσία, να εκπαιδεύσει τα αισθητικά και αναγνωστικά κριτήρια των παιδιών, ενθαρρύνοντας μη τυπικές ευκαιρίες μάθησης στο χώρο του μουσείου.

*Ο Τίτλος του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι εμπνευσμένος από μία φράση του Jorge Luis Borges από το έργο του «Βιβλιοθήκη της Βαβέλ», σε μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη

Ημερομηνία: Κυριακή 5 & 26 Απριλίου

Ώρα: 12:00

Διάρκεια: 90 λεπτά

Όριο ατόμων: 35

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Χριστίνα Μπότσου, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ Υπεύθυνη Βιβλιοθήκης της ΕΠΜΑΣ: Ελένη Μεντζαφού Παιδιά ηλικίας: 7 – 9 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία γονέα για το κάθε παιδί) Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ

Ζωγραφίζοντας την άνοιξη

Με αφετηρία επιλεγμένα έργα της ελληνικής ζωγραφικής, οι συμμετέχοντες θα εξερευνήσουν τον τρόπο με τον οποίο το φως, το χρώμα και η ατμόσφαιρα αποδίδονται στη ζωγραφική. Μέσα από σύντομη παρατήρηση και συζήτηση μπροστά στα έργα, θα αντλήσουν έμπνευση για τη δημιουργία μιας προσωπικής ζωγραφικής εικόνας με θέμα την άνοιξη και το φως. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ενήλικες και συνδυάζει την παρατήρηση έργων της μόνιμης συλλογής με εργαστήριο ζωγραφικής.

Ημερομηνία: Σάββατο 18, Κυριακή 19 και Δευτέρα 20 Απριλίου

Ώρα: 11:30

Διάρκεια: 180 λεπτά

Όριο ατόμων: 12

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Σπυριδούλα Φειδεροπούλου, Εικαστικός Κόστος Προγράμματος: 10 ευρώ

Τὸ Μικρὸν Θαῦμα τῆς Λαμπρῆς

Με μια διήγηση ζωντανεύει ο κόσμος και η εποχή του Παπαδιαμάντη! Μέσα από τη γλώσσα και το ύφος του Σκιαθίτη διηγηματογράφου, θα ζήσουμε μαζί τη μαγεία των πασχαλινών παραδόσεων όπως παλιά. Θα μυρίσουμε τα λουλούδια της άνοιξης, θα δούμε τη φλόγα της λαμπάδας να τρεμοσβήνει και θα νιώσουμε τη χαρά της Ανάστασης. Μετά τη διήγηση θα γίνουμε μικροί καλλιτέχνες: θα φτιάξουμε όμορφες πασχαλινές δημιουργίες, για να κρατήσουμε μαζί μας ένα κομμάτι της μαγείας αυτής της μεγάλης γιορτής.

Ημερομηνία: Κυριακή 5 Απριλίου

Ώρα: 15:00

Διάρκεια: 90’

Όριο ατόμων: 35

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ Παιδιά ηλικίας: 8 – 12 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία γονέα για το κάθε παιδί) Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ

Ξεναγήσεις στην Εθνική Πινακοθήκη

Francisco Goya, Los Caprichos – Μόνιμη Συλλογή

Η σειρά των 80 χαρακτικών με τίτλο Los Caprichos, η οποία ανήκει στις μόνιμες συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης, αγοράστηκε μαζί με τις υπόλοιπες χαρακτικές σειρές του Francisco Goya το 1961 από τον τότε διευθυντή Μαρίνο Καλλιγά και είναι η πρώτη ̶ η μία από τις δύο (μαζί με τις Ταυρομαχίες) ̶ που εκτέθηκαν όσο ο καλλιτέχνης ήταν εν ζωή.

Η σειρά Los Caprichos, που ο Francisco Goya δημοσιεύει στις αρχές του 1799, αποτελεί ένα έργο-ορόσημο στην καλλιτεχνική του εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά ο επίσημος ζωγράφος της Ισπανικής Αυλής αφήνεται να εκφράσει τον επαναστατικό χαρακτήρα μιας τέχνης ώριμης και απελευθερωμένης από τις δεσμεύσεις των δημόσιων παραγγελιών.

Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ταβαντζή, Ιστορικός Τέχνης, Επιμελήτρια Χαρακτικής της ΕΠΜΑΣ

Ξενάγηση από την επιμελήτρια της έκθεσης: Σάββατο 25 Απριλίου στις 16:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ

Σημείο συνάντησης: Είσοδος της έκθεσης (όροφος -2) Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα

Χάρτινες Εικόνες – Οι Απαρχές της Ελληνικής Χαρακτικής

Η έκθεση με τίτλο Χάρτινες Εικόνες – Οι Απαρχές της Ελληνικής Χαρακτικής* παρουσιάζει τα θρησκευτικά χαρακτικά της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης, μια λιγότερο γνωστή μορφή τέχνης η οποία επί δυόμισι περίπου αιώνες (μέσα 17ου-τέλος 19ου αι.) γνώρισε τεράστια διάδοση, από τα τουρκοκρατούμενα εδάφη ως τις εσχατιές της Ορθόδοξης Ελληνικής διασποράς.

Η έκθεση διαρθρώνεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει μια σειρά από αγιορείτικα χαρακτικά του 18ου και του 19ου αι.: πανοραμικές απόψεις μοναστικών κέντρων όπως το Όρος Σινά ή το Άγιον Όρος, αναπαραστάσεις μοναστηριών, μορφές Αγίων ή σκηνές από τα πάθη του Χριστού, οι απεικονίσεις αυτές είναι συχνά επιζωγραφισμένες ή συνοδεύονται από τις αντίστοιχες χάλκινες μήτρες. Στη δεύτερη, ένα Προσκυνητάριον των Αγίων Τόπων (έκδοση: Βιέννη 1807), βιβλίο με περιγραφικό κείμενο και πρωτότυπα χαρακτικά έργα που αναπαριστούν μνημεία της Ιερουσαλήμ και σκηνές από τη ζωή και τα Πάθη του Χριστού, πλαισιώνεται από μια επιλογή από αντίστοιχα χαρακτικά έργα σε ελεύθερα φύλλα που ανήκουν στις συλλογές του μουσείου.

Με την έκθεση αυτή, η οποία παρουσιάζεται στην είσοδο του πρώτου ορόφου, η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει μια σειρά παρουσιάσεων που στοχεύουν στη γνωριμία του κοινού με τη χαρακτική τέχνη, όπως αυτή εξελίχθηκε στον ελληνικό χώρο.

*Ο όρος «Χάρτινες Εικόνες» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από την Ντόρη Παπαστράτου ως τίτλος του θεμελιώδους σημασίας δίτομου έργου της (1986), με το οποίο ανέδειξε αυτό το είδος της τέχνης.

Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ταβαντζή

Ξεναγήσεις από την επιμελήτρια της έκθεσης:

Τετάρτη 22 Απριλίου στις 18:00

Κυριακή 26 Απριλίου στις 16:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ, Σημείο συνάντησης: Στην είσοδο του πρώτου ορόφου

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 25 άτομα

Διάρκεια έκθεσης: 25 Ιουνίου 2025 – 28 Δεκεμβρίου 2026

Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης

Θεματική Ξενάγηση – Το σάβανο του ελληνικού φωτός

Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης της Νατάσας Μπιζά, θα πραγματοποιηθεί θεματική ξενάγηση από την κριτικό τέχνης Δέσποινα Ζευκιλή με τίτλο Το σάβανο του ελληνικού φωτός.

Η ξενάγηση θα ξεκινήσει με μικρές, στοχευμένες στάσεις σε έργα της μόνιμης έκθεσης της Πινακοθήκης, όπου θα συζητηθούν σκέψεις σχετικά με τον λόγο περί φωτός στο ιστορικό συγκείμενο. Η περιήγηση θα καταλήξει στην έκθεση Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης, ανοίγοντας τη συζήτηση σε πιο σύγχρονα σχετικά ζητήματα.

Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης θα τεθούν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα ερωτήματα:

• Κολλάει η ασθένεια του φωτός;
• Ζουν σε ένα ατόφιο ελληνικό κλίμα τα έργα των Ελλήνων καλλιτεχνών και καλλιτέχνιδων;
• Πόσο ευθύνεται το ελληνικό φως που δεν γεννήθηκε στην Ελλάδα ένας γνήσιος ιμπρεσιονισμός;
• Ποια είναι η κληρονομιά που μας άφησε ο Θεόφιλος, αν όχι το σάβανο του ελληνικού φωτός;
• Τι κι αν δεν είχαμε στα μέρη μας έναν Ματίς να αποτρέψει τον ήλιο να φωτίσει κατευθείαν το αντικείμενό του, όπως γίνεται στη φύση;

Με αφορμή την έρευνα της Νατάσας Μπιζά, τη λεζάντα ενός έργου από τη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης και μια ιστορική έκθεση του μουσείου, ξαναδιαβάζουμε την έννοια «φως» στον διάλογο περί τέχνης στην Ελλάδα, με όρους εντοπισμένης γνώσης.

Ημερομηνία:Τετάρτη 29 Απριλίου

Ώρα: 19:00

Χώρος:Κεντρικό Κτήριο

Δεν απαιτείται κράτηση θέσης

Θεματική ξενάγηση – Η θρησκευτική ζωγραφική μέσα από τις μόνιμες συλλογές του μουσείου

Στο πλαίσιο του κύκλου θεματικών ξεναγήσεων και καθώς πλησιάζει το Πάσχα, θα περιηγηθούμε στους χώρους των συλλογών του μουσείου, εστιάζοντας σε έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών με θέμα τη θρησκευτική ζωγραφική.

Ημερομηνία: Σάββατο 4 Απριλίου 2026

Ώρα: 12:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο

Διάρκεια: 50 λεπτά Όριο ατόμων: 25 Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Μαρίνα Τομαζάνη, Ιστορικός τέχνης & Επιμελήτρια της ΕΠΜΑΣ

Κόστος: Εισιτήριο εισόδου

Παρουσίαση καταλόγου της έκθεσης Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκη

Την Τετάρτη 1η Απριλίου, στις 19:00, θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του καταλόγου της έκθεσης της Νατάσας Μπιζά, Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης, ο οποίος εκδόθηκε σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο VOID.

Τον κατάλογο θα παρουσιάσουν στον χώρο της έκθεσης η Γενική Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Συραγώ Τσιάρα, η επιμελήτρια της έκθεσης, Ελπινίκη Μεϊντάνη και η καλλιτέχνιδα Νατάσα Μπιζά.

Η έκθεση παρουσιάζεται στον Ενδιάμεσο Χώρο της ΕΠΜΑΣ έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Ημερομηνία: Τετάρτη 1 Απριλίου 2026

Ώρα: 19:00

Χώρος: Κεντρικό Κτήριο

Ξεναγήσεις στη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Γλυπτοθήκης

Και αυτό το μήνα, θα πραγματοποιηθούν για το κοινό δύο ξεναγήσεις στη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Γλυπτοθήκης από την επιμελήτρια της συλλογής Νεοελληνικής και Ευρωπαϊκής Γλυπτικής, Τώνια Γιαννουδάκη.

Στην Εθνική Γλυπτοθήκη παρουσιάζεται η έκθεση της μόνιμης συλλογής Νεοελληνικής Γλυπτικής, που αποτυπώνει την αρχή και την εξέλιξή της από τον 19ο έως τις αρχές του 21ου αιώνα.

Η Εθνική Γλυπτοθήκη είναι ανοιχτή για το κοινό και τα σχολεία καθημερινά (εκτός Τρίτης) από τις 9.00 έως τις 16.00, ενώ δύο φορές την εβδομάδα υπάρχει η δυνατότητα ξενάγησης για σχολεία.

Ημερομηνίες: Τετάρτες 1 & 29 Απριλίου

Ώρα: 18:00

Χώρος: Εθνική Γλυπτοθήκη

Δεν είναι απαραίτητη η κράτηση θέσεων. Οι ξεναγήσεις είναι δωρεάν, απαιτείται όμως η έκδοση εισιτηρίου για την είσοδό σας στην Εθνική Γλυπτοθήκη.

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα

Μία μαγική φωλιά

Η συγκεκριμένη βιωματική δράση στοχεύει σε μια αυθεντική συνάντηση των παιδιών με τον πλούτο της φύσης, δημιουργώντας ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο θα μπορέσουν να εκφράσουν νέα συναισθήματα και να δημιουργήσουν ευφάνταστα δημιουργήματα.

Ημερομηνία: Κυριακή 19 Απριλίου

Ώρα: 12:00

Διάρκεια: 90 λεπτά

Όριο ατόμων: 35

Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, μουσειοπαιδαγωγός ΕΠΜΑΣ

Παιδιά ηλικίας: 6 – 10 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία γονέα για το κάθε παιδί) Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ

ΙΣΕΤ

Ξεναγήσεις στην έκθεση Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική

Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική θα πραγματοποιηθούν τον Απρίλιο δύο ξεναγήσεις από την επιμελήτρια της έκθεσης Ευγενία Αλεξάκη.

Η έκθεση Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική χαρτογραφεί σημαντικούς σταθμούς του εικαστικού έργου της Ειρήνης Απέργη (1921-1994), από τους πρώτους πειραματισμούς της στη γεωμετρική αφαίρεση, που χαρακτηρίζουν την περίοδο της «επιστροφής» της στη ζωγραφική, έως τις πληθωρικές επιτοίχιες συνθέσεις, στις οποίες εγκαταλείπει τη σύμβαση του τελάρου. Όλα τα έργα της έκθεσης προέρχονται από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, στην οποία περιήλθαν μέσω αγορών – ήδη από την πρώτη ατομική έκθεση της Απέργη το 1979 –, μέσω του κληροδοτήματος της Μαρίας Δημητριάδη, στην γκαλερί της οποίας πραγματοποιήθηκαν τέσσερις ατομικές εκθέσεις της Απέργη, καθώς και έπειτα από την πρόσφατη δωρεά του γιου της, Γιώργου Απέργη.

Πριν «επιστρέψει», στα μέσα της δεκαετίας του 1970, στη ζωγραφική, η Απέργη, έπειτα από τις σπουδές της στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (1939-1948), εργάστηκε για περίπου 25 χρόνια στον σχεδιασμό επίπλου και τη διακόσμηση ως ελεύθερη επαγγελματίας. Στην έκθεση παρουσιάζονται, για πρώτη φορά, σχέδια επίπλων και έγχρωμες υδατογραφίες με προτάσεις επίπλωσης και διαρρύθμισης εσωτερικών χώρων, τα οποία αναδεικνύουν αυτή την παραγνωρισμένη έως σήμερα όψη της επαγγελματικής της διαδρομής. Τα τεκμήρια αυτά από το αρχείο της Απέργη, τα οποία –όπως και το σύνολο του αρχείου της– διασώθηκαν χάρη στη σχολαστική «αρχειακή φροντίδα» της φίλης της, εικαστικού Διοχάντης, φωτίζουν με μοναδικό τρόπο την κοινωνική ιστορία του επίπλου και τους μετασχηματισμούς του εσωτερικού οικιακού χώρου στην ελληνική μεταπολεμική συνθήκη της ραγδαίας αστικοποίησης, της εντατικής ανοικοδόμησης και του «εκσυγχρονισμού».

Ημερομηνίες: Τρίτη 7 Απριλίου, στις 12:00 & Τρίτη 21 Απριλίου 2026, στις 17:00

Χώρος: Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης – Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης

Βαλαωρίτου 9Α

Ωράριο λειτουργίας της έκθεσης: Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 18:00

Η συμμετοχή στις ξεναγήσεις είναι δωρεάν.

Δεν απαιτείται κράτηση θέσης.

Παράρτημα ΕΠΜΑΣ – Ναύπλιο

Εκθέσεις που συνεχίζονται ΖΩΗΦΟΡΟΣ

Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης

Με Χρώματα και Μουσικές υποδεχόμαστε την Άνοιξη στην Πινακοθήκη – Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για οικογένειες

Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης προσκαλεί γονείς και παιδιά να υποδεχτούν μαζί την άνοιξη με Χρώματα και Μουσικές.

Σε ένα πρόγραμμα διάρκειας δύο ωρών, οι συμμετέχοντες καλούνται να βιώσουν τον ερχομό της άνοιξης μέσα από τις αισθήσεις: όραση, ακοή, όσφρηση και αφή.

Τι είναι η άνοιξη για τον καθένα από εμάς; Ένα χρώμα; Μια μυρωδιά; Ένα χαρούμενο τραγούδι; Ένα ανθισμένο λουλούδι; Τα χελιδόνια που αναζητούμε στον γαλάζιο ουρανό; Οι πεταλούδες που χορεύουν στη λιακάδα; Ή μήπως το αεράκι που μοσχοβολά από τις ανθισμένες πορτοκαλιές της Σπάρτης;

Αναζητούμε τα στοιχεία που μας θυμίζουν την άνοιξη στα έργα της μόνιμης συλλογής, επιλέγουμε το αγαπημένο μας και δημιουργούμε τη δική μας άνοιξη.

Μαζί μας η μουσικός μαρία α. αγγελή που θα μας ταξιδέψει με τη μαγική της άρπα με μελωδίες από το ελληνικό και διεθνές ρεπερτόριο, με αναφορές στα άνθη, στις μυρωδιές και ευωδιές, στο άνοιγμα, στην αναγέννηση της γης, στην Δήμητρα και στην Περσεφόνη.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε οικογένειες (γονείς και παιδιά Δημοτικού)

Σχεδιασμός και Υλοποίηση Προγράμματος:

Μόνικα Διαμαντή, Ιστορικός Τέχνης – Μουσειολόγος

μαρία α. αγγελή, Μουσικός (θεραπευτική άρπα)

Ημερομηνία: Τετάρτη 1 Απριλίου 2026

Ώρα: 17.00 – 19:00

Χώρος: Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης – Παράρτημα Εθνικής Πινακοθήκης

Δηλώσεις συμμετοχής: απαραίτητη η κράτηση θέσης στο τηλ 27310 81822

• Περιορισμένος αριθμός θέσεων, θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας
  
  Οι συμμετέχοντες καλούνται να φορέσουν άνετα ρούχα και να φέρουν μαζί τους κάτι που τους θυμίζει την άνοιξη

Παράρτημα ΕΠΜΑΣ – Κέρκυρα

Μουσική Εκδήλωση

Την Τετάρτη 22 Απριλίου, στις 19:30, η Εθνική Πινακοθήκη ̶ Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου φιλοξενεί στο Παράρτημα της Κέρκυρας τον συνθέτη Νίκο Ξυδάκη, ο οποίος θα παρουσιάσει τη μουσική παράσταση ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ «ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟ ΔΕ ΡΩΣΣΗ». Πρόκειται για ένα μουσικό ποιητικό σχεδίασμα σε σύνθεση και ερμηνεία του ίδιου του καλλιτέχνη, με τη συνοδεία των Αλέξανδρου Καψοκαβάδη (κιθάρα, λάφτα, τραγούδι), Έφης Ζαϊτίδου (κανονάκι), Δέσποινας Σπανού (τσέλο, τραγούδι), Φώτη Μυλωνά (φλάουτο, τραγούδι) και Γιάννη Κουτάγιαρ (κοντραμπάσο).

Η παράσταση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 22 Απριλίου 2026 στις 19:30 στον εκθεσιακό χώρο του Παραρτήματος της Εθνικής Πινακοθήκης στην Κέρκυρα και αποτελεί την καταληκτική εκδήλωση του δημόσιου προγράμματος που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της έκθεσης Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας σε συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

Από τις πρώτες αρκαδικές αναζητήσεις μέχρι και τους εξεγερμένους στίχους του επαναστατικού ρομαντισμού, η ποίηση του Διονύσιου Σολωμού τροφοδοτεί τη μουσική έμπνευση του Νίκου Ξυδάκη δίνοντας σχήμα σε μια μοναδική μελωδική ερμηνεία, κατάφορτη αισθητικών συλλήψεων, ρυθμικών εντάσεων και εσωτερικών δονήσεων.

Καθώς η έκθεση παρουσιάζει σημαντικά εκθέματα, από τον Παναγιώτη Δοξαρά έως και τον Παύλο Προσαλέντη, θα έλεγε κανείς πως ο Σολωμός είναι παρών ανάμεσα στα έργα της έκθεσης. Μας συστήνεται μέσα από το πορτρέτο του ίδιου σε βρεφική ηλικία ζωγραφισμένο από τον Νικόλαο Κουτούζη. Δίπλα του εκτίθεται η προσωπογραφία της συντοπίτισσάς του από τη Ζάκυνθο και συνομήλικής του Ελισάβετ Μουτζάν – Μαρτινένγκο, υπέρμαχης του δικαιώματος των γυναικών στην εκπαίδευση και στην ελευθερία της έκφρασης. Τον σκεφτόμαστε όταν βλέπουμε το πορτρέτο του Ευγένιου Βούλγαρι, λόγιου προγενέστερου του Σολωμού, ο οποίος ήδη από το 1772 υπερασπίζεται τις ιδέες του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και γράφει με πάθος για τις έννοιες της πατρίδας, της ελευθερίας, της γλώσσας, έννοιες απόλυτα συνδεμένες και στο έργο του Σολωμού. Ψιθυρίζουμε τους Ελεύθερους Πολιορκημένους και τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν όταν βλέπουμε τα έργα που έχουν ως θέμα τους την Ελληνική Επανάσταση.

Στο χειρόγραφο του εθνικού μας συνθέτη Νικόλαου Χαλικιόπουλου Μάντζαρου, Σκέψεις για τον Κόμη Σολωμό (Ζάκυνθος, 1848), ο μουσικός γράφει για τον φίλο του ποιητή: «Στις δυνατότητες των φωνητικών του οργάνων οφείλει τη φύση της φωνής του, που είναι αρμονική, ευλύγιστη, εκφραστική, κατάλληλη να τον εμπνέει και έτοιμη να αποδώσει την ηχηρότητα των στίχων του. Γι’ αυτό, από ένστικτο δημιουργεί τους περισσότερους στίχους του με το τραγούδι, αυτοσχεδιάζοντας μελωδίες που απηχούν ολοκληρωμένη την αληθινή έκφραση της ποιητικής σύλληψης ενός μουσικού πνεύματος».

Η παράσταση στην Εθνική Πινακοθήκη – Παράρτημα Κέρκυρας φωτίζει ακριβώς αυτή τη σχέση της μουσικής με τον Σολωμό. Ο ίδιος ο Νίκος Ξυδάκης σημειώνει:

«Tα σχεδιάσματα και τα τραγούδια αυτά γράφτηκαν αρκετά χρόνια πριν. Αρχικά προορίζονταν για ιδιωτική χρήση, δισκογραφήθηκαν όμως τελικά το 1990 με τον τίτλο Πρός τόν Κύριο Γεώργιο Δέ Ρώσση. Ήταν η ημερολογιακή καταγραφή μιας προσωπικής, μοναχικής, μελωδικής ανάγνωσης ποιημάτων του Διονυσίου Σολωμού. Από τα πρώιμα ποιήματά του, έως αποσπάσματα από τον Εθνικό Ύμνο και τα σπαράγματα από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους …

»Αυτή η ημερολογιακή καταγραφή», σημειώνει, «ήταν μια πρώτη αίσθηση… από αυτή τη μουσική ανάγνωση, λίγο αυθαίρετα, αλλά από την πλευρά του μουσικού… Ο Διονύσιος Σολωμός είτε τραγουδάει τον θάνατο ενός παιδιού, την Ψυχούλα ή τον Λόρδο Βύρωνα ή την Ευρυκόμη ή Εις φίλον ψυχορραγούντα ή τους Ελεύθερους Πολιορκημένους, τον Κρητικό ή τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν, είναι το ίδιο συγκλονισμένος … ούτε πένθιμος, ούτε ηρωικός…»

Με το πέρασμα του χρόνου και μέχρι σήμερα ενσωματώθηκαν στο έργο νέα θραύσματα και αποσπάσματα, κυρίως από τα Σχεδιάσματα των Ελεύθερων Πολιορκημένων, τον Κρητικό και τον Εθνικό Ύμνο.

«Και ενώ σχηματίζεται μια λιτανεία, μια αέναη ψαλμωδία, μια περιφορά υπέρ απόντων αγαπημένων προσώπων, σχεδόν ένα θρησκευτικό ερωτικό άσμα, θ’ ακούσεις, τραγούδι ν’ ανεβαίνει ερωτικό, γεμάτο θάνατο… Κι’ όπως σε μια μπάντα, στο τέλος της πορείας της τα μέλη της θα σκορπούσαν και θα κατέληγαν ίδια, όπως τα σπαράγματα του Σολωμού… Και ανάμεσα στα Ερείπια του κειμένου και των ποιητικών θραυσμάτων, ψήγματα ψαλμών, νέα οργανικά ιντερμέδια συνθέτουν μια μουσική Αγρυπνία», λέει ο συνθέτης.

«Αυτό το βαθύ τραγούδι νομίζω σώζεται στον Σολωμό, αυτή η φωνή που σπάει… και καταλήγει στο τέλος η ποίησή του να σκορπίζει, να γίνεται σπαράγματα. Πρόκειται για μια μουσική ανάγνωση φτιαγμένη από σημειώσεις, μια συλλογή από όνειρα (το όνειρο είναι συχνό εξ΄ άλλου στον Σολωμό) και ήχους. Όνειρα μεταξύ ύπνου και ξύπνιου. Με την υποβλητική παρουσία σχεδόν πάντοτε του Σολωμού έτσι όπως τον ξέρουμε ζωγραφισμένο. Με το μαύρο ιερατικό ένδυμα. Με το υψηλό μέτωπο, τα μαλλιά φλογισμένα, το βλέμμα μισό θλιμμένο μισό στοχαστικό. Σε μια όμως θολή αναπαράσταση, μέσα σε βροχές και ομίχλες, άλλοτε σε μια λάμψη, σ’ ένα φως, κι’ άλλοτε μπαρουτοκαπνισμένος… Ολίγο φως και μακρινό σε μέγα σκότος κι΄ έρμο…».

Συντελεστές

ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ | σύνθεση, ερμηνεία

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΨΟΚΑΒΑΔΗΣ | κιθάρες, λαούτο, λάφτα, τραγούδι

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΠΑΝΟΥ | τσέλο, τραγούδι

ΦΩΤΗΣ ΜΥΛΩΝΑΣ | φλάουτο, τραγούδι

ΕΦΗ ΖΑΪΤΙΔΟΥ | κανονάκι

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΑΓΙΑΡ | κοντραμπάσο

Επιμέλεια Ορχήστρας: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΨΟΚΑΒΑΔΗΣ

Οργάνωση παραγωγής: Τεχνότροπον – Artway Cultural Productions

Φωτογραφία: Γιώργος Σπανός

Ημερομηνία: Τετάρτη 22 Απριλίου

Ώρα 19:30

Χώρος: Εθνική Πινακοθήκη, Παράρτημα Κέρκυρας, κτήριο Καστελλίνο, Κάτω Κορακιάνα

Τηλέφωνα επικοινωνίας: 26610 93333 / 26610 80233

Πληροφορίες: Μαρίνα Παπασωτηρίου

Ξεναγήσεις

Παράλληλες Αφηγήσεις

Στο πλαίσιο των συναντήσεων με τίτλο Παράλληλες Αφηγήσεις, που πραγματοποιούνται στην έκθεση Η Ζωγραφική στο Ιόνιο, 18ος – 19ος αιώνας, την Κυριακή 19 Aπριλίου στις 11:30, υποδεχόμαστε την επίτιμη έφορο αρχαιοτήτων κυρία Τένια Ρηγάκου, η οποία θα ξεναγήσει το κοινό μέσα από τη δική της παράλληλη αφήγηση με αφορμή σημαντικά εκθέματα των αρχών του 18ου αιώνα

Η κυρία Ρηγάκου θα εστιάσει στον ιδιαίτερο χαρακτήρα της θρησκευτικής ζωγραφικής στο χώρο του Ιονίου, στον συνδυασμό στοιχείων βυζαντινής και νατουραλιστικής ζωγραφικής, βασισμένης στα δυτικά πρότυπα, καθώς και στη συσχέτιση εκθεμάτων άλλων μουσείων της Κέρκυρας όπως το Βυζαντινό Μουσείο Αντιβουνιώτισσας και η Πινακοθήκη του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας.

Ημερομηνία: Κυριακή 19 Απριλίου, Ώρα: 11.30

Εθνική Πινακοθήκη – Παράρτημα Κέρκυρας

Κτήριο Καστελλίνο, Κάτω Κορακιάνα