Meta Ray-Ban: Οι φάρσες που κατακλύζουν τα social media και οι ανησυχίες για την ιδιωτικότητα

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά βίντεο που κυκλοφόρησαν το 2026 καταγράφηκε μέσα από τα Meta Ray-Ban, όταν ένας ημίγυμνος άνδρας εισέβαλε στον αγωνιστικό χώρο του Super Bowl, καταγράφοντας σε πρώτο πρόσωπο την ξέφρενη πορεία του, καθώς απέφευγε τους υπευθύνους ασφαλείας μέχρι που τελικά τον ακινητοποίησε παίκτης των New England Patriots.

Το συγκεκριμένο παράδειγμα αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο τα Meta Ray-Ban μπορούν να καταγράψουν στιγμές που δύσκολα θα μπορούσαν να αποτυπωθούν με ένα κινητό τηλέφωνο. Τα γυαλιά της Meta κυκλοφορούν σε διάφορες εκδόσεις εδώ και περίπου πέντε χρόνια, με τη γκάμα να έχει επεκταθεί σημαντικά, ενσωματώνοντας νέα σχέδια, λειτουργίες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Παρότι η Meta δεν δημοσιοποιεί αναλυτικά στοιχεία πωλήσεων, η EssilorLuxottica, ιδιοκτήτρια της Ray-Ban και συνεργάτης της Meta στο συγκεκριμένο project, έχει αναφέρει ότι οι πωλήσεις των γυαλιών τριπλασιάστηκαν το 2025, ενώ το 2024 ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο μονάδες.

Αναζητώντας το πώς χρησιμοποιούνται τα Meta Ray-Ban στα social media, η εικόνα που προκύπτει, τουλάχιστον μέσα από το Instagram Reels και το TikTok, δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος της χρήσης τους σχετίζεται με φάρσες και trolling. Σε πολλά βίντεο εμφανίζονται νεαροί, κυρίως έφηβοι ή άνδρες γύρω στα 20, να εισέρχονται σε μεγάλα καταστήματα και να απευθύνονται σε εργαζόμενους ή πελάτες με περίεργες ή αμήχανες ατάκες, να κάνουν φάρσες σε σχολικούς διαδρόμους ή να προκαλούν αλληλεπιδράσεις με αγνώστους στον δρόμο. Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο είναι η προσπάθεια προσέγγισης γυναικών σε δημόσιους χώρους, η οποία συνήθως αποτυγχάνει.

Ιδιαίτερα διαδεδομένη είναι μια κατηγορία φαρσών που περιλαμβάνει τη χρήση σπρέι με δυσάρεστη οσμή σε αρωματικά κεριά, τα οποία στη συνέχεια παρουσιάζονται σε πελάτες καταστημάτων, όπως Walmart, ζητώντας τη γνώμη τους για το άρωμα. Ένα από τα σχετικά βίντεο που κυκλοφορούν φέρει τον τίτλο «getting kicked out of stores Part 3», ενώ ο δημιουργός του δημοσιεύει κυρίως παρόμοιες φάρσες εις βάρος εργαζομένων σε μεγάλες αλυσίδες. Η συγκεκριμένη τάση έχει γίνει τόσο γνωστή, ώστε έχουν εμφανιστεί ακόμη και βίντεο που προειδοποιούν για τους κινδύνους του να μυρίσει κανείς ένα κερί που του προτείνει κάποιος με γυαλιά που αναβοσβήνουν.

Σε άλλη περίπτωση στο TikTok, με τίτλο «planting the world’s biggest turd prank», χρήστης τοποθετεί ένα ψεύτικο, υπερμεγέθες αντικείμενο που μοιάζει με περιττώματα σε τουαλέτα fast-food και καλεί τον ταμία να το δει. Ο υπάλληλος εμφανίζεται διστακτικός, αλλά τελικά γελά όταν αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για προφανές ψεύτικο αντικείμενο. Σε αυτή την περίπτωση, η φάρσα περιλαμβάνει ένα σαφές στοιχείο κωμωδίας με «punchline», σε αντίθεση με άλλα βίντεο που κινούνται περισσότερο στα όρια της παρενόχλησης χαμηλόμισθων εργαζομένων.

Βεβαίως, τα Meta Ray-Ban δεν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τέτοιου είδους περιεχόμενο. Υπάρχουν χρήστες που καταγράφουν στιγμές με τα παιδιά τους, τα κατοικίδιά τους ή δραστηριότητες όπως skate, χωρίς απαραίτητα να δημοσιεύουν το υλικό. Επιπλέον, αναφέρθηκε ότι κάποιοι επέλεξαν να προσφέρουν τα γυαλιά ως αξεσουάρ στους κουμπάρους σε γάμους, μια χρήση που χαρακτηρίζεται πιο δημιουργική και θετική.

Ωστόσο, το βασικό ζήτημα που απασχολεί τους επικριτές αφορά την ιδιωτικότητα. Τα γυαλιά διαθέτουν μια φωτεινή ένδειξη LED που ενεργοποιείται κατά την καταγραφή, ωστόσο αυτή είναι διακριτική και προϋποθέτει ότι οι γύρω γνωρίζουν τη λειτουργία της. Σε πολλά από τα βίντεο, οι άνθρωποι που εμφανίζονται δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι καταγράφονται, σε αντίθεση με την αντίδραση που παρατηρείται συνήθως όταν κάποιος αντιληφθεί ότι καταγράφεται με κινητό τηλέφωνο.

Η συζήτηση για την ιδιωτικότητα εντείνεται από το γεγονός ότι η Meta έχει δεχθεί κριτική στο παρελθόν για τις πρακτικές της. Η οργάνωση Fight for the Future, που δραστηριοποιείται στον τομέα της προστασίας της ιδιωτικότητας στο διαδίκτυο, έχει δημιουργήσει φυλλάδια για καταστήματα και εστιατόρια, προτρέποντάς τα να απαγορεύσουν την είσοδο σε άτομα που φορούν Meta Ray-Ban.

Τον Φεβρουάριο, οι New York Times ανέφεραν ότι η εταιρεία εξετάζει το ενδεχόμενο ενσωμάτωσης τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου στα γυαλιά. Σε εσωτερικό υπόμνημα, εργαζόμενος της Meta φέρεται να σημειώνει ότι η χρονική συγκυρία για μια τέτοια κυκλοφορία μπορεί να είναι ιδανική, καθώς «θα λανσαριστεί σε ένα δυναμικό πολιτικό περιβάλλον, όπου πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που θα αναμέναμε να αντιδράσουν θα έχουν στραμμένους τους πόρους τους σε άλλα ζητήματα».

Τα Meta Ray-Ban επαναφέρουν στο προσκήνιο ερωτήματα σχετικά με τα όρια της αποδεκτής συμπεριφοράς και τις προσδοκίες ιδιωτικότητας στους δημόσιους χώρους. Η δυνατότητα καταγραφής σε δημόσιους χώρους συνδέεται με την ελευθερία έκφρασης, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια χρήση θεωρείται κοινωνικά αποδεκτή. Η ενοχλητική συμπεριφορά σε ένα κατάστημα μπορεί να μην αποτελεί αδίκημα, αλλά παραμένει ανεπιθύμητη, ενώ τίθεται και το ζήτημα του κατά πόσο προϊόντα που διευκολύνουν τέτοιες πρακτικές συμβάλλουν στη διάβρωση της κοινωνικής ευπρέπειας.

Η εκπρόσωπος της Meta, Τρέισι Κλέιτον, δήλωσε στην Business Insider ότι «οι άνθρωποι είναι υπεύθυνοι για την τήρηση του νόμου, είτε φορούν Ray-Ban Meta είτε όχι. Σε αντίθεση με τα smartphones, τα γυαλιά μας διαθέτουν φωτεινή ένδειξη LED που ενεργοποιείται όταν γίνεται καταγραφή, ώστε να είναι σαφές ότι η συσκευή καταγράφει. Όπως με κάθε συσκευή καταγραφής, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για επιβλαβείς δραστηριότητες όπως παρενόχληση, παραβίαση της ιδιωτικότητας ή καταγραφή ευαίσθητων πληροφοριών».

Οι φάρσες αποτελούν διαχρονικά δημοφιλές είδος περιεχομένου, τόσο στο YouTube όσο και στην τηλεόραση από τη δεκαετία του 1980. Ωστόσο, τα Meta Ray-Ban φαίνεται να μειώνουν σημαντικά τα εμπόδια για τη δημιουργία τέτοιου περιεχομένου. Αν και μια καλοστημένη φάρσα μπορεί να είναι ιδιαίτερα διασκεδαστική, μεγάλο μέρος των βίντεο που κυκλοφορούν κινείται σε χαμηλό επίπεδο ποιότητας και συχνά αγγίζει τα όρια της παρενόχλησης.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι συνέπειες τέτοιων φαρσών μπορεί να θεωρούνται περιορισμένες, ωστόσο η μαζικότητα αυτού του είδους περιεχομένου δημιουργεί προβληματισμό. Αν τελικά αυτή αποδειχθεί η κύρια χρήση των Meta Ray-Ban, τότε το ζήτημα δεν θα είναι τόσο σοβαρό όσο φοβούνταν αρχικά οι επικριτές, αλλά παραμένει ενδεικτικό μιας προβληματικής κατεύθυνσης στη χρήση της τεχνολογίας.