Δύναμη στην ενημέρωση.... ποιότητα στην ψυχαγωγία

Σαν σήμερα 12 Μαρτίου: Ο πρώτος θάνατος από COVID-19 στην Ελλάδα

Στις 12 Μαρτίου 2020 η πανδημία περνά στην Ελλάδα από τη φάση της ανησυχίας στη φάση της ιστορικής επίγνωσης. Εκείνη την ημέρα ανακοινώνεται ο πρώτος θάνατος ασθενούς με COVID-19 στη χώρα, ένας άνδρας 66 ετών που είχε επιστρέψει από προσκυνηματικό ταξίδι σε Ισραήλ και Αίγυπτο. Ως τότε, ο νέος κορωνοϊός φαινόταν σε πολλούς σαν μια απειλή που πλησίαζε. Από εκείνη τη στιγμή, όμως, η απειλή αποκτά πρόσωπο, χρόνο και τόπο.

Η ημερομηνία αυτή σηματοδοτεί τη στιγμή που αλλάζει απότομα η κοινωνική αντίληψη του κινδύνου. Στις 11 Μαρτίου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτήρισε επίσημα την COVID-19 πανδημία ενώ ο πρώτος θάνατος ασθενή μία Μέσα σε αυτό το πυκνό διήμερο, η 12η Μαρτίου λειτούργησε σαν το οριστικό πέρασμα από την προετοιμασία στη συνειδητοποίηση ότι η κρίση ήταν πια εδώ.

Γι’ αυτό και η είδηση δεν έμεινε ένα ακόμη στοιχείο στον ημερήσιο απολογισμό. Επέδρασε άμεσα στον δημόσιο βηματισμό της χώρας. Την ίδια ημέρα η κυβέρνηση επέκτεινε τα περιοριστικά μέτρα, ανακοινώνοντας το κλείσιμο κινηματογράφων, θεάτρων, γυμναστηρίων, νυχτερινών κέντρων και την αναστολή λειτουργίας δικαστηρίων, σε μια προσπάθεια να ανακοπεί η διασπορά. Η νέα καθημερινότητα της υγειονομικής επιτήρησης δεν εγκαθίσταται σε μία μόνο πράξη, αλλά στις 12 Μαρτίου γίνεται ξαφνικά ορατή σε όλους: λιγότερες μετακινήσεις, περισσότερη επιφύλαξη, διαρκής ενημέρωση, αγωνία για τους ευάλωτους.

Αυτό είναι και το στοιχείο που έχει χαραχτεί τόσο έντονα στην ελληνική μνήμη. Ο πρώτος θάνατος από COVID-19 δεν καταγράφηκε απλώς ως η αρχή μιας στατιστικής σειράς. Λειτούργησε σαν συλλογικό σοκ. Έφερε την πανδημία από το επίπεδο των διεθνών δελτίων και των μακρινών εικόνων στο επίπεδο της προσωπικής και οικογενειακής ανησυχίας. Από εκείνη τη μέρα, οι λέξεις «κρούσματα», «ιχνηλάτηση», «καραντίνα», «μέτρα προστασίας» και «ατομική ευθύνη» παύουν να είναι αφηρημένοι όροι δημόσιας υγείας και γίνονται μέρος της γλώσσας της καθημερινότητας. Η κοινωνική κινητοποίηση επιταχύνεται ακριβώς επειδή ο κίνδυνος παύει να ακούγεται θεωρητικός.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1894: Η Coca-Cola πωλείται για πρώτη φορά σε μπουκάλι και συγκεκριμένα γυάλινο.

1911: Συλλαλητήρια για το γλωσσικό ματαιώνεται, έπειτα από αστυνομική απαγόρευση. Ο καθηγητής Γεώργιος Μιστριώτης, υπέρμαχος της καθαρεύουσας, κατηγορείται για στάση.

1918: Η Μόσχα γίνεται ξανά πρωτεύουσα της Ρωσίας, όταν η σοβιετική κυβέρνηση μεταφέρει εκεί την έδρα της από την Πετρούπολη. Η μετακίνηση συνδέεται με τις πολεμικές απειλές και την ανάγκη για ασφαλέστερο διοικητικό κέντρο στην ενδοχώρα. Από εδώ και μετά, η Μόσχα καθιερώνεται ως το πολιτικό επίκεντρο της Σοβιετικής εξουσίας.

Παιδιά ποζάρουν μπροστά από ένα κλασικό Opel Capitan του ’52

1929: Η Opel AG, η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία στη Γερμανία, αγοράζεται από την General Motors των ΗΠΑ, έναντι 120.000.000 μάρκων.

1938: Γερμανικά στρατεύματα μπαίνουν στην Αυστρία, ανοίγοντας τον δρόμο για το Άνσλους, δηλαδή την προσάρτηση στο Γ΄ Ράιχ που ολοκληρώνεται τυπικά την επόμενη ημέρα. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει την ισορροπία στην Κεντρική Ευρώπη και επιταχύνει την πορεία προς τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, ξεκινά ένα κύμα διώξεων και εκφοβισμών, ιδίως κατά Εβραίων και πολιτικών αντιπάλων.

1940: Η Φινλανδία υπογράφει τη Συνθήκη Ειρήνης της Μόσχας με τη Σοβιετική Ένωση, τερματίζοντας τον Χειμερινό Πόλεμο. Παραχωρείται μεγάλο μέρος της Καρελίας και ακολουθεί μαζικός εκτοπισμός πληθυσμών, με δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες στο εσωτερικό της χώρας. Η συμφωνία επηρεάζει τη στρατηγική εικόνα της Βόρειας Ευρώπης στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

1947: Ο Χάρι Τρούμαν παρουσιάζει στο Κογκρέσο το «Δόγμα Τρούμαν», με αιχμή τη στήριξη προς Ελλάδα και Τουρκία απέναντι στον κομμουνισμό. Για την Ελλάδα σημαίνει στροφή στη Αμερικανική βοήθεια σε χρήμα και υλικό, την ώρα που ο Εμφύλιος βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Η απόφαση αυτή επηρεάζει βαθιά τον μεταπολεμικό προσανατολισμό της χώρας και τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο του Ψυχρού Πολέμου.

1964: Δεκάδες χιλιάδες Αθηναίοι παρακολουθούν τη νεκρική πομπή του βασιλιά Παύλου από τη Μητρόπολη μέχρι το Τατόι.

1987: Ξεσπά σφοδρή κρίση στις σχέσεις Κράτους–Εκκλησίας όταν η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, με υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων τον Αντώνη Τρίτση, προωθεί το σχέδιο νόμου για τη μοναστηριακή και εκκλησιαστική περιουσία, που προβλέπει μεταφορά της διοίκησης και διαχείρισής της σε κρατικά ελεγχόμενο φορέα (ΟΔΕΠ), αλλάζοντας ριζικά το μέχρι τότε καθεστώς. Η Ιεραρχία, με επικεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ, αντιδρά με ανακοινώσεις και απειλή μαζικών κινητοποιήσεων, ενώ η αντιπαράθεση παίρνει μεγάλη δημόσια διάσταση. Ο νόμος ψηφίζεται τελικά ως Ν. 1700/1987, όμως η εφαρμογή του μπλοκάρεται στην πράξη και η σύγκρουση οδηγεί σε πολιτική φθορά και στην αποχώρηση του Τρίτση από την κυβέρνηση, αφήνοντας το ζήτημα ανοιχτό για τα επόμενα χρόνια.

1989: Ο Τιμ Μπέρνερς-Λι καταθέτει στο CERN την πρόταση που θα εξελιχθεί στον Παγκόσμιο Ιστό (WWW). Η ιδέα ενός δικτύου συνδεδεμένων εγγράφων με υπερσυνδέσμους αλλάζει σταδιακά τον τρόπο που διακινούνται η πληροφορία, η εργασία και η επικοινωνία. Είναι μια από τις πιο καθοριστικές τεχνολογικές τομές της σύγχρονης εποχής.

1990: Πραγματοποιείται στο Πάντειο το πρώτο τηλεοπτικό debate πολιτικών αρχηγών στην Ελλάδα, με τη συμμετοχή Μητσοτάκη, Παπανδρέου και Φλωράκη, ενόψει των εκλογών της 8ης Απριλίου. Το γεγονός σηματοδοτεί νέα φάση στην προεκλογική επικοινωνία, φέρνοντας την πολιτική αντιπαράθεση σε μορφή ζωντανής δημόσιας αναμέτρησης. Ανοίγει έτσι τον δρόμο για το μοντέλο των τηλεμαχιών που θα καθιερωθεί αργότερα.

1994: Η Εκκλησία της Αγγλίας χειροτονεί την πρώτη γυναίκα ιερέα.

2000: Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ ζητά συγγνώμη «από όσους στο παρελθόν υπέστησαν διώξεις στο όνομα του χριστιανισμού».

2005: Ο Κάρολος Παπούλιας ορκίζεται Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η εκλογή και η ορκωμοσία του, με ευρεία κοινοβουλευτική στήριξη, σηματοδοτούν μια περίοδο ήπιου προεδρικού λόγου και θεσμικής συνέχειας. Η θητεία του θα συμπέσει με κομβικές καμπές της ελληνικής πολιτικής ζωής τα επόμενα χρόνια.

2011: Μετά το φονικό σεισμό στην Ιαπωνία και χτύπημα από το τσουνάμι, αντιδραστήρας στο πυρηνικό εργοστάσιο της Φουκουσίμα εκρήγνυται. Η ραδιενέργεια που εκλύθηκε σε μία ώρα αντιστοιχούσε στο ανώτατο ετήσια αποδεκτό όριο, ενώ η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση ανάγκης και διατάχθηκε η εκκένωση των κοντινών κατοικιών σε ακτίνα 20 χιλιομέτρων.

2020: Οι Ελληνικές αρχές ανακοινώνουν τον πρώτο θάνατο από COVID-19 στην Ελλάδα, άνδρα 66 ετών. Το γεγονός λειτουργεί ως καμπή στην αντίληψη του κινδύνου και επιταχύνει την κοινωνική και κρατική κινητοποίηση απέναντι στην πανδημία. Από εκείνο το σημείο, η καθημερινότητα μπαίνει σε νέα φάση περιορισμών και υγειονομικής επιτήρησης.

2021: Σε μία συνέντευξη με την ελληνική εφημερίδα Τα Νέα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον αναφέρει ότι η Βρετανία είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης των ιστορικών Μαρμάρων του Παρθενώνα ηλικίας 2.500 ετών, εν μέσω όλο και περισσότερων φωνών υπέρ της επιστροφής των κλαπέντων μαρμάρων στην Ελλάδα.

Γεννήσεις

1865 – Ανδρέας Καρκαβίτσας (12 Μαρτίου 1865 – 24 Οκτωβρίου 1922), Έλληνας, πεζογράφος και διηγηματογράφος, από τους μεγάλους εκπροσώπους της ηθογραφίας και κατεξοχήν φορέας του νατουραλισμού στη νεοελληνική λογοτεχνία. Με έργα όπως «Ο Ζητιάνος» και «Η Λυγερή» αποτύπωσε με σκληρό ρεαλισμό την κοινωνία της εποχής, ενώ στα «Λόγια της πλώρης» έδωσε ξεχωριστή λογοτεχνική μορφή στη ζωή της θάλασσας.

1938 – Μάνος Ελευθερίου (12 Μαρτίου 1938 – 22 Ιουλίου 2018), Έλληνας, στιχουργός, ποιητής και πεζογράφος, από τα πιο «βαριά» ονόματα του ελληνικού τραγουδιού. Υπέγραψε στίχους για κορυφαίους συνθέτες και ερμηνευτές, με τραγούδια που έμειναν στη συλλογική μνήμη όπως «Το τρένο φεύγει στις οκτώ» και «Μαλαματένια λόγια». Παράλληλα άφησε σημαντικό συγγραφικό έργο, κρατώντας σταθερή θέση και στα γράμματα.

1988 – Κώστας Μήτρογλου, Έλληνας, ποδοσφαιριστής, κεντρικός επιθετικός με έντονη παρουσία σε συλλογικό και διεθνές επίπεδο. Ξεχώρισε στο ελληνικό πρωτάθλημα με τον Ολυμπιακό και αγωνίστηκε και στο εξωτερικό, σε κορυφαία πρωταθλήματα. Υπήρξε βασικό στέλεχος της Εθνικής Ελλάδας για χρόνια, γνωστός για το γκολ, το παιχνίδι στην περιοχή και τις κρίσιμες εμφανίσεις σε προκριματικές φάσεις μεγάλων διοργανώσεων.

Θάνατοι

2018 – Χρήστος Σιμαρδάνης (21 Μαρτίου 1957 – 12 Μαρτίου 2018), Έλληνας, ηθοποιός και εκφωνητής, με χαρακτηριστική φωνή και ύφος που τον έκαναν άμεσα αναγνωρίσιμο. Δούλεψε σε θέατρο, τηλεόραση και κινηματογράφο, ενώ ξεχώρισε ιδιαίτερα και σε εκφωνήσεις και διαφημιστικά, όπου η χροιά του έγινε «σήμα». Σπούδασε υποκριτική στο Λονδίνο και κράτησε διακριτική αλλά σταθερή παρουσία, συνδεδεμένη με ευγένεια και επαγγελματισμό.

Εορτολόγιο

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λογοκρισίας στο Διαδίκτυο