Πορεία μνήμης την Κυριακή στη Θεσσαλονίκη: «Ποτέ Ξανά, Θεσσαλονίκη-Άουσβιτς: 83 Χρόνια από την Αναχώρηση του Πρώτου Συρμού»

Η πορεία μνήμης με τίτλο «Ποτέ Ξανά, Θεσσαλονίκη–Άουσβιτς: 83 χρόνια από την αναχώρηση του πρώτου συρμού» θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 15 Μαρτίου 2026, με συγκέντρωση στις 11:00 στην Πλατεία Ελευθερίας και με κατάληξη στον χώρο του παλαιού σιδηροδρομικού σταθμού. Η εκδήλωση έχει σκοπό να υπενθυμίσει τη μαρτυρική ιστορία των περίπου 50.000 Θεσσαλονικέων Εβραίων, που οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα εξόντωσης κατά τη ναζιστική κατοχή.

Την πρόσκληση προς τους πολίτες να συμμετάσχουν στην πορεία, απηύθυναν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης και ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης και του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και του Μουσείου Ολοκαυτώματος, Δαβίδ Σαλτιέλ, μαζί με εκπροσώπους της διοίκησης των τριών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της πόλης, σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε, το μεσημέρι, στην Αίθουσα Συσκέψεων του Δημαρχείου.

Η πορεία διοργανώνεται από τον δήμο Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με την Ισραηλιτική Κοινότητα, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος.

«Καλούμε, όλες και όλους, να περπατήσουμε μαζί συμβολικά στα βήματα των συμπολιτών μας, να θυμηθούμε, να τιμήσουμε και, κυρίως, να προβάλουμε τη μαρτυρική ιστορική αλήθεια», τόνισε ο Στέλιος Αγγελούδης και πρόσθεσε: «Κάθε βήμα αυτής της πορείας είναι μία υπόσχεση ότι δεν θα επιτρέψουμε στη λήθη να καλύψει τη φρίκη».

Ο δήμαρχος δήλωσε ιδιαίτερα ικανοποιημένος γιατί η φετινή πορεία μνήμης συμπίπτει με το έργο αναβάθμισης της Πλατείας Ελευθερίας, ως Πάρκου Μνήμης, η οποία μαζί με το Μουσείο Ολοκαυτώματος θα συμβολίζουν τη διαρκή ιστορική αυτογνωσία της πόλης: «Η μνήμη δικαιώνεται, ιδιαίτερα αυτή τη χρονιά. Το Μουσείο Ολοκαυτώματος και η αναγεννημένη πλέον Πλατεία Ελευθερίας θα υπενθυμίζουν σε όλους το χρέος μιας ιστορικής στιγμής, η οποία ήταν ό,τι χειρότερο για την ανθρωπότητα».

Ο δήμαρχος τόνισε ότι η δημιουργία του Πάρκου Μνήμης αποτελεί για τον ίδιο «στόχο ζωής», ενώ ευχαρίστησε τον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας, Δαβίδ Σαλτιέλ, και τους ακαδημαϊκούς που στηρίζουν τη διοργάνωση. Υπογράμμισε δε, την ισχυρή συμβολική σημασία της πορείας απέναντι σε φαινόμενα επανεμφάνισης του ναζισμού και ρατσισμού και αναφέρθηκε στους εβραίους που συμμετείχαν στο πλευρό των συμπολιτών τους στον απελευθερωτικό αγώνα και στην αντίσταση κατά των ναζί. Ιδιαιτέρως, ο δήμαρχος αναφέρθηκε σε ένα μήνυμα που του έστειλε ο Αλβέρτος Μπουρλά της Pfizer, όταν ενημερώθηκε ότι στις προθέσεις της δημοτικής αρχής ήταν η απόδοση του χαρακτήρα πάρκου μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας, στο οποίο τού εξέφραζε την ικανοποίηση του, καθώς, όπως του έγραψε: «…ο πατέρας μου ήταν εκεί».

Ο πρόεδρος της ΙΚΘ, του ΚΙΣΕ και του Μουσείου Ολοκαυτώματος Δαβίδ Σαλτιέλ τόνισε τη σημασία της συλλογικής μνήμης και της δικαίωσης της μνήμης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος. «Εμείς είμαστε Έλληνες εβραίοι. Χάθηκε περίπου το 97% της κοινότητάς μας», είπε και πρόσθεσε: «Με αυτήν την κίνηση, η Θεσσαλονίκη αποτυπώνει την ιστορική αποκατάσταση και τη μνήμη όλων των συμπολιτών μας εβραίων που χάθηκαν. Τους θυμόμαστε και η Θεσσαλονίκη τους τιμά», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Δαβίδ Σαλτιέλ.

Σημείωσε, επίσης, ότι η ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας, με τη νοηματοδότηση της ως χώρος μαρτυρίου, η αναβίωση των μνημείων και η δημιουργία του Μουσείου Ολοκαυτώματος αναδεικνύει «την ιστορική αλήθεια που είχε ξεχαστεί για πολλά χρόνια». Πρoσέθεσε δε, ότι αναμένει, με την ολοκλήρωση των έργων, οι χώροι μνήμης να προσελκύσουν 200-300.000 επισκέπτες, ερευνητές, ακαδημαϊκούς, που θα θέλουν να ενημερωθούν τι συνέβη στη Θεσσαλονίκη και στους εβραίους της πόλης στην διάρκεια της κατοχής.

Τόσο ο Στέλιος Αγγελούδης όσο και ο Δαβίδ Σαλτιέλ αναφέρθηκαν στην προσφορά του εκλιπόντος πρώην δήμαρχου Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη, που ανέδειξε έντονα, με ενέργειες του, αυτή τη σκοτεινή πλευρά της ιστορίας της πόλης, την εξόντωση χιλιάδων Θεσσαλονικέων Εβραίων στα ναζιστικά στρατόπεδα του θανάτου.

Ο πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, Σταμάτης Αγγελόπουλος, επισήμανε ότι «η πορεία μνήμης αποτελεί ουσιαστική δράση για να θυμόμαστε το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης». Υπογράμμισε, ότι η πρωτοβουλία του δήμου και της κοινότητας αποτελεί ένα παράδειγμα ιστορικής αποκατάστασης και τόνισε την ανάγκη να μεταδίδεται η γνώση στις επόμενες γενιές.

Ο αντιπρύτανης του ΑΠΘ, Ιάκωβος Μιχαηλίδης, αναφέρθηκε στη στήριξη της ακαδημαϊκής κοινότητας στις πρωτοβουλίες μνήμης, ιδιαιτέρως δε του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, καθώς, όπως είπε, η ιστορία του διασταυρώνεται με εκείνη των εβραίων της Θεσσαλονίκης.

«Η ιστορία της ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης μας», σημείωσε ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης, επισημαίνοντας πως το Αριστοτέλειο θα διοργανώσει το φθινόπωρο και μέχρι τη λειτουργία του Μουσείου Ολοκαυτώματος, ακαδημαϊκές εκδηλώσεις, ημερίδες και συνέδρια, με στόχο την ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς.

Ο αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Ιωάννης Ταμπακούδης, υπέδειξε τη σημασία της αναφοράς στον πρώτο συρμό προς το Άουσβιτς πριν από 83 χρόνια. «Η τραγωδία ξεκίνησε εκείνο το ξημέρωμα, όταν το πρώτο τρένο, φορτωμένο με αθώες ψυχές, αναχώρησε χωρίς επιστροφή». Υπογράμμισε, ότι η ιστορική μνήμη αφορά τόσο τα θύματα, όσο και τις πράξεις μας σήμερα, επισημαίνοντας την ανάγκη διαρκούς εγρήγορσης απέναντι σε φαινόμενα ρατσισμού και μίσους.

Η Πορεία Μνήμης της ερχόμενης Κυριακής (15 Μαρτίου) θα ξεκινήσει στις 11:00, από την Πλατεία Ελευθερίας, όπου θα προηγηθεί η τελετή έναρξης των εργασιών για τη δημιουργία του Πάρκου Μνήμης. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες θα βαδίσουν συμβολικά τον δρόμο του μαρτυρίου, τιμώντας την ιστορική αλήθεια και τις ζωές που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα.