Μουντιάλ 2026: Tρεις χώρες, 104 αγώνες και το πιο ακριβό ποδοσφαιρικό στοίχημα στην ιστορία

Το Μουντιάλ του 2026 δεν είναι απλώς μια ακόμη ποδοσφαιρική διοργάνωση. Είναι ένα παγκόσμιο οικονομικό γεγονός κλίμακας που δεν έχει προηγούμενο, με τρεις χώρες να μοιράζονται τη φιλοξενία, 48 εθνικές ομάδες, 104 αγώνες και κεφάλαια που κινούνται σε επίπεδα συγκρίσιμα με μεγάλες διεθνείς αγορές. Από τα τηλεοπτικά δικαιώματα και τις χορηγίες μέχρι τον τουρισμό και τις δημόσιες επενδύσεις, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό που ενεργοποιεί δισεκατομμύρια δολάρια σε όλο τον πλανήτη.

Στον πυρήνα αυτής της γιγαντιαίας επιχείρησης βρίσκεται η FIFA, με τον μεγαλύτερο τετραετή προϋπολογισμό στην ιστορία της. Έσοδα που φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια, επενδύσεις από τηλεοπτικούς κολοσσούς και πολυεθνικές, εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και δεκάδες δισεκατομμύρια σε προστιθέμενη αξία για τις οικονομίες που εμπλέκονται.

Το Μουντιάλ 2026 δεν μετριέται μόνο σε γκολ και τρόπαια, αλλά σε αριθμούς που αποτυπώνουν το πραγματικό του μέγεθος: ένα παγκόσμιο οικονομικό φαινόμενο με τεράστιο αποτύπωμα, έστω και… προσωρινό.

Τρεις χώρες 48 εθνικές ομάδες

Το Μουντιάλ, το οποίο για πρώτη φορά στην ιστορία θα φιλοξενηθεί από τρεις χώρες τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026 — τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Μεξικό και τον Καναδά — είναι το μεγαλύτερο τόσο ως προς τον αριθμό των αγώνων όσο και ως προς τα έσοδα που θα συγκεντρώσει η FIFA. Σύμφωνα με ανάλυση του διεθνούς χρηματιστηριακού οίκου Ozios, θα ξεπεράσει κάθε προηγούμενο αθλητικό γεγονός που έχουμε δει.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, 48 εθνικές ομάδες θα συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Κύπελλο (έναντι 32 στο Κατάρ το 2022), γεγονός που οδηγεί σε αριθμό-ρεκόρ 104 αγώνων, οι οποίοι θα διεξαχθούν σε διάστημα παραπάνω του ενός μήνα.

Από την πλευρά της διοργανώτριας αρχής, της FIFA, της παγκόσμιας συνομοσπονδίας ποδοσφαίρου, το Μουντιάλ δεν θα παρουσιάσει κέρδη ή ζημίες. Η διοργάνωση είναι στη βάση της μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα έσοδα από τέτοιου είδους εκδηλώσεις χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του κόστους διεξαγωγής, την καταβολή χρηματικών επάθλων στις ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες των συμμετεχουσών χωρών, την κάλυψη λοιπών σχετικών εξόδων, καθώς και για την υποστήριξη του αθλήματος σε λιγότερο επιτυχημένες ποδοσφαιρικά χώρες.

Άλλη μια πτυχή που αξίζει να σημειωθεί είναι ο προϋπολογισμός της FIFA. Αυτός καταρτίζεται σε τετραετείς κύκλους, οι οποίοι πάντα ολοκληρώνονται το έτος διεξαγωγής του Μουντιάλ. Ο τρέχων κύκλος προϋπολογισμού της FIFA καλύπτει επομένως τα έτη 2023 έως 2026. Η μεγαλύτερη πηγή εσόδων, αν και όχι η μοναδική, είναι το ίδιο το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Πιο συγκεκριμένα, ο προϋπολογισμός αυτού του έτους είναι ο μεγαλύτερος στην ιστορία. Η FIFA αναμένει ότι θα εισπράξει 11 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τον κύκλο προϋπολογισμού 2023–2026, με τα έξοδα να φτάνουν τα 10,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Κάποιες εκτιμήσεις τοποθετούν τα έσοδα μεταξύ 11 και 14 δισεκατομμυρίων, αλλά θα λάβουμε υπόψη τον επίσημο προϋπολογισμό της FIFA. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για σχεδόν διπλάσιο ποσό σε σχέση με τον προηγούμενο κύκλο 2019–2022, που περιλάμβανε το Παγκόσμιο Κύπελλο στο Κατάρ.

Οι τηλεοπτικοί σταθμοί επενδύουν τα περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της FIFA στον κύκλο 2023–2026 προέρχεται από τα δικαιώματα τηλεοπτικής μετάδοσης (περίπου 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια, 39%). Δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εσόδων είναι οι πωλήσεις εισιτηρίων (3,1 δισ. δολάρια, 28%) και ακολουθούν τα δικαιώματα μάρκετινγκ (2,7 δισ. δολάρια, 24,5%). Τα υπόλοιπα έσοδα προέρχονται από πηγές όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών και άλλες άδειες.

Στα έξοδα, το κυρίαρχο στοιχείο είναι η χρηματοδότηση των ίδιων των διοργανώσεών της, ιδιαίτερα του Μουντιάλ (5,6 δισ. δολάρια, 51,4%), καθώς και η υποστήριξη του ποδοσφαίρου και της εκπαίδευσης (3,9 δισ. δολάρια, σχεδόν 36%). Τα υπόλοιπα εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια διατίθενται στη διαχείριση της FIFA, το μάρκετινγκ και τη διοργάνωση τηλεοπτικών μεταδόσεων.

Οι μεγαλύτεροι χορηγοί

Στην κύρια κατηγορία χορηγιών, «FIFA partner», περιλαμβάνονται επτά εταιρείες, με συνεισφορές από 150 έως 200 εκατομμύρια δολάρια. Από αυτές, οι Visa και Coca-Cola είναι από τις ΗΠΑ. Η Νότια Κορέα διαθέτει επίσης δύο βασικούς παίκτες: τις Hyundai και Kia. Το χορηγικό «dream team» συμπληρώνουν η Saudi Aramco από τη Σαουδική Αραβία, η Adidas από τη Γερμανία και η Lenovo από την Κίνα.

Σύμφωνα με την κατάταξη της Ozios, η μεγαλύτερη εταιρεία από όλους τους χορηγούς σε όρους κεφαλαιοποίησης αγοράς είναι η προαναφερθείσα κορυφαία παγκόσμια πετρελαϊκή εταιρεία Saudi Aramco, ενώ ακολουθούν η VISA και η Bank of America.

Οικονομικά οφέλη του Μουντιάλ

Το Παγκόσμιο Κύπελλο αναμένεται να έχει σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο, τόσο στις χώρες που φιλοξενούν το πρωτάθλημα όσο και στον υπόλοιπο κόσμο, ο οποίος συμμετέχει με κάποιο τρόπο στο γεγονός. Σύμφωνα με ανάλυση που διεξήγαγε η FIFA, η διοργάνωση αναμένεται να συνεισφέρει περίπου 41 δισεκατομμύρια δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ.

Ως αποτέλεσμα του πρωταθλήματος, αναμένεται να δημιουργηθούν 824.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης. Τα δημόσια ταμεία παγκοσμίως αναμένεται να εισπράξουν 9,4 δισεκατομμύρια δολάρια από άμεσους ή έμμεσους φόρους.

Από την πλευρά των χωρών που φιλοξενούν το τουρνουά, οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη. Σύμφωνα με τη FIFA, η συνεισφορά στο ΑΕΠ της χώρας θα ξεπεράσει τα 17 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα δημόσια ταμεία των ΗΠΑ θα εισπράξουν 3,4 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η διοργάνωση θα δημιουργήσει 185.000 νέες θέσεις εργασίας.

Φυσικά, ο τουρισμός αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος της συνεισφοράς στην οικονομική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στις χώρες που φιλοξενούν το πρωτάθλημα. Υπολογίζεται ότι πάνω από 6,5 εκατομμύρια θεατές θα έχουν εισιτήριο. Άλλοι θα παρακολουθήσουν τη διοργάνωση από οργανωμένους χώρους φιλάθλων ή μέσω άλλων δράσεων.

Ταυτόχρονα, αξίζει να σημειωθεί ότι τα παραπάνω οικονομικά οφέλη δεν θα είναι μόνιμα. Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό σχεδόν κάθε μεγάλου αθλητικού γεγονότος. Φυσικά, οι υποδομές που κατασκευάστηκαν ή επισκευάστηκαν για το πρωτάθλημα θα παραμείνουν, αλλά όλα τα υπόλοιπα έχουν προσωρινό αποτέλεσμα. Μπορούμε να το εξετάσουμε και από την οπτική ενός μεμονωμένου φιλάθλου. Οι δαπάνες που σχετίζονται με την παρακολούθηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου (είτε με φυσική παρουσία είτε από το σπίτι) είναι πολύ πιθανό να γίνουν εις βάρος άλλων εξόδων μέσα στη χρονιά. Με άλλα λόγια, όσοι παρακολουθήσουν το πρωτάθλημα τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο, πιθανότατα θα μειώσουν τις δαπάνες τους τον Μάιο, τον Σεπτέμβριο ή τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, επισημαίνει η ανάλυση της Ozios.