Ποιος παίζει με τον ουρανό της Ελλάδας; Όταν τα drones πετούν πάνω από την ευθύνη

O ελληνικός ουρανός δεν είναι καμβάς για εντυπωσιασμούς, δεν είναι σκηνή για επικοινωνιακά πυροτεχνήματα σύγχρονης τεχνολογίας. Είναι ζωτικός χώρος εθνικής, πολιτικής και δημόσιας ασφάλειας.

Και όμως, τα τελευταία χρόνια με μια εντυπωσιακή ελαφρότητα που προκαλεί έντονη ανησυχία, μετατρέπεται όλο και πιο συχνά σε πεδίο θεάματος χωρίς να έχει προηγηθεί καμία συζήτηση για το ρίσκο και χωρίς να έχουν επιβεβαιωθεί τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας.

Το φιάσκο στο FIR

Στις 4 Ιανουαρίου 2026, ο Αθηναϊκός εναέριος χώρος απορρυθμίστηκε λόγω μαζικής ραδιοπαρεμβολής σε κρίσιμες συχνότητες επικοινωνίας. Πτήσεις καθηλώθηκαν, επιβάτες εγκλωβίστηκαν, η χώρα εκτέθηκε διεθνώς. Η επίσημη εξήγηση παραμένει θολή, όμως το μήνυμα ήταν ηχηρό. Ο ελληνικός εναέριος χώρος είναι πολύ πιο ευάλωτος απ’ όσο θέλουμε να πιστεύουμε.

Όταν το θέαμα προηγείται της ασφάλειας

Και ακριβώς μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όπου ένα τεχνικό ή εξωτερικό συμβάν αρκεί για να παραλύσει το FIR, στην Ελλάδα επιτρέπει οι μαζικές πτήσεις drones πάνω από πόλεις, μνημεία, γήπεδα και συγκεντρωμένα πλήθη, έχουν αυξηθεί, στο όνομα του εντυπωσιασμού.

Τα shows με drones, τα φωτεινά σμήνη μη επανδρωμένων αεροσκαφών που σχηματίζουν λογότυπα, εικόνες και σύμβολα στον ουρανό, παρουσιάζονται ως μια νέα ακίνδυνη μόδα, μια εναλλακτική των πυροτεχνημάτων. Στην πράξη ωστόσο, πρόκειται για μαζικές πτήσεις συσκευών που λειτουργούν με πολύπλακα συστήματα επικοινωνίας, πλοήγησης και συγχρονισμού.

Από την Ακρόπολη στα γήπεδα – Ποιος έκρινε ότι είναι ασφαλή;

Πρόσφατα, το drone show της Adidas πάνω από την Ακρόπολη προκάλεσε σάλο και οργισμένες αντιδράσεις.

Ουσιαστικά απέδειξε ότι ακόμη και ο πιο ευαίσθητος συμβολικά και γεωγραφικά χώρος της χώρας μπορεί να μετατραπεί σε σκηνικό show χωρίς να υπάρξει δημόσια λογοδοσία. Ακολούθησαν και άλλα παρόμοια παραδείγματα, με τα όρια να χαλαρώνουν.

Drone shows σε μεγάλες εκδηλώσεις της Περιφέρειας Αττικής επί θητείας του Νίκου Χαρδαλιά, εμφανίσεις σε γιορτές δήμων, αλλά και σε μεγάλα αθλητικά γεγονότα, ακόμη και σε τελικό Super Cup με τη συμμετοχή του Υπουργείου Αθλητισμού, πέρασαν σχεδόν ως κάτι αυτονόητο.

Το ερώτημα όμως παραμένει αναπάντητο. Ποιος έκρινε ότι όλα αυτά είναι απολύτως ασφαλή;

Οι πολιτικές ευθύνες και η ΥΠΑ

Η πολιτική ευθύνη βαραίνει συγκεκριμένα πρόσωπα και συγκεκριμένα υπουργεία. Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας έχει την εποπτεία του εναέριου χώρου και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Η ΥΠΑ με διοικητή τον Γεώργιο Σαουνάτσο, είναι εκείνη που οφείλει να γνωρίζει, να εγκρίνει και να ελέγχει κάθε δραστηριότητα που μπορεί να επηρεάσει πτήσεις, συχνότητες και ασφάλεια. Ο αναπληρωτής υπουργός Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης συνυπογράφει, πολιτικά τουλάχιστον, την εικόνα που παρουσιάζεται σε αθλητικές διοργανώσεις με δεκάδες χιλιάδες θεατές. Παράλληλα, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Δημήτρη Παπαστεργίου προωθεί την καινοτομία και τις «έξυπνες λύσεις», χωρίς ωστόσο να έχει εξηγήσει ποια δικλείδα ασφαλείας υπάρχει απέναντι σε ψηφιακές παρεμβολές, κυβερνοεπιθέσεις ή απλή τεχνική αστοχία.

Η αιτία για το φιάσκο στο ελληνικό FIR παραμένει επισήμως ασαφής, όμως το γεγονός από μόνο του αποκάλυψε πόσο εύθραυστο είναι το σύστημα. Αν ένας «θόρυβος» σε κρίσιμες συχνότητες μπορεί να οδηγήσει στο κλείσιμο του FIR, ποιος μπορεί με βεβαιότητα να αποκλείσει ότι δεκάδες ή εκατοντάδες drones, που επικοινωνούν ταυτόχρονα, δεν ενέχουν ανάλογο κίνδυνο;

Η Ελλάδα δεν είναι μια απλή, επίπεδη χώρα. Είναι ένας πυκνός χάρτης από αεροδρόμια, νησιά, ελικοδρόμια, τουριστικές πτήσεις, στρατιωτικές δραστηριότητες και VIP μετακινήσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η άκριτη υιοθέτηση θεαμάτων που βασίζονται σε μαζική εναέρια δραστηριότητα δεν είναι πρόοδος αλλά κίνδυνος.

Η παρολίγον τραγωδία με τα drones στην Κίνα

Το διεθνές παράδειγμα της Κίνας, όπου drone show μετατράπηκε σε σκηνή πανικού με φλεγόμενα drones να πέφτουν πάνω στο πλήθος, θα έπρεπε να λειτουργεί ως προειδοποίηση. Εκεί δεν υπήρξαν θύματα από τύχη. Αν συνέβαινε κάτι αντίστοιχο πάνω από γεμάτη πλατεία της Αθήνας ή σε κατάμεστο γήπεδο, η συζήτηση σήμερα δεν θα αφορούσε εντυπώσεις και εικόνες, αλλά ευθύνες και ποινικές συνέπειες.

Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία. Το πρόβλημα είναι η πολιτική επιλογή να προηγείται το επικοινωνιακό αποτέλεσμα της ουσιαστικής ασφάλειας. Να δίνεται έγκριση για το θέαμα, χωρίς να έχει εξασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει ούτε η παραμικρή πιθανότητα ανεξέλεγκτου κινδύνου.

Η ευθύνη βαραίνει όσους επιτρέπουν να μετατρέπεται ο ουρανός σε σκηνή, χωρίς να έχουν απαντήσει στο πιο απλό ερώτημα. Τι θα συμβεί αν κάτι πάει στραβά;