35 χρόνια «Nevermind»: 20 πράγματα που ίσως δεν γνωρίζατε για το άλμπουμ των Nirvana που άλλαξε το rock

Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Στις 24 Σεπτεμβρίου 1991, οι Nirvana κυκλοφορούν το δεύτερο άλμπουμ τους. Ονομάζεται Nevermind και μέσα σε λίγους μήνες θα μετατρέψει ένα συγκρότημα από την underground σκηνή της πολιτείας της Ουάσινγκτον σε ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στον κόσμο.

Το άλμπουμ δεν έκανε απλώς διάσημους τους Kurt Cobain, Krist Novoselic και Dave Grohl. Έφερε το grunge και το alternative rock στο κέντρο της ποπ κουλτούρας, με το MTV να παίζει ασταμάτητα το «Smells Like Teen Spirit» και εκατομμύρια νέους να ανακαλύπτουν έναν ήχο που μέχρι τότε βρισκόταν κυρίως στο περιθώριο του αμερικανικού mainstream.

Το Nevermind έχει ξεπεράσει τα 30 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και παραμένει ένα από τα εμπορικότερα rock άλμπουμ όλων των εποχών.

Τριάντα πέντε χρόνια μετά την κυκλοφορία του, αυτές είναι 20 ιστορίες πίσω από τον δίσκο που άλλαξε την πορεία των Nirvana – και μαζί ένα μεγάλο κομμάτι της μουσικής των 90s.

1. Το «Nevermind» είχε αρχίσει να ηχογραφείται από το 1990

Η ιστορία του άλμπουμ δεν ξεκίνησε στο Λος Άντζελες το 1991. Ήδη από τον Απρίλιο του 1990 οι Nirvana είχαν βρεθεί στα Smart Studios του Madison στο Ουισκόνσιν, όπου δούλεψαν με τον παραγωγό Butch Vig.

Εκεί ηχογράφησαν πρώιμες εκδοχές τραγουδιών που αργότερα θα βρεθούν στο Nevermind, μεταξύ των οποίων τα «Lithium», «In Bloom» και «Polly». Τότε, μάλιστα, ντράμερ του συγκροτήματος ήταν ακόμη ο Chad Channing.

2. Ο αρχικός τίτλος ήταν «Sheep»

Πριν εμφανιστεί η λέξη Nevermind, ο Kurt Cobain είχε έναν πολύ πιο σαρκαστικό τίτλο στο μυαλό του: Sheep, δηλαδή «Πρόβατα».

Ήταν ένα ειρωνικό σχόλιο πάνω στη μαζική κατανάλωση και στην τάση του κοινού να ακολουθεί το πλήθος. Η ειρωνεία είναι ότι ο δίσκος που θα μπορούσε να ονομάζεται Sheep εξελίχθηκε πράγματι σε ένα τεράστιο μαζικό φαινόμενο.

3. Οι Sonic Youth έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη μετάβαση των Nirvana σε μεγάλη εταιρεία

Ο Cobain θαύμαζε ιδιαίτερα τους Sonic Youth, ενώ οι σχέσεις μεταξύ των δύο συγκροτημάτων έγιναν στενές στις αρχές των 90s.

Ο Thurston Moore και οι Sonic Youth βρίσκονταν ανάμεσα στους ανθρώπους που στήριξαν τους Nirvana καθώς το όνομά τους άρχισε να ακούγεται όλο και περισσότερο έξω από το Seattle. Μέσω αυτής της διαδρομής ήρθε και η επαφή με το management της Gold Mountain, πριν οι Nirvana υπογράψουν τελικά στην DGC. Ο ίδιος ο Danny Goldberg έχει αναφέρει ότι οδηγήθηκε στο συγκρότημα έπειτα από παρότρυνση του συνεργάτη του John Silva και του Thurston Moore.

4. Ο Dave Grohl δεν είναι ο μοναδικός ντράμερ που ακούγεται στον δίσκο

Το Nevermind θεωρείται το πρώτο μεγάλο κεφάλαιο της κλασικής τριάδας Cobain-Novoselic-Grohl. Ωστόσο, υπάρχει μία εξαίρεση.

Η ηχογράφηση του «Polly» προέρχεται από τις παλαιότερες sessions στα Smart Studios, όταν στα τύμπανα βρισκόταν ακόμη ο Chad Channing. Έτσι, τεχνικά, ο Grohl δεν είναι ο μοναδικός ντράμερ που ακούγεται στο άλμπουμ.

5. Ο Butch Vig χρησιμοποίησε τον John Lennon για να πείσει τον Cobain

Ο Cobain δεν ενθουσιαζόταν με την ιδέα να ηχογραφεί δύο φορές τα φωνητικά του. Θεωρούσε ότι τέτοιες τεχνικές απομάκρυναν τη μουσική από την punk αμεσότητα που ήθελε να διατηρήσει.

Ο Butch Vig βρήκε, όμως, το κατάλληλο επιχείρημα: του επισήμανε ότι το double tracking χρησιμοποιούσε και ο John Lennon, τον οποίο ο Cobain θαύμαζε. Η τεχνική έγινε τελικά βασικό στοιχείο του ήχου του άλμπουμ.

6. Το κρυφό «Endless, Nameless» γεννήθηκε από μια αποτυχημένη ηχογράφηση του «Lithium»

Κατά τη διάρκεια των sessions για το «Lithium», τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά και ο Cobain εκνευρίστηκε. Το συγκρότημα ξέσπασε σε έναν θορυβώδη, χαοτικό αυτοσχεδιασμό.

Η ηχογράφηση κρατήθηκε και έγινε το «Endless, Nameless», το κρυφό κομμάτι που εμφανιζόταν αρκετά λεπτά μετά το «Something in the Way».

Μόνο που στις πρώτες παρτίδες CD… δεν υπήρχε. Η σχετική οδηγία δεν εφαρμόστηκε στο mastering και το τραγούδι προστέθηκε σε μεταγενέστερες εκδόσεις.

7. Ο Cobain αργότερα έλεγε ότι ντρεπόταν για τον ήχο του άλμπουμ

Όταν οι Nirvana άκουσαν αρχικά τις τελικές μίξεις του Andy Wallace, σύμφωνα με τον Butch Vig και τον ίδιο τον Wallace, ήταν ικανοποιημένοι.

Μετά την τεράστια επιτυχία του δίσκου, όμως, ο Cobain άρχισε να εκφράζει διαφορετική άποψη. Σε συνεντεύξεις του στον Michael Azerrad χαρακτήριζε την παραγωγή υπερβολικά καθαρή και «γυαλισμένη», θεωρώντας ότι είχε χαθεί μέρος της ωμότητας του συγκροτήματος.

8. Το διάσημο εξώφυλλο ξεκίνησε από ένα ντοκιμαντέρ για τον τοκετό στο νερό

Η αρχική ιδέα δεν ήταν ένα μωρό που κολυμπά προς ένα δολάριο.

Ο Cobain είχε παρακολουθήσει με τον Dave Grohl ένα ντοκιμαντέρ για τοκετούς στο νερό και ήθελε να χρησιμοποιήσει στο εξώφυλλο μια πραγματική φωτογραφία γέννας. Η εικόνα θεωρήθηκε υπερβολικά γραφική και η ιδέα εξελίχθηκε.

Ο φωτογράφος Kirk Weddle φωτογράφισε τελικά τον τεσσάρων μηνών Spencer Elden μέσα σε πισίνα. Το δολάριο και το αγκίστρι συμπλήρωσαν μια από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες στην ιστορία της δισκογραφίας.

9. Το μωρό του εξωφύλλου έφτασε δεκαετίες αργότερα στα δικαστήρια

Το 2021 ο Spencer Elden προσέφυγε στη Δικαιοσύνη κατά μελών των Nirvana και άλλων εμπλεκομένων, υποστηρίζοντας ότι η φωτογραφία συνιστούσε σεξουαλική εκμετάλλευσή του ως παιδιού.

Η υπόθεση γνώρισε πολυετή δικαστική διαδρομή. Τον Σεπτέμβριο του 2025, ομοσπονδιακός δικαστής απέρριψε εκ νέου την αγωγή, κρίνοντας ότι η εικόνα δεν εμπίπτει στον ορισμό της παιδικής πορνογραφίας.

10. Κάπου στο οπισθόφυλλο κρύβονται οι Kiss

Το παράξενο κολάζ πίσω από τη λαστιχένια μαϊμού στο οπισθόφυλλο δημιουργήθηκε από τον ίδιο τον Cobain.

Περιέχει διάφορες εικόνες, από ιατρικές απεικονίσεις μέχρι στοιχεία εμπνευσμένα από την Κόλαση του Δάντη. Ο Cobain είχε πει ότι μέσα στο κολάζ είχε κρύψει και μια φωτογραφία των Kiss – τόσο μικρή ώστε χρειάζεται πραγματικά προσεκτική παρατήρηση για να τη διακρίνει κανείς.

11. Το «Smells Like Teen Spirit» πήρε το όνομά του από… αποσμητικό

Η Kathleen Hanna των Bikini Kill έγραψε ένα βράδυ στον τοίχο του Cobain τη φράση «Kurt smells like Teen Spirit».

Ο Cobain θεώρησε ότι η φράση είχε κάποιο επαναστατικό νόημα. Δεν γνώριζε ότι το Teen Spirit ήταν μάρκα αποσμητικού. Η ίδια η Hanna έχει επιβεβαιώσει ότι εκείνος αγνοούσε εντελώς την προέλευση της φράσης.

12. Το 2024 η Apple Music το κατέταξε στο Νο 9 των καλύτερων άλμπουμ όλων των εποχών

Περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά την κυκλοφορία του, το Nevermind εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ ψηλά στις λίστες με τους σημαντικότερους δίσκους στην ιστορία της μουσικής.

Τον Μάιο του 2024, η Apple Music παρουσίασε τη δική της λίστα με τα 100 καλύτερα άλμπουμ όλων των εποχών και το Nevermind κατέλαβε την 9η θέση, μπροστά από δίσκους όπως το Lemonade της Beyoncé και το Rumours των Fleetwood Mac.

Η Apple περιέγραψε τον δίσκο ως μια κυκλοφορία που δεν σηματοδότησε απλώς την εκτόξευση των Nirvana, αλλά συνέβαλε ώστε η alternative κουλτούρα να περάσει στο mainstream.

13. Ο Cobain παραδεχόταν ότι στο «Teen Spirit» προσπαθούσε να αντιγράψει τους Pixies

Η χαρακτηριστική φόρμουλα «ήσυχα κουπλέ – εκρηκτικά ρεφρέν» δεν προέκυψε τυχαία.

Ο Cobain μιλούσε ανοιχτά για την τεράστια επιρροή των Pixies και είχε περιγράψει το «Smells Like Teen Spirit» ως προσπάθεια να γράψει το «απόλυτο pop τραγούδι», χρησιμοποιώντας τη δυναμική που θαύμαζε στο συγκρότημα του Black Francis.

14. Ο Krist Novoselic αρχικά θεώρησε το riff του «Teen Spirit» γελοίο

Όταν ο Cobain παρουσίασε το βασικό riff στον Krist Novoselic, η πρώτη αντίδραση του μπασίστα δεν προμήνυε ακριβώς παγκόσμια επιτυχία.

Το θεώρησε γελοίο. Ο Cobain, όμως, επέμενε και το συγκρότημα συνέχισε να το παίζει ξανά και ξανά μέχρι να εξελιχθεί στο τραγούδι που γνωρίζουμε σήμερα.

Λίγους μήνες αργότερα, εκείνο το riff θα ήταν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα της δεκαετίας.

15. Το «Come As You Are» είχε δημιουργήσει ανησυχία λόγω των Killing Joke

Πριν ακόμη επιλεγεί ως single, υπήρχε προβληματισμός για την ομοιότητα του riff του «Come As You Are» με το «Eighties» των Killing Joke.

Οι Killing Joke διαμαρτυρήθηκαν για την ομοιότητα, χωρίς τελικά η υπόθεση να οδηγηθεί σε δικαστική διαμάχη. Το παράδοξο της ιστορίας; Χρόνια αργότερα ο Dave Grohl έπαιξε τύμπανα στο ομώνυμο άλμπουμ των Killing Joke του 2003.

16. Ο Cobain είχε όντως δουλέψει ως επιστάτης σχολείου

Ο επιστάτης που εμφανίζεται να χορεύει στο videoclip του «Smells Like Teen Spirit» είχε μια επιπλέον, σχεδόν αυτοβιογραφική, διάσταση.

Πριν γίνει διάσημος, ο Kurt Cobain είχε εργαστεί ως επιστάτης στο Weatherwax High School στο Aberdeen, σχολείο στο οποίο είχε φοιτήσει και ο ίδιος.

Ένα από τα πιο διάσημα σχολικά videoclip όλων των εποχών έκρυβε έτσι ένα μικρό εσωτερικό αστείο.

17. Ένα τραγούδι που έμεινε έξω από το «Nevermind» κατέληξε στην Courtney Love

Το «Old Age» υπήρχε ανάμεσα στις συνθέσεις που δούλεψαν οι Nirvana την περίοδο του Nevermind, χωρίς να μπει στο άλμπουμ.

Αργότερα η Courtney Love έγραψε δικούς της στίχους πάνω στο τραγούδι και το ηχογράφησε με τους Hole. Διαφορετικές εκδοχές του εμφανίστηκαν στη συνέχεια ως B-sides κυκλοφοριών του συγκροτήματος.

18. Το «Nevermind» κόστισε ασύγκριτα περισσότερο από το «Bleach»

Το ντεμπούτο των Nirvana, Bleach, είχε ηχογραφηθεί με κόστος περίπου 600 δολάρια.

Στο Nevermind τα δεδομένα είχαν αλλάξει. Ο προϋπολογισμός για τις ηχογραφήσεις με τον Butch Vig ήταν περίπου 65.000 δολάρια, ενώ το συνολικό κόστος έφτασε, σύμφωνα με σχετικές καταγραφές, περίπου στα 120.000 δολάρια.

Ακόμη κι έτσι, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει πόσο τεράστια θα ήταν η απόδοση αυτής της επένδυσης.

19. Ο Andy Wallace επιλέχθηκε για τη σχέση του με έναν πολύ βαρύτερο ήχο

Την παραγωγή είχε ο Butch Vig, αλλά την τελική μίξη ανέλαβε ο Andy Wallace.

Ένας από τους λόγους που άρεσε το όνομά του στον Cobain ήταν η προηγούμενη δουλειά του με τους Slayer. Ο Vig έχει μάλιστα αστειευτεί ότι ο Cobain ίσως να μην ήταν τόσο θετικός αν γνώριζε εξαρχής όλο το πιο mainstream κομμάτι του βιογραφικού του Wallace.

Η ειρωνεία είναι ότι ακριβώς αυτή η καθαρότητα των μίξεων θα ήταν κάτι για το οποίο ο Cobain θα παραπονιόταν αργότερα.

20. Το άλμπουμ που κανείς δεν περίμενε να γίνει τόσο μεγάλο εκτόπισε τον Michael Jackson

Στις 11 Ιανουαρίου 1992, μόλις λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του, το Nevermind έφτασε στο Νο 1 του Billboard 200.

Στην κορυφή διαδέχθηκε το Dangerous του Michael Jackson. Το επίσημο chart εκείνης της εβδομάδας καταγράφει το Nevermind πρώτο και το Dangerous στην πέμπτη θέση.

Εκείνη την περίοδο, οι πωλήσεις του άλμπουμ είχαν φτάσει περίπου τα 300.000 αντίτυπα την εβδομάδα. Η εικόνα ήταν σχεδόν αδιανόητη για ένα συγκρότημα που ελάχιστους μήνες νωρίτερα ανήκε στην ανεξάρτητη σκηνή του αμερικανικού Βορειοδυτικού.

Ακόμη και η υποδοχή από τον μουσικό Τύπο εξελίχθηκε μαζί με το φαινόμενο: το Rolling Stone είχε αρχικά βαθμολογήσει το Nevermind με τρία αστέρια, προτού σε μεταγενέστερες αξιολογήσεις το αντιμετωπίσει πολύ πιο θερμά.

Τριάντα πέντε χρόνια αργότερα, το Nevermind εξακολουθεί να ακούγεται όχι μόνο ως ένας από τους μεγάλους δίσκους των 90s, αλλά ως η στιγμή κατά την οποία ένας ήχος που είχε αναπτυχθεί μακριά από το mainstream βρέθηκε ξαφνικά στο κέντρο του. Το επίσημο χρονολόγιο των Nirvana συμπυκνώνει την ταχύτητα της αλλαγής: 24 Σεπτεμβρίου 1991, κυκλοφορία· 12 Οκτωβρίου, χρυσός δίσκος· 11 Ιανουαρίου 1992, Νο 1 στην Αμερική.

Ήταν αρκετοί μήνες για να αλλάξει η ζωή των Nirvana – και αρκετοί μήνες για να αλλάξει μαζί τους και το rock.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

622: Ολοκληρώνεται η Εγίρα, η μετοικεσία του προφήτη Μωάμεθ από τη Μέκκα στη Γιατρίμπ, η οποία θα ονομαστεί Μεδίνα. Η Εγίρα σηματοδοτεί την απαρχή του μουσουλμανικού ημερολογίου και το πέρασμα του Ισλάμ από μικρή καταδιωγμένη πίστη σε δυναμική θρησκευτική και πολιτική κοινότητα. Ο Μωάμεθ και οι οπαδοί του φεύγουν ακολουθώντας διώξεις από τους ισχυρούς της Μέκκας, βρίσκοντας θερμή υποδοχή στη νέα πόλη, που έκτοτε θα ονομαστεί «Πόλη του Προφήτη» (Μεδίνα).

1828: Ο Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας, ιδρύει το Γενικό Ταχυδρομείο. Τα πρώτα γραφεία λειτουργούν σε Άργος, Τρίπολη, Επίδαυρο και Σύρο, σηματοδοτώντας την απαρχή ενός οργανωμένου ταχυδρομικού δικτύου στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος.

1834: Ξεκινά στο Ναύπλιο η περίφημη «Δίκη των Δικαστών», όπου oι δικαστές Αναστάσιος Πολυζωίδης και Γεώργιος Τερτσέτης κάθονται στο εδώλιο γιατί αρνήθηκαν να υπογράψουν τη θανατική καταδίκη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και του Δημήτριου Πλαπούτα, μετά τη δίκη τους για εσχάτη προδοσία. Η άρνηση των δύο δικαστών να μετάσχουν σε μια άδικη απόφαση έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο δικαστικής ανεξαρτησίας και ήθους στην Ελλάδα.

1869: «Μαύρη Παρασκευή» στη Wall Street. Οι κερδοσκόποι Τζέι Γκουλντ και Τζέιμς Φισκ επιχειρούν να ελέγξουν την αγορά χρυσού, προκαλώντας πανικό και κατάρρευση στις αγορές. Το σκάνδαλο αποκαλύπτει τις αδυναμίες του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

1896: Γεννιέται ο συγγραφέας Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, εμβληματική μορφή της αμερικανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Με έργα όπως «Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ», αποτύπωσε την «Εποχή της Τζαζ» και το όνειρο αλλά και την παρακμή της αμερικανικής κοινωνίας.

1908: Οι Κρητικοί κηρύσσουν την Ένωση με την Ελλάδα στο Ηράκλειο, υψώνοντας την ελληνική σημαία. Αν και οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν την αναγνωρίζουν αμέσως, η κίνηση αυτή ανοίγει τον δρόμο για την επίσημη ένωση το 1913.

1948: Ο Σοϊτσίρο Χόντα ιδρύει στην Ιαπωνία την εταιρεία Honda Motor Co. Η αρχική παραγωγή αφορά μοτοσικλέτες χαμηλού κόστους, αλλά σύντομα η εταιρεία μετατρέπεται σε παγκόσμιο ηγέτη της αυτοκινητοβιομηχανίας και της τεχνολογικής καινοτομίας.

1960: Καθελκύεται το USS Enterprise, το πρώτο πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο στον κόσμο. Με μήκος 342 μέτρα και δυνατότητα επιχειρήσεων σε κάθε γωνιά του πλανήτη χωρίς ανεφοδιασμό, αποτελεί σύμβολο της αμερικανικής ναυτικής υπεροχής στον Ψυχρό Πόλεμο.

1982: Ο Σουηδός τενίστας Μπιορν Μποργκ, ο «βασιλιάς του Ρολάν Γκαρός» με 11 Grand Slam τίτλους, ανακοινώνει την απόσυρσή του από την ενεργό δράση μόλις στα 26 του χρόνια, αφήνοντας το τένις σοκαρισμένο.

1991: Οι Nirvana κυκλοφορούν το άλμπουμ «Nevermind». Το single «Smells Like Teen Spirit» γίνεται ύμνος μιας ολόκληρης γενιάς, ενώ το άλμπουμ καθιερώνει το grunge ως το κυρίαρχο μουσικό ρεύμα της δεκαετίας του ’90.

1998: Η Βουλή των Ελλήνων θεσπίζει την 14η Σεπτεμβρίου ως ημέρα εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, αναγνωρίζοντας επίσημα τις σφαγές και τον ξεριζωμό που κορυφώθηκαν με την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922.

2000: Ο Κάχι Καχιασβίλι κερδίζει το τρίτο του χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο στην άρση βαρών, ενώ ο Δημήτρης Ταμπάκος ανεβαίνει στο δεύτερο σκαλί του βάθρου στους κρίκους. Η Ελλάδα ζει ακόμη μία μέρα δόξας στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ.

2015: Τραγωδία στη Μέκκα, όπου ποδοπατούνται χιλιάδες προσκυνητές στη Μίνα, κατά τη διάρκεια του Χατζ. Ο επίσημος απολογισμός μιλά για 769 νεκρούς, ενώ ανεξάρτητες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πάνω από 2.400 θύματα, σε μία από τις χειρότερες καταστροφές στην ιστορία του προσκυνήματος.

2017: Περισσότεροι από 200 παίκτες του NFL γονατίζουν ή μένουν καθιστοί κατά την ανάκρουση του αμερικανικού ύμνου. Η πράξη αυτή, απάντηση στις επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, γίνεται σημείο αναφοράς στον αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα και την ελευθερία της έκφρασης στις ΗΠΑ.

2022: Η Ρωσία εξαπολύει νέες επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις, ενώ διεξάγονται «δημοψηφίσματα» στις κατεχόμενες περιοχές του Ντονμπάς και της Χερσώνας. Η διεθνής κοινότητα καταδικάζει τις διαδικασίες ως παράνομες και προσχηματικές, βλέποντας στην κίνηση αυτή το προοίμιο προσάρτησης.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο

Θέκλα, Μυρσίνη, Μυρτώ

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Ημέρα Ενημέρωσης για την Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία

Παγκόσμια Ημέρα Γάλακτος στα Σχολεία