22 «έξυπνοι φρουροί» πυροπροστασίας σε μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους – Θερμικές κάμερες και τεχνητή επιτήρηση στη μάχη
Σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και περιοχές ιδιαίτερης πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας της χώρας αποκτούν ένα σύγχρονο δίκτυο πυρανίχνευσης, ενισχύοντας την πυροπροστασία τους και παρέχοντας ταυτόχρονα στο Πυροσβεστικό Σώμα άμεση επιχειρησιακή εικόνα σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Ήδη οκτώ συστήματα βρίσκονται σε λειτουργία, καλύπτοντας τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Αφαία Αίγινας, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία.
Η δυνατότητα του νέου συστήματος έχει ήδη αποτυπωθεί στην πράξη, κατά τη δοκιμαστική φάση λειτουργίας του. Συγκεκριμένα, σε πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 31 Ιουλίου 2026 στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της εμβέλειας επιτήρησης του συστήματος των Μυκηνών, η εστία εντοπίστηκε από το σύστημα πυρανίχνευσης, το οποίο ενεργοποίησε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση, παρέχοντας άμεσα στο Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου εικόνα και στοιχεία για το συμβάν.
Η ανάπτυξη του δικτύου συνεχίζεται. Μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026 προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία ακόμα έξι συστήματα, στην Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό. Εντός του Σεπτεμβρίου προγραμματίζεται να ακολουθήσουν ακόμα οκτώ, στην Κνωσό, τους Δελφούς, το Τατόι, το Άγιον Όρος, τη Σούριζα Λαυρεωτικής, τη Δωδώνη, τη Σαμοθράκη και τη Θάσο.
Με την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων φάσεων, 22 συστήματα θα βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, συγκροτώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης πυροπροστασίας σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Τα συστήματα έχουν σχεδιαστεί ώστε να εντοπίζουν έγκαιρα πιθανές εστίες πυρκαγιάς, να ενεργοποιούν αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις και να μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα και δεδομένα στα Επιχειρησιακά Κέντρα Ελέγχου. Η πληροφορία που παρέχεται στους χειριστές συνδυάζει δεδομένα από θερμικές και οπτικές κάμερες με δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, τηλεχειριζόμενες κάμερες και χαρτογραφική απεικόνιση, στην οποία αποτυπώνονται οι εντοπισμένες εστίες, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και η κατάσταση του εξοπλισμού.
Παράλληλα, το έργο περιλαμβάνει μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά κανόνια πυρόσβεσης σε επιλεγμένους χώρους, για την άμεση αντιμετώπιση εστιών. Παρέχεται real-time πολύτιμη επιχειρησιακή πληροφορία στο Πυροσβεστικό Σώμα, ώστε να αξιολογεί ταχύτερα ένα συμβάν και να οργανώνει άμεσα την απόκρισή του.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια και εγκατάσταση των συστημάτων διενεργήθηκε από το Υπερταμείο, στο πλαίσιο της υλοποίησης των έργων για την αναβάθμιση του εξοπλισμού και των υποδομών Πολιτικής Προστασίας.
Πρόκειται για μία ακόμα σημαντική επένδυση στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για την έγκαιρη προειδοποίηση, τη συνεχή επιτήρηση και την ταχύτερη επιχειρησιακή απόκριση, ενισχύοντας παράλληλα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας απέναντι στον κίνδυνο των δασικών πυρκαγιών.